Uşak İlinin Jeosit Potansiyeli ve Jeomiras Değerleri / Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province

Öz

Jeositler, geçmişten günümüze uzanan jeolojik veya jeomorfolojik olay, süreç ve özellikleri temsil eden; fosil toplulukları, mineraller, kayaçlar, yapısal unsurlar ve yüzey şekilleri gibi doğal öğeleri içerir. Ayrıca, antik taş ocakları, antik su yolları ve kaya meskenleri gibi kültürel unsurları da kapsamaktadır. Jeolojik miras/jeomiras ise; bilimsel, eğitsel ve peyzaj değeri açısından önem taşıyan, doğal veya insan kaynaklı tehditlere karşı sürdürülebilir bir yaklaşımla korunması gereken jeolojik- jeomorfolojik oluşumlardır. Yaklaşık 5.341 km2’lik yüzölçümüne sahip Uşak ili sınırları içinde, jeomiras değeri bulunan ve jeoturizmin gelişimi için önemli bir potansiyel oluşturan doğal ve kültürel jeositler yer almaktadır. Uşak ilinde faylar, fay basamakları, bitki ve omurgalı hayvan fosil yatakları, pişme zonları ve alterasyon zonları gibi jeosit potansiyeli taşıyan unsurlar tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, travertenler, traverten konileri, dasit sütunları, peribacaları, kanyon vadiler, vadi içi yatak çukurları, badlands topografyası ile aşınım ve birikim kökenli karstik şekiller de incelenmiş ve jeosit sınıflandırması kapsamında değerlendirilerek morfolojik ve jeolojik özellikleri açıklanmıştır. Uşak ili, doğal süreçlerle oluşmuş jeosit çeşitliliğinin yanı sıra, kültürel ve tarihi mirastan kaynaklanan bir çeşitliliğe de sahiptir. Bu kapsamda, antik su yolları, antik yollar, antik taş ocakları, kaya mezarları, höyükler, tümülüsler ve kaya (mağara) yerleşimleri gibi kültürel jeositler belirlenmiş ve özellikleri detaylandırılmıştır. ProGEO’nun jeosit sınıflandırmasına göre, araştırma alanında yedi farklı sınıfa ait toplam 64 jeositin tespit edilmiş olması, Uşak ilinin jeolojik, jeomorfolojik ve jeo-arkeolojik açıdan zengin bir doğal ve kültürel miras potansiyeli taşıdığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• jeomiras
• Jeomorfoloji
• Jeosit
• Jeoturizm
• Uşak

Geosite Potential and Geoheritage Assets of Uşak Province

Öz

Geosites encompass natural elements that represent geological or geomorphological events, processes, and features extending from the past to the present, including fossil assemblages, minerals, rocks, structural components, and landforms. They also include cultural elements such as ancient quarries, water channels, and rock dwellings. Geological heritage (geoheritage) consists of geological-geomorphological formations that possess significant scientific, educational, and landscape value and must be preserved against natural or anthropogenic threats through a sustainable approach. Within the borders of Uşak province, which has a surface area of approximately 5,341 km², there are natural and cultural geosites that have geoheritage value and represent significant potential for the development of geotourism. Elements with geosite potential in Uşak province, including faults, fault scarps, plant and vertebrate fossil deposits, skarn zones, and alteration zones, were identified. In addition, landforms identified during fieldwork—namely travertines, travertine cones, dacite columns, fairy chimneys, canyon valleys, intra-valley bed depressions, badland topography, and erosion- and deposition-derived karstic forms—were examined, classified as geosites, and their morphological and geological characteristics were described. Uşak province hosts not only a diversity of geosites formed by natural processes but also a variety derived from cultural and historical heritage. In this context, cultural geosites such as ancient water channels, ancient roads, ancient quarries, rock tombs, mounds (höyüks), tumuli, and rock (cave) settlements were identified and their characteristics detailed. According to ProGEO's geosite classification, the identification of a total of 64 geosites from seven different classes in the research area demonstrates that Uşak province possesses a rich natural and cultural heritage potential from geological, geomorphological, and geoarchaeological perspectives.

Anahtar Kelimeler

• Geoheritage
• Geosite
• Uşak
• Geotourism
• Geomorphology

Kaynakça

1. Akdeniz, N. ve Konak, N. (1979). Simav-Emet-Tavşanlı-Dursunbey-Demirci Yöresinin Jeolojisi (Rapor No: 6547). Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara (Yayımlanmamış).
