Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma
Abstract
Sakarya Tektonik Birliği içerisinde Jura-Öncesi Paleotetis Okyanusu’nun kapanmasıyla ilişkili Permo-Triyas yaşlı Karakaya Karmaşığı birimleri yüzeylenmektedir. İllit/beyaz mikaların bileşimleri muskovit-illit-fenjit arasında değişmekte olup, detritik kökenliler muskovitik (Siort=3.15, (Na+K)
ort=0.81), otijenik kökenliler illitik (Si=3.22, (Na+K) ort =0.74) bileşime yakındır. Açılmalı/genişlemeli basenlerin karakteristiği olarak bilinen paragonit (Si=2.96, Na=0.78, K=0.10) ve NaK mikalar (Si =3.09, Na=0.45, K=0.34) Karakaya Karmaşığı’nın alt-yeşilşist fasiyesine karşılık gelen Turhal Metamorfitleri’nin üst bölümünde belirlenmiştir. Kloritler bütünüyle trioktahedral olup otijenikler (Siort =5.67, Feortort=5.05) detritiklere (Si
ort=5.56, Feort=4.80) göre daha yüksek SiIV, daha düşük Fe içeriğine sahiptir. Kloritler Hodul Birimi’nde şamozitik, Orhanlar Birimi’nde klinoklor bileşimlidir. Turhal Metamorfitleri’nde az sayıda, Orhanlar Birimi’nde yaygın olmak üzere yüksek Mg (5.70-7.59) ve Cr (0.09-0.16) içerikli detritik kloritler de belirlenmiş olup, Triyas-öncesi ofiyolitik kayaçların varlığına ait kanıtlar olarak değerlendirilmiştir. Klorit kimyası verileri, Turhal Metamorfitleri için felsik, Orhanlar Birimi için metabazik (olasılı Paleotetis kalıntıları), Hodul Birimi için Al- ve Fe-ce aşırı zengin felsik ve metapelitik kökeni işaret etmektedir. Klorit jeotermometresi verileri 150-300°C arasında değişen sıcaklık, fenjit jeobarometresi verileri 0.5-1.2 kbar arasındaki basınç verilerini işaret etmektedir. Bu veriler, Karakaya Karmaşığı alt-yeşilşist fasiyesiyle temsil edilen üst kesimi için yüksek sıcaklık-düşük basınç metamorfizması, Karakaya rifti alt-yeşilşist fasiyesi birimleri için düşük-orta sıcaklık-düşük basınç diyajenez koşullarını yansıtmaktadır.
Keywords
References
- Ahn, J., Peacor, D.R., 1985. Transmission electron microscopic study of diagenetic chlorite in Gulf Coast argillaceous sediments. Clays and Clay Minerals, 33, 228-236.
- Akyürek, B., Bilginer, E., Akbaş, B., Hepşen, N., Pehlivan, Ş., Şunu, O., Soysal, Y., Dağer, Z., Çatal, E., Sözeri, B., Yıldırım, H., Hakyemez, Y., 1984. Ankara-Elmadağ-Kalecik Dolayının temel jeolojik özellikleri. Jeoloji Mühendisliği, 20, 3146.
- Altıner, D., Koçyiğit, A., 1993. Third remark on the geology of Karakaya basin. An Anisian megablock in northern central Anatolia: micropaleontologic, stratigraphic and tectonic implications for the rifting stage of Karakaya basin, Turkey. Revueu de Paleobiologie, 12, 1-17.
- Altınlı, İ.E., 1975. Orta Sakarya’nın jeolojisi. Cumhuriyetin 50. yılı Yerbilimleri Kongresi Tebliğleri, Maden Tetkik ve Arama, Ankara, 159191.
- Armstrong, J. T., 1988. Quantitative analysis of silicate and oxide materials: Comparison of Monte Carlo, ZAF, and phi-rho-z procedures. Microbeam Analysis, 239-246.
- Armstrong, J.T., 1995. A package of correction programs for the quantitative electron microprobe X-ray analysis of thick materials, thin films, and particles. Microbeam Analysis, 4, 177-200.
- Attlewell, P., Taylor, R.K., 1969. A microtextural interpretation of a Welsh slate. International Journal of Mechanics and Mining Sciences, 6, 423-438.
- Bailey, S.W., 1980. Summary of recommendations of AIPEA nomenclature committee on clay minerals. American Mineralogist, 65, 1-7.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Geological Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 12, 2018
Submission Date
August 29, 2018
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2018 Volume: 61 Number: 3
APA
Bozkaya, Ö., Yalçın, H., & Tetiker, S. (2018). Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeoloji Bülteni, 61(3), 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496
AMA
1.Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Geol. Bull. Turkey. 2018;61(3):291-312. doi:10.25288/tjb.460496
Chicago
Bozkaya, Ömer, Hüseyin Yalçın, and Sema Tetiker. 2018. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit Ve İllit Mikaların Mineral Kimyası: Köken Ve Diyajenez Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni 61 (3): 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496.
EndNote
Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S (September 1, 2018) Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeoloji Bülteni 61 3 291–312.
IEEE
[1]Ö. Bozkaya, H. Yalçın, and S. Tetiker, “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma”, Geol. Bull. Turkey, vol. 61, no. 3, pp. 291–312, Sept. 2018, doi: 10.25288/tjb.460496.
ISNAD
Bozkaya, Ömer - Yalçın, Hüseyin - Tetiker, Sema. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit Ve İllit Mikaların Mineral Kimyası: Köken Ve Diyajenez Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni 61/3 (September 1, 2018): 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496.
JAMA
1.Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Geol. Bull. Turkey. 2018;61:291–312.
MLA
Bozkaya, Ömer, et al. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit Ve İllit Mikaların Mineral Kimyası: Köken Ve Diyajenez Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 61, no. 3, Sept. 2018, pp. 291-12, doi:10.25288/tjb.460496.
Vancouver
1.Ömer Bozkaya, Hüseyin Yalçın, Sema Tetiker. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Geol. Bull. Turkey. 2018 Sep. 1;61(3):291-312. doi:10.25288/tjb.460496