Research Article

İznik Metamorfitleri'nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)

Volume: 66 Number: 1 January 31, 2023
EN TR

İznik Metamorfitleri'nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)

Abstract

İnceleme alanı Armutlu Yarımadası’nda Armutlu-Ovacık zonu içerisinde yüzeyleyen Karakaya Karmaşığı’nı (Alt Karakaya-AKK) temsil eden düşük dereceli metamorfik kökenli birimleri kapsamaktadır. Bu kapsamda İznik ve Yenişehir (Bursa) yörelerinde arazi çalışmalarıyla örnekler alınmış olup, örneklerde petrografik (optik mikroskop, SEM) ve mineralojik (XRD) incelemeler yapılmıştır. AKK birimlerinden İznik Metamorfitleri yeşil sist fasiyesi (metakumtaşı, sleyt, şist, kuvarsit, metagabro, metavolkanit, dolomitik mermer) kayalarla temsil edilmektedir. AKK birimlerinde bolluk sırasına göre kuvars, fillosilikat (illit, klorit, C-V, kaolinit, I-V, smektit, stilpnomelan, paragonit, serpentin), feldispat, kalsit, piroksen (ojit), dolomit, amfibol (hornblend, tremolit/aktinolit, antofillit) ve opak (hematit, götit) mineralleri tanımlanmıştır. AKK Birimi’ne ait şamozitik bileşimli trioktahedral kloritler IIb; illitler ise 2M1 ve 2M+1M politipine sahiptir. Kübler İndeksi (KI; Δ2) değerleri 0,19-0,41 Δ2 (ortalama 0,25 Δ2) olup, epimetamorfik ve yüksek ankimetamorfik dereceyi işaret etmektedir. AI (Δ2) değerleri 0,26-0,32 Δ2 (ortalama 0,29 Δ2) olup illit Kübler indeksi verileriyle uyumludur. Fenjitik bileşimli dioktahedral illitlerde b0 değerleri (Å) 8,952-9,030 Å (ortalama 8,995 Å) olup düşük-orta basınç fasiyes serisi bölgesinde yer almaktadır. AKK temsil eden İznik Metamorfitleri’nin litolojik, mineralojik ve kristal kimyasal parametre verileri (kristalinite, politipi ve b0) kuzeybatı ve iç-kuzeydoğu Anadolu’da yer alan (Nilüfer Birimi ve Turhal Metamorfitleri) eşdeğer birimler ile deneştirildiğinde, birimin Alt Karakaya’nın üst bölümüne (AKK-ÜB) karşılık gelen yeşilşist fasiyesine sahip metamorfizm koşullarına işaret etmektedir. Petrografik ve mineralojik veriler (parajenez, KI, AI, b0, indeks mineral birliktelikleri) İznik Metamorfitleri’nin Permiyen-Erken Kretase döneminde Alt yeşil şist (yüksek ankizon-epizon) fasiyesinde metamorfizm geçirdiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

116Y387

References

  1. Adamia, S. A., Lordkipanidze, M. B. & Zakariadze, G. S. (1977). Evolution of an active continental margin as exemplified by the Alpine history of the Caucasus. Tectonophysics, 40, 183-189.
  2. Ahn, J. & Peacor, D. R. (1985). Transmission electron microscopic study of diagenetic chlorite in Gulf Coast argillaceous sediments. Clays and Clay Minerals, 33(3), 228-236.
  3. Akartuna, M. (1968). Armutlu Yarımadası’nın jeolojisi. İÜ Fen Fakültesi Monografileri, 20, 105 s.
  4. Aksay, A., Pehlivan, S., Gedik, I., Bilginer, E., Duru, M., Akbaş, B. ve Altun, I. (2002). 1:500.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası, Zonguldak Paftası. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara.
  5. Árkai, P. (1991). Chlorite crystallinity: an empirical approach and correlation with illite crystallinity, coal rank and mineral facies as exemplified by Palaeozoic and Mesozoic rocks of northeast Hungary. Journal of Metamorphic Geology, 9, 723-734.
  6. Árkai, P. (2002). Phyllosilicates in very low-grade metamorphism: Transformation to micas. In A. Mottana, F. P. Sassi, J. B. Thompson, Jr. ve S. Guggenhiem, (Eds.,), Micas: Crystal Chemistry and Metamorphic Petrology, 46, (p.: 463–478). Reviews in Mineralogy and Geochemistry, Mineralogical Society of America, Chantilly, Virginia.
  7. Attlewell, P. & Taylor, R. K. (1969). A microtextural interpretation of a Welsh slate. International Journal of Mechanics and Mining Sciences, 6, 423-443.
  8. Beutner, E. C. (1978). Slaty cleavage and related strain in Martinsburg slate, Delaware Water Gap, New Jersey. American Journal of Science, 278, 1-23.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mineralogy- Petrography

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 31, 2023

Submission Date

May 30, 2022

Acceptance Date

August 12, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 66 Number: 1

APA
Tetiker, S. (2023). İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeoloji Bülteni, 66(1), 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834
AMA
1.Tetiker S. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Geol. Bull. Turkey. 2023;66(1):75-106. doi:10.25288/tjb.1121834
Chicago
Tetiker, Sema. 2023. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 66 (1): 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834.
EndNote
Tetiker S (January 1, 2023) İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeoloji Bülteni 66 1 75–106.
IEEE
[1]S. Tetiker, “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”, Geol. Bull. Turkey, vol. 66, no. 1, pp. 75–106, Jan. 2023, doi: 10.25288/tjb.1121834.
ISNAD
Tetiker, Sema. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 66/1 (January 1, 2023): 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834.
JAMA
1.Tetiker S. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Geol. Bull. Turkey. 2023;66:75–106.
MLA
Tetiker, Sema. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 66, no. 1, Jan. 2023, pp. 75-106, doi:10.25288/tjb.1121834.
Vancouver
1.Sema Tetiker. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Geol. Bull. Turkey. 2023 Jan. 1;66(1):75-106. doi:10.25288/tjb.1121834

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php