2. Akkuş, M. F. (1962). Kütahya Gediz Arasındaki Sahanın Jeolojisi. Maden Tetkik Arama Enstitüsü Dergisi, 58, 21-31, Ankara.
3. Alçiçek, M. C., Mayda, S., ten Veen, J.H., Boulton, S. J., Neubauer, T. A., Alçiçek, H., Tesakov, A. S., Saraç, G., Hakyemez, H. Y., Göktaş, F., Murray, A. M., Titov, V. V., Jiménez-Moreno, G., Büyükmeriç, Y., Wesselingh, F. P., Bouchal, J. M., Demirel, F. A., Kaya, T. T., Halaçlar, K., Bilgin, M. & van den Hoek Ostende, L. W. (2019). Reconciling the stratigraphy and depositional history of the Lycian orogen-top basins, SW Anatolia. Palaeobiodiversity and Palaeoenvironments, 99(4), 551–570, https://doi.org/10.1007/s12549-019-00394-3
4. Andrews, J. E., Pedley, M. & Dennis, P.F. (2000). Palaeoenvironmental records in Holocene Spanish tufas: a stable isotope approach in search of reliable climatic archives. Sedimentology, 47(5), 961–978. https://doi.org/10.1046/j.1365-3091.2000.00333.x
5. Asgari, N. (1981). Uşak Selçikler ve Çevresinden Roma Cağı Lahitleri ve Mermer Ocakları. Türk Arkeoloji Dergisi, 44, 11-47, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2158844
6. Aydoğan, S., Çoban, H., Bozcu, M. & Akıncı, Ö. (2008). Geochemical and mantle-like isotopic (Nd, Sr) composition of the Baklan Granite from the Muratdağı Region (Banaz, Uşak), western Turkey: Implications for input of juvenile magmas in the source domains of western Anatolia Eocene-Miocene granites, Journal of Asian Earth Science, 33(3-4), 155-176. https://doi.org/10.1016/j.jseaes.2006.10.007
7. Batuk, C. (2003). Millenarianist bir hareket olarak Montanizm. Milel ve Nihal, 1(1), 41-71.
8. Baykara, M.O. (2007). Çokrağan-Yukarı Karacahisar (Banaz-Uşak) Karstik Kaynaklarının Hidrojeolojik İncelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Anabilim Dalı, İzmir.

9. Bingöl, E. (1977). Muratdağı Jeolojisi ve Ana Kayaç Birimlerinin Petrolojisi. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 20(2), 13-66. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/e2265684fe2d0d6_ek.pdf
10. Boray, A., Akat, U., Akdeniz, N., Akçaören, Z., Çağlayan, A., Günay, E., Korkmazer, B., Öztürk, E. M. & Sav, H. (1973). Menderes Masifinin Güney Kenarı Boyunca Bazı Önemli Sorunlar ve Bunların Muhtemel Çözümleri. Cumhuriyetin 50. Yılı Yerbilimleri Kongresi, 11-20, Ankara.
11. Ceylan, M. A. (2007). Eşme (Uşak) Civarında Bazı Coğrafi Gözlemler. Marmara Coğrafya Dergisi, 15, 65-84, İstanbul.
12. Çolak Erol, S., Özkul, M., Aksoy, E., Kele, S. & Ghaleb, B. (2015). Travertine occurrences along major strike-slip fault zones: structural, depositional and geochemical constraints from the Eastern Anatolian fault System (EAFS), Turkey. Geodinamica Acta, 27(2–3), 155-174. https://doi.org/10.1080/09853111.2014.979530.
13. Delle Rose, M., Desideri, D., Patianna, M., Posi, M. E., Renzulli, A. & Zanchetta, G. (2014). Carbonate accretion processes, conservation and enjoyment of the ‘Mannute Caves’ Geoheritage Site (Salento, Southern Italy). Geoheritage, 6, 257-269. https://doi.org/10.1007/s12371-014-0117-9
14. Dong, F., Dai, Q., Jiang, Z., Chen, X., Xu, R., Zhang,O., An, D., Li, O., Zhang, T., Andelka, P.M., Capezzuoli, E., Li, B. & Mors, R.A. (2023). Travertine/tufa resource conservation and sustainable development call for a world-wide initiative, Applied Geochemistry, 148, 1-5, Article 105505. http://doi.org/10.1016/j.apgeochem.2022.105505
15. Dündar, G. (2019). Uşak İlinde Jeositler, Jeomorfositler ve Başlıca Problemleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
16. Emre, Ö., Duman, T. Y., Özalp, S., Şaroğlu, F., Olgun, Ş., Elmacı, H. & Çan, T. (2018). Active fault database of Turkey. Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3229-3275. https://doi.org/10.1007/s10518-016-0041-2.
