Research Article

Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli

Volume: 67 Number: 2 April 25, 2024
EN TR

Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli

Abstract

Türkiye’de jeolojik miras kaynak değerlerini de içeren sedimanter kayaç grupları; ilk önce paleontolojisi devamında sedimantolojisi olmak üzere dünya çapında önemli yayınlara ev sahipliği yapmıştır. Sedimantolojik birimlerin Türkiye jeoloji haritasındaki yayılımı, paleotektonik geçmişine paralel olarak çok çeşitlidir. Başta karbonatlı kayaç grupları olmak üzere karstlaşmaya uygun kayaçlar Türkiye’de önemli bir yayılıma sahiptir. Bu kayaçlar, iklim kuşağı ve tektoniğin etkileriyle birlikte yeryüzü ölçeğinde karstik mağara ve düdenlerin oluşmasına neden olmuştur. Bu karstik yapılar, doğal kaynak değer olarak turizmde cazibe merkezlerini de oluşturmuştur. Günümüzde jeoturizm hem jeolojik ve jeomorfolojik hem de turistik değerleri birleştiren bir kavramdır. 2020-2023 yılları arasındaki 4 yıllık süre içindeki toplam ziyaretçi sayıları; Karaca Mağarası’na 355.923 kişi ve Çal Mağarası’na da 514.947 kişi olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik gelişimi sınırlı olan bölgelerdeki jeolojik ve jeomorfolojik kaynak değerlerine örnek olan Karaca ve Çal mağaralarının turizm faaliyetlerinde kullanılma girişimleri, bu karstik yapıların, Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü içindeki turizm potansiyeline olan katkısı ile ölçülebilmektedir. Bu çalışma, sedimanter kökenli kayaçların (çözünebilir kayaçlar) hem ekonomik hem de yerbilimsel özelliklerinin yanında, jeoturizm kaynak değeri olarak bölgeselden-küresele sürdürülebilir bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Alemdağ, H., Köroğlu, F., Öğretmen-Aydın, Ö., Şeren, A., Babacan, A. E. ve Fırat-Ersoy, A. (2023). Şahinkaya Üyesi’nin Karbonatlı Çökellerindeki Karst Yapıları ve Yeraltı Su Akış Sistemlerinin Hidrojeofiziksel Yöntemlerle İncelenmesi: Çal Camili Tabiat Parkı, Çalköy (Trabzon/Türkiye). Çelik, Y., Bircan, C. ve Mertdinç, E. (Ed.ler), Sedimantoloji Çalışma Grubu 2023 Çalıştayı Bildiri Özleri Kitabı (s.74-75), İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa.
  2. Altınay-Özdemir, M. ve Kızılırmak, İ. (2019). Jeolojik Miras Alanlarının Jeoturizm Açısından İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi,12(63), 947-956.
  3. Anderson, J. (2010). Caves and karst geotourism in Australia. In Dowling R, Newsome D (Eds.), Global geotourism perspectives. Goodfellow Publishers Ltd.
  4. Arslan, M. & Aliyazıcıoğlu, I. (2001). Geochemical and petrological characteristics of the Kale (Gümüşhane) volcanic rocks: Implications for the Eocene evolution of eastern Pontide arc volcanism, northeast Turkey. International Geology Review, 43, 595-610.
  5. Arslan, M. & Aslan, Z. (2006). Mineralogy, petrography and whole-rock geochemistry of the Tertiary granitic intrusions in the Eastern Pontides, Turkey. Journal of Asian Earth Sciences, 27(2), 177-193.
  6. Ateş, H. Ç. & Ateş, Y. (2019). Geotourism and rural tourism synergy for sustainable development-Marçik Valley case-Tunceli, Turkey. Geoheritage, 11, 207–215. https://doi.org/10.1007/s12371-018-0312-1
  7. Atasoy, S. G., Altiner, D. & Özkan-Altiner, S. (2022). Calibrating the Late Jurassic–Early Cretaceous shallow and deep marine bioevents by quantitative biostratigraphy: A synthesis from the Pontides Carbonate Platform (Turkey). Earth-Science Reviews, 231, Article 104071. https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2022.104071
  8. Aydin, F., Thompson, R., Karsli, O., Uchida, H., Burt, J. B. & Downs, R. (2009) .C2/c pyroxene phenocrysts from three potassic series in the Neogene alkaline volcanics, NE Turkey: their crystal chemistry with petrogenetic significance as an indicator of P–T conditions. Contrubiton to Mineralogy and Petrology, 158, 131-147.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Geology, Geomorphology and Earth Surface Processes, Stratigraphy, Structural Geology and Tectonics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 4, 2024

Publication Date

April 25, 2024

Submission Date

November 9, 2023

Acceptance Date

January 18, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 67 Number: 2

APA
Köroğlu, F. (2024). Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli. Türkiye Jeoloji Bülteni, 67(2), 195-230. https://doi.org/10.25288/tjb.1388372
AMA
1.Köroğlu F. Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli. Geol. Bull. Turkey. 2024;67(2):195-230. doi:10.25288/tjb.1388372
Chicago
Köroğlu, Fatih. 2024. “Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) Ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 (2): 195-230. https://doi.org/10.25288/tjb.1388372.
EndNote
Köroğlu F (April 1, 2024) Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 2 195–230.
IEEE
[1]F. Köroğlu, “Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli”, Geol. Bull. Turkey, vol. 67, no. 2, pp. 195–230, Apr. 2024, doi: 10.25288/tjb.1388372.
ISNAD
Köroğlu, Fatih. “Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) Ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67/2 (April 1, 2024): 195-230. https://doi.org/10.25288/tjb.1388372.
JAMA
1.Köroğlu F. Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli. Geol. Bull. Turkey. 2024;67:195–230.
MLA
Köroğlu, Fatih. “Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) Ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 67, no. 2, Apr. 2024, pp. 195-30, doi:10.25288/tjb.1388372.
Vancouver
1.Fatih Köroğlu. Doğu Karadeniz’in Karstik Oluşumları: Karaca (Torul, Gümüşhane) ve Çal (Düzköy, Trabzon) Mağaralarının Jeoturizm Potansiyeli. Geol. Bull. Turkey. 2024 Apr. 1;67(2):195-230. doi:10.25288/tjb.1388372

Cited By

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php