Research Article

Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province

Volume: 69 Number: 4 May 17, 2026
TR EN

Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province

Abstract

Jeositler, geçmişten günümüze uzanan jeolojik veya jeomorfolojik olay, süreç ve özellikleri temsil eden; fosil toplulukları, mineraller, kayaçlar, yapısal unsurlar ve yüzey şekilleri gibi doğal öğeleri içerir. Ayrıca, antik taş ocakları, antik su yolları ve kaya meskenleri gibi kültürel unsurları da kapsamaktadır. Jeolojik miras/jeomiras ise; bilimsel, eğitsel ve peyzaj değeri açısından önem taşıyan, doğal veya insan kaynaklı tehditlere karşı sürdürülebilir bir yaklaşımla korunması gereken jeolojik- jeomorfolojik oluşumlardır. Yaklaşık 5.341 km2’lik yüzölçümüne sahip Uşak ili sınırları içinde, jeomiras değeri bulunan ve jeoturizmin gelişimi için önemli bir potansiyel oluşturan doğal ve kültürel jeositler yer almaktadır. Uşak ilinde faylar, fay basamakları, bitki ve omurgalı hayvan fosil yatakları, pişme zonları ve alterasyon zonları gibi jeosit potansiyeli taşıyan unsurlar tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, travertenler, traverten konileri, dasit sütunları, peribacaları, kanyon vadiler, vadi içi yatak çukurları, badlands topografyası ile aşınım ve birikim kökenli karstik şekiller de incelenmiş ve jeosit sınıflandırması kapsamında değerlendirilerek morfolojik ve jeolojik özellikleri açıklanmıştır. Uşak ili, doğal süreçlerle oluşmuş jeosit çeşitliliğinin yanı sıra, kültürel ve tarihi mirastan kaynaklanan bir çeşitliliğe de sahiptir. Bu kapsamda, antik su yolları, antik yollar, antik taş ocakları, kaya mezarları, höyükler, tümülüsler ve kaya (mağara) yerleşimleri gibi kültürel jeositler belirlenmiş ve özellikleri detaylandırılmıştır. ProGEO’nun jeosit sınıflandırmasına göre, araştırma alanında yedi farklı sınıfa ait toplam 64 jeositin tespit edilmiş olması, Uşak ilinin jeolojik, jeomorfolojik ve jeo-arkeolojik açıdan zengin bir doğal ve kültürel miras potansiyeli taşıdığını ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Akdeniz, N. ve Konak, N. (1979). Simav-Emet-Tavşanlı-Dursunbey-Demirci Yöresinin Jeolojisi (Rapor No: 6547). Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara (Yayımlanmamış).
  2. Akkuş, M. F. (1962). Kütahya Gediz Arasındaki Sahanın Jeolojisi. Maden Tetkik Arama Enstitüsü Dergisi, 58, 21-31, Ankara.
  3. Alçiçek, M. C., Mayda, S., ten Veen, J.H., Boulton, S. J., Neubauer, T. A., Alçiçek, H., Tesakov, A. S., Saraç, G., Hakyemez, H. Y., Göktaş, F., Murray, A. M., Titov, V. V., Jiménez-Moreno, G., Büyükmeriç, Y., Wesselingh, F. P., Bouchal, J. M., Demirel, F. A., Kaya, T. T., Halaçlar, K., Bilgin, M. & van den Hoek Ostende, L. W. (2019). Reconciling the stratigraphy and depositional history of the Lycian orogen-top basins, SW Anatolia. Palaeobiodiversity and Palaeoenvironments, 99(4), 551–570, https://doi.org/10.1007/s12549-019-00394-3
  4. Andrews, J. E., Pedley, M. & Dennis, P.F. (2000). Palaeoenvironmental records in Holocene Spanish tufas: a stable isotope approach in search of reliable climatic archives. Sedimentology, 47(5), 961–978. https://doi.org/10.1046/j.1365-3091.2000.00333.x
  5. Asgari, N. (1981). Uşak Selçikler ve Çevresinden Roma Cağı Lahitleri ve Mermer Ocakları. Türk Arkeoloji Dergisi, 44, 11-47, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2158844
  6. Aydoğan, S., Çoban, H., Bozcu, M. & Akıncı, Ö. (2008). Geochemical and mantle-like isotopic (Nd, Sr) composition of the Baklan Granite from the Muratdağı Region (Banaz, Uşak), western Turkey: Implications for input of juvenile magmas in the source domains of western Anatolia Eocene-Miocene granites, Journal of Asian Earth Science, 33(3-4), 155-176. https://doi.org/10.1016/j.jseaes.2006.10.007
  7. Batuk, C. (2003). Millenarianist bir hareket olarak Montanizm. Milel ve Nihal, 1(1), 41-71.
  8. Baykara, M.O. (2007). Çokrağan-Yukarı Karacahisar (Banaz-Uşak) Karstik Kaynaklarının Hidrojeolojik İncelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Anabilim Dalı, İzmir.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geomorphology and Earth Surface Processes

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 17, 2026

Submission Date

October 16, 2025

Acceptance Date

February 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 69 Number: 4

APA
Zorlu Dündar, G., & Polat, S. (2026). Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province. Türkiye Jeoloji Bülteni, 69(4), 81-118. https://doi.org/10.25288/tjb.1804690
AMA
1.Zorlu Dündar G, Polat S. Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province. Geol. Bull. Turkey. 2026;69(4):81-118. doi:10.25288/tjb.1804690
Chicago
Zorlu Dündar, Gözde, and Selahattin Polat. 2026. “Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli Ve Jeomiras Değerleri Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province”. Türkiye Jeoloji Bülteni 69 (4): 81-118. https://doi.org/10.25288/tjb.1804690.
EndNote
Zorlu Dündar G, Polat S (May 1, 2026) Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province. Türkiye Jeoloji Bülteni 69 4 81–118.
IEEE
[1]G. Zorlu Dündar and S. Polat, “Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province”, Geol. Bull. Turkey, vol. 69, no. 4, pp. 81–118, May 2026, doi: 10.25288/tjb.1804690.
ISNAD
Zorlu Dündar, Gözde - Polat, Selahattin. “Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli Ve Jeomiras Değerleri Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province”. Türkiye Jeoloji Bülteni 69/4 (May 1, 2026): 81-118. https://doi.org/10.25288/tjb.1804690.
JAMA
1.Zorlu Dündar G, Polat S. Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province. Geol. Bull. Turkey. 2026;69:81–118.
MLA
Zorlu Dündar, Gözde, and Selahattin Polat. “Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli Ve Jeomiras Değerleri Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 69, no. 4, May 2026, pp. 81-118, doi:10.25288/tjb.1804690.
Vancouver
1.Gözde Zorlu Dündar, Selahattin Polat. Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province. Geol. Bull. Turkey. 2026 May 1;69(4):81-118. doi:10.25288/tjb.1804690

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php