17. Ercan, T., Dinçel, A. ve Günay, E. (1977). Uşak Yöresinin Jeolojisi ve Volkanitlerin Petrolojisi (Rapor No: 36354), Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara (Yayımlanmamış) Rapor.
18. Ercan, T., Dinçel, A., Metin, S., Türkecan, A. ve Günay, E. (1978). Uşak Yöresindeki Neojen Havzalarının Jeolojisi. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 21, 91-106. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/bc7d9c600d61c08_ek.pdf
19. Ersoy, E. & Helvacı, C. (2007). Stratigraphy and geochemical features of the Early Miocene bimodal (ultrapotassic and calc-alkaline) volcanic activity within the NE-trending Selendi Basin, Western Anatolia, Turkey. Turkish Journal of Earth Science, 16, 117–139. https://journals.tubitak.gov.tr/earth/vol16/iss2/1
20. Erten, H., Şen, Ş. & Özkul, M., (2005). Pleistocene mammals from travertine deposits of the Denizli basin (SW Turkey). Annales de Paléontologie, 91(3), 267–278. https://doi.org/10.1016/j.annpal.2005.06.001
21. Göktaş, F., Mayda, S. & Alçiçek, M.C., (2025). Stratigraphic Revision of the Selendi, Güre, and Uşak Neogene Basins, Western Anatolia. Acta Geologica Sinica, 99(2), 332–351. https://doi.org/10.1111/1755-6724.15279
22. Gökgöz, A., Özkul, M., Kaya, A., Hançer, M., Baykara, O., Örü, Z., Akın, T., Minissale, A. ve Vaselli, O. (2011). Farklı rezervuarlara sahip Uşak İli Jeotermal Alanlarının Kavramsal Hidrojeokimyasal Modellenmesi (Rapor no: 108Y018). TÜBİTAK (Yayımlanmamış).
23. Günay, E., Akdeniz, N., Saroğlu, F. ve Çağlayan, A. (1986). Murat Dağı-Gediz Dolaylarının Jeolojisi. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etütleri Dairesi, 74s.
24. Kalafatçıoğlu, A. (1962). Tavşanlı-Dağardı Arasındaki Bölgenin Jeolojisi ve Serpantin ve Kalkerlerin Yaşı Hakkında Not, Maden Tetkik Arama Enstitüsü Dergisi, 58, 33- 46, Ankara.
25. Kappelman, J., Alçicek, M. C., Kazanci, N., Schultz, M., Özkul, M. & Şen, Ş., (2008). First Homo erectus from Turkey and implications for migrations into temperate Eurasia. American Journal of Physical Anthropology, 135, 110–116. https://doi.org/10.1002/ajpa.20739
26. Karaoğlu, Ö. & Helvaci, C. (2012). Structural evolution of the Uşak–Güre supra-detachment basin during Mioceneextensional denudation in western Turkey. Journal of the Geological Society, 169(5), 627–642. https://doi.org/10.1144/0016-76492011-014
27. Kaya, T. ve Saraç, G. (2007). Jeolojik Miras Açısından Türkiye Paleomemeli Faunası. 60. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 16-20 Nisan 2007, (Bildiri Özetleri ve Basılmamış Sözlü Bildiri), Ankara.
28. Kazancı, N. ve Şaroğlu, F. (2009). Türkiye Jeositleri Çatı Liste’si, 62. Türkiye Jeolojik Kurultayı, 266, Ankara.
29. Kazancı, N., Şaroğlu, F. & Suludere, Y. (2015). Jeolojik Miras ve Türkiye Jeositleri Çatı Listesi. MTA Dergisi, 151, 263-272.
