Araştırma Makalesi

Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma

Cilt: 61 Sayı: 3 12 Eylül 2018
PDF İndir

Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma

Öz

Sakarya Tektonik Birliği içerisinde Jura-Öncesi Paleotetis Okyanusu’nun kapanmasıyla ilişkili Permo-Triyas yaşlı Karakaya Karmaşığı birimleri yüzeylenmektedir. İllit/beyaz mikaların bileşimleri muskovit-illit-fenjit arasında değişmekte olup, detritik kökenliler muskovitik (Siort=3.15, (Na+K)
ort=0.81), otijenik kökenliler illitik (Si=3.22, (Na+K) ort =0.74) bileşime yakındır. Açılmalı/genişlemeli basenlerin karakteristiği olarak bilinen paragonit (Si=2.96, Na=0.78, K=0.10) ve NaK mikalar (Si =3.09, Na=0.45, K=0.34) Karakaya Karmaşığı’nın alt-yeşilşist fasiyesine karşılık gelen Turhal Metamorfitleri’nin üst bölümünde belirlenmiştir. Kloritler bütünüyle trioktahedral olup otijenikler (Siort =5.67, Feortort=5.05) detritiklere (Si
ort=5.56, Feort=4.80) göre daha yüksek SiIV, daha düşük Fe içeriğine sahiptir. Kloritler Hodul Birimi’nde şamozitik, Orhanlar Birimi’nde klinoklor bileşimlidir. Turhal Metamorfitleri’nde az sayıda, Orhanlar Birimi’nde yaygın olmak üzere yüksek Mg (5.70-7.59) ve Cr (0.09-0.16) içerikli detritik kloritler de belirlenmiş olup, Triyas-öncesi ofiyolitik kayaçların varlığına ait kanıtlar olarak değerlendirilmiştir. Klorit kimyası verileri, Turhal Metamorfitleri için felsik, Orhanlar Birimi için metabazik (olasılı Paleotetis kalıntıları), Hodul Birimi için Al- ve Fe-ce aşırı zengin felsik ve metapelitik kökeni işaret etmektedir. Klorit jeotermometresi verileri 150-300°C arasında değişen sıcaklık, fenjit jeobarometresi verileri 0.5-1.2 kbar arasındaki basınç verilerini işaret etmektedir. Bu veriler, Karakaya Karmaşığı alt-yeşilşist fasiyesiyle temsil edilen üst kesimi için yüksek sıcaklık-düşük basınç metamorfizması, Karakaya rifti alt-yeşilşist fasiyesi birimleri için düşük-orta sıcaklık-düşük basınç diyajenez koşullarını yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahn, J., Peacor, D.R., 1985. Transmission electron microscopic study of diagenetic chlorite in Gulf Coast argillaceous sediments. Clays and Clay Minerals, 33, 228-236.
  2. Akyürek, B., Bilginer, E., Akbaş, B., Hepşen, N., Pehlivan, Ş., Şunu, O., Soysal, Y., Dağer, Z., Çatal, E., Sözeri, B., Yıldırım, H., Hakyemez, Y., 1984. Ankara-Elmadağ-Kalecik Dolayının temel jeolojik özellikleri. Jeoloji Mühendisliği, 20, 3146.
  3. Altıner, D., Koçyiğit, A., 1993. Third remark on the geology of Karakaya basin. An Anisian megablock in northern central Anatolia: micropaleontologic, stratigraphic and tectonic implications for the rifting stage of Karakaya basin, Turkey. Revueu de Paleobiologie, 12, 1-17.
  4. Altınlı, İ.E., 1975. Orta Sakarya’nın jeolojisi. Cumhuriyetin 50. yılı Yerbilimleri Kongresi Tebliğleri, Maden Tetkik ve Arama, Ankara, 159191.
  5. Armstrong, J. T., 1988. Quantitative analysis of silicate and oxide materials: Comparison of Monte Carlo, ZAF, and phi-rho-z procedures. Microbeam Analysis, 239-246.
  6. Armstrong, J.T., 1995. A package of correction programs for the quantitative electron microprobe X-ray analysis of thick materials, thin films, and particles. Microbeam Analysis, 4, 177-200.
  7. Attlewell, P., Taylor, R.K., 1969. A microtextural interpretation of a Welsh slate. International Journal of Mechanics and Mining Sciences, 6, 423-438.
  8. Bailey, S.W., 1980. Summary of recommendations of AIPEA nomenclature committee on clay minerals. American Mineralogist, 65, 1-7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Eylül 2018

Gönderilme Tarihi

29 Ağustos 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 61 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bozkaya, Ö., Yalçın, H., & Tetiker, S. (2018). Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeoloji Bülteni, 61(3), 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496
AMA
1.Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeol. Bült. 2018;61(3):291-312. doi:10.25288/tjb.460496
Chicago
Bozkaya, Ömer, Hüseyin Yalçın, ve Sema Tetiker. 2018. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni 61 (3): 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496.
EndNote
Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S (01 Eylül 2018) Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeoloji Bülteni 61 3 291–312.
IEEE
[1]Ö. Bozkaya, H. Yalçın, ve S. Tetiker, “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma”, Türkiye Jeol. Bült., c. 61, sy 3, ss. 291–312, Eyl. 2018, doi: 10.25288/tjb.460496.
ISNAD
Bozkaya, Ömer - Yalçın, Hüseyin - Tetiker, Sema. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni 61/3 (01 Eylül 2018): 291-312. https://doi.org/10.25288/tjb.460496.
JAMA
1.Bozkaya Ö, Yalçın H, Tetiker S. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeol. Bült. 2018;61:291–312.
MLA
Bozkaya, Ömer, vd. “Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 61, sy 3, Eylül 2018, ss. 291-12, doi:10.25288/tjb.460496.
Vancouver
1.Ömer Bozkaya, Hüseyin Yalçın, Sema Tetiker. Karakaya Karmaşığı Kırıntılı Kayaçlarındaki Klorit ve İllit/Mikaların Mineral Kimyası: Köken ve Diyajenez/Metamorfizma. Türkiye Jeol. Bült. 01 Eylül 2018;61(3):291-312. doi:10.25288/tjb.460496

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy