Research Article

Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri

Volume: 64 Number: 1 September 7, 2020
EN TR

Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri

Abstract

Bu çalışmada, Doğu Toroslar’ın batı kesiminde Kahramanmaraş ili kuzeyinde batıdan doğuya doğru Göksun, Afşin ve Ekinözü ilçeleri çevresinde yüzeyleyen Üst Paleozoyik-Alt Mesozoyik yaşlı metamorfik birimlerindeki fillosilikatların jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda düşük-orta dereceli metamorfik örneklerden elde edilen saf K-mika ve illit/K-mikalarda jeokimyasal (ana ve iz/eser element, duraylı ve radyojenik izotop) incelemeler yapılmıştır. Fillosilikatların ana oksit bileşimlerine göre; Afşin ve Göksun bölgelerine ait illit/K-mikalar Ekinözü bölgesindekilere göre daha yüksek SiO2 ve Al2O3, buna karşın daha düşük MgO, Fe2O3, MnO ve Na2O içermektedir. Fillosilikat minerallerinin ana oksit bileşimlerine göre; şistlerle temsil edilen Ekinözü bölgesindeki K-mikalar biyotit-seladonit, fillitlerle temsil edilen Afşin ve Göksun bölgesindekiler ise muskovit bileşimlerine daha yakındır. Kloritler; şamozit ve klinoklor arasında trioktahedral bileşime sahiptir. Hem trioktahedral, hem de dioktahedral özelliğindeki illit/K-mikalar; genel anlamda muskovit ile biyotit arasında (biyotit-seladonit, muskovit-filogopit, muskovit-ferrifenjit, muskovit-ferrobiyotit, Al-flogopit-Al-annit) bir bileşim sergilemektedir. Fillosilikat minerallerinin eser element içerikleri; geçiş metalleri ve granitoyid elementler bakımından yüksek; buna karşın diğer elementler, özellikle kalıcılığı düşük (LFSE) ve yüksek (HFSE) elementler açısından düşük derişim göstermektedir. Fillosilikat minerallerinin kondrit-normalize iz element desenlerinde; kloritler K-mikalara, benzer biçimde trioktahedral K-mikalar dioktahedral olanlara göre daha düşük değerler sunmaktadır. Klorit ve illit/K-mikaların kondrit ve Kuzey Amerika Şeyl Bileşimi’ne (NASC) göre normalize edilmiş nadir toprak element (NTE) dağılımlarında; Afşin bölgesine ait dioktahedral K-mikalar en fazla fakirleşmeye, Ekinözü bölgesine ait trioktahedral mikalar ise en yüksek zenginleşmeye sahiptirler. Oksijen ve hidrojen izotop bileşimlerine göre; fillosilikatları incelenen tüm örnekler yüksek sıcaklık ve derin ortam koşullarını temsil eden hipojen bölgede yer almaktadır. Serizit/K-mika ve kloritlerin oksijen ve hidrojen izotop değerleri; bu minerallerin oluşum sıcaklıklarının 375-500 °C arasında değiştiğine işaret etmektedir. İllit/K-mikaların 40Ar/39Ar radyometrik yaş verileri; Afşin ve Göksun bölgelerindeki metamorfik kayaçlar için Üst Kretase (Santoniyen-Kampaniyen), Ekinözü bölgesindekiler için Alt-Orta Eosen (İpresiyen-Bartoniyen) döneminde gelişen metamorfizmayı göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi

Project Number

M-510

Thanks

Prof.Dr. Hüseyin Yılmaz

References

  1. Aktaş, G., & Robertson, A.H.F., 1990. Tectonic evolution of Tethys Suture Zone in S.E. Turkey: Evidence from the petrology and geochemistry of Late Cretaceous and Middle Eocene extrusives. In Malpas and others (eds.), Ophiolites Oceanic Crustal Analogues: Proceedings of Semp. Troodos 1987, Nicosia, Cyprus, 311-328.
  2. Aslaner, M., 1973. İskenderun-Kırıkhan Bölgesindeki Ofiyolitlerin Jeoloji ve Petrografisi. Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü Yayınları, Ankara, 150, 78 s.
  3. Asutay, H.J., 1987. Baskil (Elazığ) çevresinin jeolojisi ve Baskil magmatitlerinin petrolojisi. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 107, 49-72.
  4. Bailey, S.W., 1980. Summary of recommendations of AIPEA nomenclature committee on clay minerals. American Mineralogist, 65, 1-7.
  5. Baştuğ, C., 1976. Bitlis napının stratigrafisi ve Güneydoğu Anadolu sütur zonunun evrimi. Yeryuvarı ve İnsan, 1/3, 55-61.
  6. Baştuğ, C., 1980. Sedimentation, defromation and melange emplacement in the Lice basin, Dicle-Karabegan area, southeast Turkey (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  7. Bedi, Y., Usta, D., Özkan, M.K., Beyazpirinç, M., Yıldız, H. ve Yusufoğlu, H., 2005. Doğu Toroslar’da (Göksun-Sarız-Elbistan) Allokton İstiflerin Tektono-Stratigrafik Özellikleri. 58.Türkiye Jeoloji Kurultayı (11-17 Nisan 2005 Ankara) Bildiriler Kitabı, 262-263.
  8. Bedi, Y., Yusufoğlu, H., Beyazpirinç, M., Özkan, M.K., Usta, D., Yıldız, H., 2009. Doğu Toroslar’ın Jeodinamik Evrimi (Afşin-Elbistan-Göksun)-Sarız Dolayı) (Derleme Rapor No:11150). Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 388 s. (yayımlanmamış).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Geology

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 7, 2020

Submission Date

January 9, 2020

Acceptance Date

April 8, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 64 Number: 1

APA
Hozatlıoğlu, D., Bozkaya, Ö., & Yalçın, H. (2021). Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri. Türkiye Jeoloji Bülteni, 64(1), 41-74. https://doi.org/10.25288/tjb.672813
AMA
1.Hozatlıoğlu D, Bozkaya Ö, Yalçın H. Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri. Geol. Bull. Turkey. 2021;64(1):41-74. doi:10.25288/tjb.672813
Chicago
Hozatlıoğlu, Deniz, Ömer Bozkaya, and Hüseyin Yalçın. 2021. “Göksun, Afşin Ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri”. Türkiye Jeoloji Bülteni 64 (1): 41-74. https://doi.org/10.25288/tjb.672813.
EndNote
Hozatlıoğlu D, Bozkaya Ö, Yalçın H (January 1, 2021) Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri. Türkiye Jeoloji Bülteni 64 1 41–74.
IEEE
[1]D. Hozatlıoğlu, Ö. Bozkaya, and H. Yalçın, “Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri”, Geol. Bull. Turkey, vol. 64, no. 1, pp. 41–74, Jan. 2021, doi: 10.25288/tjb.672813.
ISNAD
Hozatlıoğlu, Deniz - Bozkaya, Ömer - Yalçın, Hüseyin. “Göksun, Afşin Ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri”. Türkiye Jeoloji Bülteni 64/1 (January 1, 2021): 41-74. https://doi.org/10.25288/tjb.672813.
JAMA
1.Hozatlıoğlu D, Bozkaya Ö, Yalçın H. Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri. Geol. Bull. Turkey. 2021;64:41–74.
MLA
Hozatlıoğlu, Deniz, et al. “Göksun, Afşin Ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 64, no. 1, Jan. 2021, pp. 41-74, doi:10.25288/tjb.672813.
Vancouver
1.Deniz Hozatlıoğlu, Ömer Bozkaya, Hüseyin Yalçın. Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri. Geol. Bull. Turkey. 2021 Jan. 1;64(1):41-74. doi:10.25288/tjb.672813

Cited By

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php