30. Kele, S., Özkul, M., Gökgöz, A., Fórizs, I., Baykara, M.O., Alçiçek, M.C. & Németh, T., (2011). Stable isotope geochemical and facies study of Pamukkale travertines: new evidences of low-temperature non-equilibrium calcite-water fractionation. Sedimentary Geology, 238(1-2), 191–212. https://doi.org/10.1016/j.sedgeo.2011.04.015
31. Konak, N., Akdeniz, N. ve Çakır, M. H. (1986). Çal–Çivril–Karahallı Dolayının Jeolojisi (Rapor No: 8945). MTA, Ankara, (Yayımlanmamış).
32. Koşun, E. (2012). Facies characteristics and depositional environments of Quaternary tufa deposits, Antalya, SW Turkey. Carbonates and Evaporites, 27(3–4), 269–289. https://doi.org/10.1007/s13146-012-0089-2
33. Kumsar, H., Aydan, Ö., Şimşek, C. & D’Andria, F. (2016). Historical earthquakes that damaged Hierapolis and Laodikeia antique cities and their implications for earthquake potential of Denizli basin in western Turkey. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 75(2), 519–536. https://doi.org/10.1007/s10064-015-0791-0
34. Mesci, B. L., Erkman, A. C., Gürsoy, H. & Tatar, O. (2018). Fossil findings from the Sıcak Çermik fissure ridge-type travertines and possible hominid tracks, Sivas, Central Turkey. Geodinamica Acta, 30(1): 15-30. https://doi.org/10.1080/09853111.2017.1406430
35. Newsome, D. & Dowling, R. K. (2018). Conclusions: thinking about the future. In R. Dowling & D. Newsome (Eds.), Handbook of geotourism. Edward Elgar Publishing.
36. Ozansoy, F. (1969). Ege Fosil Omurgalı Faunaları ve Hipparion'lu Faunaların Dikey Yayılımı, MTA Enstitüsü Dergisi, 72, 189-193.
37. Özkul, M., Varol, B. ve Alçiçek, M.C. (2002). Denizli Travertenleri’nin petrografik özellikleri ve depolanma ortamları. MTA Dergisi, 125, 13–29.
38. Özkul, M., Gökgöz, A. & Horvatinčić, N. (2010). Depositional properties and geochemistry of Holocene perched springline tufa deposits and associated spring waters: a case study from the Denizli province, Western Turkey. In: Pedley, H.M. (Ed.), Tufas and Speleothems: Unravelling the Microbial and Physical Controls: The Geological Society, London. Special Publications, 336, 245–262. https://doi.org/10.1144/SP336.13
39. Özkul, M., Kele, S., Gökgöz, A., Shen, C. C., Jones, B., Baykara, M. O., Fόrizs, I., Nemeth, T., Chang, Y. W. & Alçiçek, M. C. (2013). Comparison of the Quaternary travertine sites in the Denizli Extensional Basin based on their depositional and geochemical data. Sedimentary Geology, 294, 179–204. https://doi.org/10.1016/j.sedgeo.2013.05.018
40. Özkul, M., Gökgöz, A., Kele, S., Baykara, M. O., Shen, C.-C., Chang, Y.-W., Kaya, A., Hançer, M., Aratman, C., Akin, T. & Örü, Z. (2014). Sedimentological and geochemical characteristics of a fluvial travertine: A case from the eastern Mediterranean region. Sedimentology, 61, 291-318. https://doi.org/10.1111/sed.12095
41. Özkul, M., Gökgöz, A., Kele, S., Baykara, M. O., Shen, C. C., Kaya, A., Hançer, M., Akın, T. ve Örü, Z. (2016). Hamamboğazı (Banaz, Uşak) Jeotermal Sahasındaki Travertenlerin Çökelme Özellikleri, 69. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 11-15 Nisan 2016 (Doğal Kaynakların Jeopolitikası) Bildiri Özleri Kitabı, TMMOB JMO Yayın No:127.
42. Özkul, M., Gül, A., Koralay, T., Özen, H., Semiz, B. & Duman, B. (2024). Denizli Travertine: A Global Heritage Stone Resource Nominee from Western Türkiye. Geoheritage, 16, Article 67. https://doi.org/10.1007/s12371-024-00970-w
43. Özkul, M., Gül, A., Semiz, B., Koralay, T., Topal, S., Gökgöz, A., Özen, H., Erten, H., Hançer, M. ve Kumsar, H. (2025). Denizli İlinin (GB Türkiye) Jeoçeşitliliği ve Önemli Jeositleri / Geodiversity and Significant Geosites of the Denizli Province (SW Türkiye). Türkiye Jeoloji Bülteni, 68(4), 145-188. https://doi.org/10.25288/tjb.1559108
44. Pandolfi, L. & Erten, H., (2017). Stephanorhinus hundsheimensis (Mammalia, Rhinocerotidae) from the late early Pleistocene deposits of the Denizli Basin (Anatolia, Turkey). Geobios, 50(1), 65–73. https://doi.org/10.1016/j.geobios.2016.10.002
45. Pedley, H.M. (2009). Tufas and travertines of the Mediterranean region: a testing ground for freshwater carbonate concepts and developments. Sedimentology 56, 221–246. https://doi.org/10.1111/j.1365-3091.2008.01012.x
46. Piccardi, L. (2007). The AD 60 Denizli Basin earthquake and the apparition of Archangel Michael at Colossae (Aegean Turkey). In Piccardi, L., Masse, W. B. (Eds.), Geological Society, London, Special Publications 273, 95–105. https://doi.org/10.1144/GSL.SP.2007.273.01.08
47. Polat, S. (2011). Türkiye’de Traverten Oluşumu, Yayılış Alanı ve Korunması. Marmara Coğrafya Dergisi 23, 389-428.
48. Polat, S. (2017). Uşak İlinde Jeositler ve Jeomorfositler, Yüzey Araştırmaları ve Kazılar Işığında Uşak (Ed., Czichon vd.), Matsis Matbaa Hizmetleri, 7-18, İstanbul.
49. Polat, S. & Kargı, S. (2008). Karahallı (Uşak) İlçesinde Lapyalı Kalker Sökümü ve Çevresel Etkileri. Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu-2008, 54-63, Çanakkale.
50. Polat, S. & Güney, Y. (2013). Uşak İli Arazisinde Karstik Şekiller, Marmara Coğrafya Dergisi, 27, 440 – 475, İstanbul.
51. Polat, S. & Deniz, M. (2017). Taşyaran (İmren) Vadisinde Yatak Çukurları ve Turizm Potansiyeli (Uşak), Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 204-217.
52. Polat, S. (2018). Prehistorik Arkeoloji Çalışmaları Açısından Travertenlerin Önemi: Sürmecik (Banaz) Örneği, Marmara Coğrafya Dergisi, 37, 306-321.
53. Polat, S., Güney, Y., Ege, İ. & Akkemik, Ü. (2019). Banaz’da (Uşak) Yeni Bulunan Petrifiye Alanı ile İlgili İlk Bulgular, Coğrafi Bilimler Dergisi/ Turkish Journal of Geographical Sciences, 17(2), 384-402. https://doi.org/10.33688/aucbd.532176
54. ProGeo Group, (1998). A first attemt at a geosites frameworkfor Europe -an lUGS initiative to support recognition of World heritage and European geodiversity. Geologica Balcanica, 28(3-4), 5-32, Sofia. https://doi.org/10.52321/GeolBalc.28.3-4.5
55. Ruban, D. A. (2018). Karst as important resource for geopark-based tourism: Current state and biases. Resources, 7(4), 82. https://doi.org/10.3390/resources7040082
56. Seyitoğlu, G. (1997). Late Cenozoic tectono-sedimentary development of the Selendi and Uşak-Güre basin: a contribution to the discussion on the development of eastwest and north trending basins in western Turkey. Geological Magazine, 134, 163-175. https://doi.org/10.1017/S0016756897006705
57. Seyitoğlu, G., Alçiçek, M. C., Işık, V., Alçiçek, H., Mayda, S., Varol, B., Yılmaz, I. & Esat, K. (2009). The stratigraphical position of Kemiklitepe fossil locality (Esme, Ussak) revised: Implications for the Late Cenozoic sedimentary basin development and extensional tectonics in western Turkey. Neues Jahrbuch Für Geologie und Paläontologie, 251(1), 1–15. https://doi.org/10.1127/0077-7749/2009/0251-0001
58. Şaroğlu, F. ve Emre, Ö. (2006). Aktif Tektonikle İlgili Jeositlere Türkiye’den Örnekler, 59. Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri, s.: 467.
