Konferans Bildirisi

Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması

Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc. 1 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması

Öz

Novaların patlama sonrasında oluşan zarfları çeşitli dar süzgeçlerle gözlenerek araştırılmaktadır. Bu çalışmada, genişleme paralaksı ile novaların zarfları ortaya çıkartılmakta, açısal büyüklükleri belirlenmekte ve nihayetinde mutlak parlaklıkları dolayısıyla uzaklıkları tespit edilmektedir. Görüntüleme yöntemi kullanılarak, RTT150 TFOSC kamerasının 11.1x11.1‘ görüş alanına giren nova ve komşu yıldızların astronomik görüş (seeing veya PSF) değerleri ölçülmüştür. Bu amaçla OIII (λ500.7 nm), Hα (λλ656.39 ve 656.92 nm) ve SII (λ674.98 nm) dar bant filtrelerinde (FWHM olarak sırasıyla 5.6, 2.0, 5.0 ve 6.4 nm) uzun poz (1800 ve 3600 saniye) verilerek alınmış görüntüler kullanılmıştır. Burada belirtilen dar bantların Hα, OIII ve SII olarak seçilmesi aranan nova kabuğunun içeriği ile ilgilidir. Yaygın kaynak olan nova kabuklarında hidrojen ve oksijen bolluğu yüksek kükürtün ise zayıf olmaktadır. Çalışmanın bu aşamasında 13 adet novanın gözlem verileri bilgisi ve üzerinde nova kabuğu olup olmadığının tespitine ilişkin sonuçlar verilmiştir. Buna göre, nova V1831 Aql ve V962 Cep’te kabuk henüz ölçüm alınabilecek büyüklüğe genişlememiştir. Nova V611 Sct’un çok zayıf bir kabuk yapısı görülmüştür. V1974 Cyg, V2659 Cyg, V339 Del, V392 Per, V1112 Per ve V612 Sct’ta belirgin ve ölçüm yapılabilecek nova kabukları belirlenmiştir. Ayrıca, DQ Her’in çok genişlemiş kabuğu yıldızlararası ortama katılma sürecindedir. V1112 Per’in dar band gözlemine ek olarak tayfı da alınmıştır. Kabuğunun Hα ve OIII dar band görüntülerindeki parlaklık farkı tayfındaki Hα ile OIII spektrel çizgilerinin şiddetleri arasındaki farkla ilişkili olduğu görülmüştür. RW UMi’nin örnek bir güncel kabuk çapı hesaplaması da gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Ulusal Gözlemevleri TUG

Etik Beyan

Etik kurallara uyduğumuzu beyan ederiz.

Teşekkür

Türkiye Ulusal Gözlemevleri TUG 22BRTT150-1974 numaralı "Genişleme Paralaksı ile Nova Zarfları Araştırması" başlıklı proje tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Cohen, J.G., ApJ 292 (1985) 90–103
  2. Esenoğlu, H.H., Novaların tayfsal ve fotometrik analizi: Yeni bir sınıflama metodu (Danışman: Prof.Dr. M.T.Özkan), YÖK Tez Merkezi 56089 (1996)
  3. Esenoglu, H., Dissertation, PASP 109 (1997) 1285—1285
  4. Esenoglu, H.H., Workshop on Mechanisms of Cataclysmic Variable (Ed. M.Altan), Anadolu Ü. Yayınları No:3170 ve Fen Fakültesi Yayınları no:38, ISBN:978-975-06-1797-3 (2015)
  5. Esenoglu, H.H., Saygac A.T., Bianchini A., Retter A., Ozkan M.T., Altan M., AA 364 (2000) 191—198

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Astronomik Bilimler (Diğer)

Bölüm

Konferans Bildirisi

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

8 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc.

Kaynak Göster

TJAA, Türk Astronomi Derneğinin (TAD) bir yayınıdır.