Conference Paper

Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması

Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc. July 1, 2025
EN TR

Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması

Abstract

Novaların patlama sonrasında oluşan zarfları çeşitli dar süzgeçlerle gözlenerek araştırılmaktadır. Bu çalışmada, genişleme paralaksı ile novaların zarfları ortaya çıkartılmakta, açısal büyüklükleri belirlenmekte ve nihayetinde mutlak parlaklıkları dolayısıyla uzaklıkları tespit edilmektedir. Görüntüleme yöntemi kullanılarak, RTT150 TFOSC kamerasının 11.1x11.1‘ görüş alanına giren nova ve komşu yıldızların astronomik görüş (seeing veya PSF) değerleri ölçülmüştür. Bu amaçla OIII (λ500.7 nm), Hα (λλ656.39 ve 656.92 nm) ve SII (λ674.98 nm) dar bant filtrelerinde (FWHM olarak sırasıyla 5.6, 2.0, 5.0 ve 6.4 nm) uzun poz (1800 ve 3600 saniye) verilerek alınmış görüntüler kullanılmıştır. Burada belirtilen dar bantların Hα, OIII ve SII olarak seçilmesi aranan nova kabuğunun içeriği ile ilgilidir. Yaygın kaynak olan nova kabuklarında hidrojen ve oksijen bolluğu yüksek kükürtün ise zayıf olmaktadır. Çalışmanın bu aşamasında 13 adet novanın gözlem verileri bilgisi ve üzerinde nova kabuğu olup olmadığının tespitine ilişkin sonuçlar verilmiştir. Buna göre, nova V1831 Aql ve V962 Cep’te kabuk henüz ölçüm alınabilecek büyüklüğe genişlememiştir. Nova V611 Sct’un çok zayıf bir kabuk yapısı görülmüştür. V1974 Cyg, V2659 Cyg, V339 Del, V392 Per, V1112 Per ve V612 Sct’ta belirgin ve ölçüm yapılabilecek nova kabukları belirlenmiştir. Ayrıca, DQ Her’in çok genişlemiş kabuğu yıldızlararası ortama katılma sürecindedir. V1112 Per’in dar band gözlemine ek olarak tayfı da alınmıştır. Kabuğunun Hα ve OIII dar band görüntülerindeki parlaklık farkı tayfındaki Hα ile OIII spektrel çizgilerinin şiddetleri arasındaki farkla ilişkili olduğu görülmüştür. RW UMi’nin örnek bir güncel kabuk çapı hesaplaması da gösterilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Türkiye Ulusal Gözlemevleri TUG

Ethical Statement

Etik kurallara uyduğumuzu beyan ederiz.

Thanks

Türkiye Ulusal Gözlemevleri TUG 22BRTT150-1974 numaralı "Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması" başlıklı proje tarafından desteklenmiştir.

References

  1. Cohen, J.G., ApJ 292 (1985) 90–103
  2. Esenoğlu, H.H., Novaların tayfsal ve fotometrik analizi: Yeni bir sınıflama metodu (Danışman: Prof.Dr. M.T.Özkan), YÖK Tez Merkezi 56089 (1996)
  3. Esenoglu, H., Dissertation, PASP 109 (1997) 1285—1285
  4. Esenoglu, H.H., Workshop on Mechanisms of Cataclysmic Variable (Ed. M.Altan), Anadolu Ü. Yayınları No:3170 ve Fen Fakültesi Yayınları no:38, ISBN:978-975-06-1797-3 (2015)
  5. Esenoglu, H.H., Saygac A.T., Bianchini A., Retter A., Ozkan M.T., Altan M., AA 364 (2000) 191—198

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Astronomical Sciences (Other)

Journal Section

Conference Paper

Early Pub Date

June 22, 2025

Publication Date

July 1, 2025

Submission Date

December 8, 2024

Acceptance Date

March 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc.

APA
Esenoğlu, H. H., Hamed, G. M., & Tufan, A. (2025). Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 217-222. https://doi.org/10.55064/tjaa.1598416
AMA
1.Esenoğlu HH, Hamed GM, Tufan A. Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):217-222. doi:10.55064/tjaa.1598416
Chicago
Esenoğlu, Hasan H., Gamal M. Hamed, and Abdullah Tufan. 2025. “Genişleme Paralaksı Ile Nova Zarfları Araştırması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 217-22. https://doi.org/10.55064/tjaa.1598416.
EndNote
Esenoğlu HH, Hamed GM, Tufan A (July 1, 2025) Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 217–222.
IEEE
[1]H. H. Esenoğlu, G. M. Hamed, and A. Tufan, “Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması”, TJAA, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., pp. 217–222, July 2025, doi: 10.55064/tjaa.1598416.
ISNAD
Esenoğlu, Hasan H. - Hamed, Gamal M. - Tufan, Abdullah. “Genişleme Paralaksı Ile Nova Zarfları Araştırması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (July 1, 2025): 217-222. https://doi.org/10.55064/tjaa.1598416.
JAMA
1.Esenoğlu HH, Hamed GM, Tufan A. Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması. TJAA. 2025;6:217–222.
MLA
Esenoğlu, Hasan H., et al. “Genişleme Paralaksı Ile Nova Zarfları Araştırması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., July 2025, pp. 217-22, doi:10.55064/tjaa.1598416.
Vancouver
1.Hasan H. Esenoğlu, Gamal M. Hamed, Abdullah Tufan. Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması. TJAA. 2025 Jul. 1;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):217-22. doi:10.55064/tjaa.1598416

TJAA is a publication of Turkish Astronomical Society (TAD).