59. Şen, Ş, De Bonis, L., Dalfes, N., Geraads, D. & Koufos, G. (1994). Les gisements de mammifères du Miocène supérieur de Kemiklitepe, Turquie: 1. Stratigraphie et magnétostratigraphie. In Les gisements de mammifères du Miocène supérieur de Kemiklitepe, Turquie (ed. S¸. Sen), pp. 5–17. Bulletin du Muséum National d'Histoire Naturelle, 4e sér.,16, sec. C, no. 1.
60. Şener, M. F. (2011). Niğde ve Yakın yöresinin jeotermal kaynak potansiyeli [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Niğde Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
61. Tabbernee, W. & Lampe, P. (2008). Pepouza and Tymion: The Discovery and Archaeological Exploration of a Lost Ancient City and an Imperial Estate, Almanya.
62. Tarhan, E., Mayda, S., Kaya, T. T., Alçiçek, M.C., Karakütük, S. & Halaçlar, K. (2017). Hippopotamodon erymanthius (Suidae, Mammalia) from Karabeyli, Uşak–Güre Basin, Turkey. 15th Annual Meeting of the European Association of Vertebrate Palaeontologists (EAVP), Munich, Germany Abstract Volume, 8.
63. Toker Tagliasacchi, E. (2018). Orta-Geç Pleyistosen Yaşlı Gürlek-Kocabaş (Denizli) ve Örtülü (Afyon) travertenlerinin sedimantolojik özellikleri ve paleoortamsal gelişimine ait ilk bulgular (GB-Türkiye). Türkiye Jeoloji Bülteni, 61(1), 1–22. https://doi.org/10.25288/tjb.358160
64. Toker, E., Kayseri Özer, M. S., Özkul, M. & Kele, S. (2015). Depositional system and palaeoclimatic interpretations of Middle to Late Pleistocene travertines: Kocabas, Denizli, south-west Turkey. Sedimentology, 62(5), 1360–1383. https://doi.org/10.1111/sed.12186
65. Tuna, V. (1985). Kemiklitepe (Uşak-Eşme) omurgalı faunası Hipparionlarında odontolojik değişimler. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 28, 47-54, Ankara. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/f4fe6a4411edc2f_ek.pdf
66. Uysal, I. T., Feng, Y., Zhao, J., Altunel, E., Weatherley, D., Karabacak, V., Cengiz, O., Golding, S. D., Lawrence, M. G. & Collerson, K. D. (2007). U-series dating and geochemical tracing of late Quaternary travertine in co-seismic fissures. Earth and Planetary Science Letters, 257(3-4), 450–462. https://doi.org/10.1016/j.epsl.2007.03.004
67. Van Noten, K., Topal, S., Baykara, Özkul, M., Claes, H., Aratman, C. & Swennen, R. (2019). Pleistocene-Holocene tectonic reconstruction of the Ballık travertine (Denizli Graben, SW Turkey): (De) formation of large travertine geobodies at intersecting grabens. Journal of Structural Geology, 118, 114–134. https://doi.org/10.1016/j.jsg.2018.10.009
68. Wimbledon, W. A. P. (1996). National site election, a stop on the road to a European Geosit List. Geologica Balcanica, 26, 15-27.
69. Yalçınlar, İ. (1946). Eşme civarında Miyosen'e ait bir omurgalılar faunası, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Mecmuası- B XI, 2, 124-129, İstanbul.
70. Yalçınlar, İ. (1947). Yukarı-Gediz Vadisinde Miosen’e Ait Vertebre Fosilleri. Türkiye Jeoloji Bülteni, 1(1), 164-177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/720269
71. Yalçınlar, İ. (1983). Türkiye’de Neojen ve Kuaterner Omurgalı Araziler ve Jeomorfolojik Karakterleri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını No:2741, İstanbul.
72. Zeren Hasdağlı, S. M. (2017). Uşak’taki Lidya Tümülüsleri. Czichon vd. (Ed.), Yüzey Araştırmaları ve Kazılar Işığında Uşak. Matsis Matbaa Hizmetleri, 63-72, İstanbul.
73. Zorlu, K., Polat, S., Yılmaz, A., & Dede, V. (2024). An integrated fuzzy-rough multi-criteria group decision-making model for quantitative assessment of geoheritage resources. Resources Policy, 90, Article 104773. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104773