Research Article

Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları

Volume: 67 Number: 1 January 30, 2024
  • Yusuf Emrah Yılmaz
  • Ayşe Atakul-özdemir
  • Ayten Koç *
TR EN

Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları

Abstract

Toroslar bindirme-kıvrım kuşağı, Afrika ve Avrasya plakalarının Kretase’den günümüze değin devam eden yaklaşık K-G yönlü yakınsama hareketine bağlı olarak oluşmuştur. Bu hareket aynı zamanda Isparta Büklümü olarak bilinen karmaşık tektonik yapının gelişmesine de neden olmuştur. Neojen’de ise, Batı ve Orta Toroslar ile Isparta Büklümü’nün iç kesimleri, kırıntılı sedimanlar ve karbonatlarla karakterize edilen denizel tortul birimler ile örtülmüştür (Antalya Havza Kompleksi). Bu denizel havzalardan biri olan Manavgat Havzası, kuzeyde Toroslar üzerine aşmalı uyumsuzluk ile yerleşmiştir. Temel olarak Manavgat Havzası, Erken Miyosen’den Pliyosen’e kadar geçen süre içerisinde 1 km’den fazla istif kalınlığına sahip olmuştur. Dolayısı ile bu döneme ait litostratigrafik kayıtlara ek olarak kabuksal deformasyona ait jeolojik kayıtları da tutması beklenmektedir. Manavgat Havzası’nda litostratigrafik olarak 7 temel birim saptanmıştır ve bunlar; önceki çalışmalar ile uyumlu olarak 1) Tepekli Formasyonu (Burdigaliyen-E. Langiyen), 2) Oymapınar Kireçtaşı (G. Burdigaliyen-Langiyen), 4) Çakallar Breşi (Langiyen), 4) Geceleme Formasyonu (G. Langiyen-Serravaliyen), 5) Karpuzçay Formasyonu (Geç Langiyen-Tortoniyen), 6) Pliyosen birimler (Yenimahalle ve Kurşunlu formasyonları) ve 7) Belkıs Konglomerası (Kuvaterner) şeklinde adlandırılmıştır. Karpuzçay Formasyonuna ait 2 farklı ölçülü kesitten paleontolojik amaçlı örnekler alınmış ve yaş tayini yapılmıştır. Bu çalışmalar, Karpuzçay Formasyonu’nun G. Langiyen-Tortoniyen dönemde, derin denizel dış neritik-batiyal bir ortamda çökeldiğini göstermiştir. Litostratigrafik özelliklerin yanı sıra, Manavgat Havzası’nı şekillendiren yapısal unsurlar da çalışılmış ve Tortoniyen yaşlı Çardakköy Bindirmesi ilk defa bu çalışmada tanımlanmıştır. Sonuç olarak, bölgede iki farklı tektonik rejimin varlığı belirlenmiştir. Buna göre, bölgede Tortoniyen öncesinde genişlemeli bir tektonik rejim mevcutken, Tortoniyen sonrasında ise sıkışmalı bir rejimin varlığı söz konusudur. Bu çalışmada elde edilen paleogerilim fazları, bölgede etkin olanAfrika ve Avrasya arasındaki K-G yönlü yakınsama hareketi ile birlikte Isparta Büklümü altındaki parçalı dalan levha kinematiğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

117Y235

References

  1. Akay, E. ve Uysal, Ş. (1984). Stratigraphy, sedimentology and structural geology of Neogene deposits in the west of the central Taurides (Antalya) (Report No. 2147). Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, (in Turkish; Unpublished).
  2. Akay, E., Uysal, S., Poisson, A., Cravatte, J. ve Muller, C. (1985). Antalya Neojen Havzasının Stratigrafisi. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 28(2), 105-119. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/a816fcbb327dfbb_ek.pdf
  3. Akay, E. ve Uysal, S. (1985). Orta Torosların batısındaki (Antalya) Neojen çökellerinin stratigrafisi, sedimantolojisi ve yapısal jeolojisi. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, (Yayımlanmamış Rapor).
  4. Akbulut, A. (1977). Etude Geologique dune partie du Taurus occidentale au sud d'Eğridir (Turquie) (Thesis). Univ. Paris-Sud, Orsay.
  5. Altınlı, E., 1944. Etude stratigraphique de la région d'Antalya. Rev. Fac. Sci. Univ. Istanbul, B IX, 3, 27-38.
  6. Barrier, E. & Vrielynck, B. (2008). Palaeotectonic map of the Middle East, Atlas of 14 maps, Tectonosedimentary–Palinspastic maps from Late Norian to Pliocene. Commission for the Geologic Map of the World (CCMW, CCGM), Paris.
  7. Biryol, C. B., Beck, S. L., Zandt, G. & Özacar, A. A. (2011). Segmented African lithosphere beneath the Anatolian region inferred from teleseismic P-wave tomography. Geophysical Journal International, 184: 1037-1057. https://doi.org/10.1111/j.1365-246X.2010.04910.x
  8. Blumenthal, M. (1951). Recherches geologiques dans le Taurus occidental dans l'arrierepays d'Alanya. Maden Tetkik Arama Enstitüsü Publications, no. D5, 134: 1955.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Geology

Journal Section

Research Article

Authors

Yusuf Emrah Yılmaz This is me
0000-0001-6248-2699
Türkiye

Ayşe Atakul-özdemir This is me
0000-0003-0660-3139
Türkiye

Early Pub Date

October 4, 2023

Publication Date

January 30, 2024

Submission Date

May 3, 2023

Acceptance Date

August 17, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 67 Number: 1

APA
Yılmaz, Y. E., Atakul-özdemir, A., & Koç, A. (2024). Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları. Türkiye Jeoloji Bülteni, 67(1), 71-114. https://doi.org/10.25288/tjb.1291058
AMA
1.Yılmaz YE, Atakul-özdemir A, Koç A. Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları. Geol. Bull. Turkey. 2024;67(1):71-114. doi:10.25288/tjb.1291058
Chicago
Yılmaz, Yusuf Emrah, Ayşe Atakul-özdemir, and Ayten Koç. 2024. “Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi Ve Yapısal Unsurları”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 (1): 71-114. https://doi.org/10.25288/tjb.1291058.
EndNote
Yılmaz YE, Atakul-özdemir A, Koç A (January 1, 2024) Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 1 71–114.
IEEE
[1]Y. E. Yılmaz, A. Atakul-özdemir, and A. Koç, “Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları”, Geol. Bull. Turkey, vol. 67, no. 1, pp. 71–114, Jan. 2024, doi: 10.25288/tjb.1291058.
ISNAD
Yılmaz, Yusuf Emrah - Atakul-özdemir, Ayşe - Koç, Ayten. “Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi Ve Yapısal Unsurları”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67/1 (January 1, 2024): 71-114. https://doi.org/10.25288/tjb.1291058.
JAMA
1.Yılmaz YE, Atakul-özdemir A, Koç A. Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları. Geol. Bull. Turkey. 2024;67:71–114.
MLA
Yılmaz, Yusuf Emrah, et al. “Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi Ve Yapısal Unsurları”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 67, no. 1, Jan. 2024, pp. 71-114, doi:10.25288/tjb.1291058.
Vancouver
1.Yusuf Emrah Yılmaz, Ayşe Atakul-özdemir, Ayten Koç. Manavgat Havzasının (Antalya, Türkiye) Neojen Litostratigrafisi ve Yapısal Unsurları. Geol. Bull. Turkey. 2024 Jan. 1;67(1):71-114. doi:10.25288/tjb.1291058

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php