Araştırma Makalesi

İznik Metamorfitleri'nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)

Cilt: 66 Sayı: 1 31 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

İznik Metamorfitleri'nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)

Öz

İnceleme alanı Armutlu Yarımadası’nda Armutlu-Ovacık zonu içerisinde yüzeyleyen Karakaya Karmaşığı’nı (Alt Karakaya-AKK) temsil eden düşük dereceli metamorfik kökenli birimleri kapsamaktadır. Bu kapsamda İznik ve Yenişehir (Bursa) yörelerinde arazi çalışmalarıyla örnekler alınmış olup, örneklerde petrografik (optik mikroskop, SEM) ve mineralojik (XRD) incelemeler yapılmıştır. AKK birimlerinden İznik Metamorfitleri yeşil sist fasiyesi (metakumtaşı, sleyt, şist, kuvarsit, metagabro, metavolkanit, dolomitik mermer) kayalarla temsil edilmektedir. AKK birimlerinde bolluk sırasına göre kuvars, fillosilikat (illit, klorit, C-V, kaolinit, I-V, smektit, stilpnomelan, paragonit, serpentin), feldispat, kalsit, piroksen (ojit), dolomit, amfibol (hornblend, tremolit/aktinolit, antofillit) ve opak (hematit, götit) mineralleri tanımlanmıştır. AKK Birimi’ne ait şamozitik bileşimli trioktahedral kloritler IIb; illitler ise 2M1 ve 2M+1M politipine sahiptir. Kübler İndeksi (KI; Δ2) değerleri 0,19-0,41 Δ2 (ortalama 0,25 Δ2) olup, epimetamorfik ve yüksek ankimetamorfik dereceyi işaret etmektedir. AI (Δ2) değerleri 0,26-0,32 Δ2 (ortalama 0,29 Δ2) olup illit Kübler indeksi verileriyle uyumludur. Fenjitik bileşimli dioktahedral illitlerde b0 değerleri (Å) 8,952-9,030 Å (ortalama 8,995 Å) olup düşük-orta basınç fasiyes serisi bölgesinde yer almaktadır. AKK temsil eden İznik Metamorfitleri’nin litolojik, mineralojik ve kristal kimyasal parametre verileri (kristalinite, politipi ve b0) kuzeybatı ve iç-kuzeydoğu Anadolu’da yer alan (Nilüfer Birimi ve Turhal Metamorfitleri) eşdeğer birimler ile deneştirildiğinde, birimin Alt Karakaya’nın üst bölümüne (AKK-ÜB) karşılık gelen yeşilşist fasiyesine sahip metamorfizm koşullarına işaret etmektedir. Petrografik ve mineralojik veriler (parajenez, KI, AI, b0, indeks mineral birliktelikleri) İznik Metamorfitleri’nin Permiyen-Erken Kretase döneminde Alt yeşil şist (yüksek ankizon-epizon) fasiyesinde metamorfizm geçirdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

116Y387

Kaynakça

  1. Adamia, S. A., Lordkipanidze, M. B. & Zakariadze, G. S. (1977). Evolution of an active continental margin as exemplified by the Alpine history of the Caucasus. Tectonophysics, 40, 183-189.
  2. Ahn, J. & Peacor, D. R. (1985). Transmission electron microscopic study of diagenetic chlorite in Gulf Coast argillaceous sediments. Clays and Clay Minerals, 33(3), 228-236.
  3. Akartuna, M. (1968). Armutlu Yarımadası’nın jeolojisi. İÜ Fen Fakültesi Monografileri, 20, 105 s.
  4. Aksay, A., Pehlivan, S., Gedik, I., Bilginer, E., Duru, M., Akbaş, B. ve Altun, I. (2002). 1:500.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası, Zonguldak Paftası. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara.
  5. Árkai, P. (1991). Chlorite crystallinity: an empirical approach and correlation with illite crystallinity, coal rank and mineral facies as exemplified by Palaeozoic and Mesozoic rocks of northeast Hungary. Journal of Metamorphic Geology, 9, 723-734.
  6. Árkai, P. (2002). Phyllosilicates in very low-grade metamorphism: Transformation to micas. In A. Mottana, F. P. Sassi, J. B. Thompson, Jr. ve S. Guggenhiem, (Eds.,), Micas: Crystal Chemistry and Metamorphic Petrology, 46, (p.: 463–478). Reviews in Mineralogy and Geochemistry, Mineralogical Society of America, Chantilly, Virginia.
  7. Attlewell, P. & Taylor, R. K. (1969). A microtextural interpretation of a Welsh slate. International Journal of Mechanics and Mining Sciences, 6, 423-443.
  8. Beutner, E. C. (1978). Slaty cleavage and related strain in Martinsburg slate, Delaware Water Gap, New Jersey. American Journal of Science, 278, 1-23.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mineraloji-Petrografi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 66 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tetiker, S. (2023). İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeoloji Bülteni, 66(1), 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834
AMA
1.Tetiker S. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeol. Bült. 2023;66(1):75-106. doi:10.25288/tjb.1121834
Chicago
Tetiker, Sema. 2023. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 66 (1): 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834.
EndNote
Tetiker S (01 Ocak 2023) İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeoloji Bülteni 66 1 75–106.
IEEE
[1]S. Tetiker, “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”, Türkiye Jeol. Bült., c. 66, sy 1, ss. 75–106, Oca. 2023, doi: 10.25288/tjb.1121834.
ISNAD
Tetiker, Sema. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 66/1 (01 Ocak 2023): 75-106. https://doi.org/10.25288/tjb.1121834.
JAMA
1.Tetiker S. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeol. Bült. 2023;66:75–106.
MLA
Tetiker, Sema. “İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey)”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 66, sy 1, Ocak 2023, ss. 75-106, doi:10.25288/tjb.1121834.
Vancouver
1.Sema Tetiker. İznik Metamorfitleri’nin Çok Düşük Dereceli Metamorfizma Özelliklerinin İncelenmesi (Armutlu Yarımadası, KB Türkiye) / Investigations of Very Low Grade Metamorphism Properties of the İznik Metamorphics (Armutlu Peninsula, NW Turkey). Türkiye Jeol. Bült. 01 Ocak 2023;66(1):75-106. doi:10.25288/tjb.1121834

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy