Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler

Tacettin Ataman

Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler

Abstract

Kayaların mekanik özellikleri üzerinde inceleme ve araştırmaların başladığı ve ilerlediği son elli sene içinde, kayalardan alınmış olan numunelerin laboratuvarlarda denenmesiyle başlıyan etüdler sonunda varılan neticelerle, sonradan, yeraltında, «in situ» olarak yapılan deneylerin sonuçları arasında büyük farklar bulunmuştur. KARMANN ve MÜLLER'in 1911 yılında yapmış oldukları ilk üç eksenli kompresyon deneylerinde ne kadar önemli olduğunu ispatlamıştır. Diğer taraftan sıcaklık derecesinin, derinlere gidildikçe artması dolayısı ile, laboratuvarda deney yapılırken numunenin sıcaklık derecesinin artırılması, kompresyon esnasında taşın plastikleştiğini intaç ettiği görülmektedir.

Bu iki faktöre bir de zaman faktörü katılınca, kayalarının aynı basınç altında, deforme olmaya devam ettiği görülmektedir, O halde uzun zaman süreleri zarfında kayalarda viskoz (viscous) dediğimiz bir şekil değiştirmesi meydana gelmektedir. O halde, Jeolojik devirlerden birinde bir taş tabakası teşekkül ettikten sonra, çeşitli yüklere maruz kalması sonucu önce: Elâstik bir deformasyon: Δ_el sonra plastik bir deformasyon: Δ_pl ve en sonra da zaman ile orantılı bir viskoz (viscous) deformasyon: Δ_v meydana gelmiştir.

Halen yapılmakta olan yer kabuğu deformasyon ölçmelerinde, arz kabuğunun deforme olmaya devam ettiği ve bu deformasyon hızının bölgeden bölgeye farklar arzettiği tesbit edilmektedir.

Keywords

References

Dirac, P.A.M., Proc. Roy. Soc. Ser. A. 165, 199 (1938).
Brans, C., and Dicke, R.H., Phys. Rev. 124-425 (1961).
Creer, K.M., in Dictionary of Geophysics. (Pergamon, Oxford, 1967), Vol. 1 Page 383.
Takada, M., Third international Symposium on Earth Tides: International Association of Geodesy Trieste, 1959. P. 127.
Scholz, C.H. and Fitch, T.S., Geophys, Research 74, 6649 (1969).
Major, M.W. Sutton, G.H. Oliver, J. Metager, R. Bull, Seismol. Soc. Amer, 54, 295 (1964).
Melchior, P. The Earth Tides (Pergamon, Oxford, 1966).
Hofmann, R.B. Calif. Dep Water Resour. Bull, 116-6 (May 1968).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Geology, Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Tacettin Ataman ^* This is me
Türkiye

Publication Date

February 28, 1972

Submission Date

November 1, 1971

Acceptance Date

January 1, 1972

Published in Issue

Year 1972 Volume: 15 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA27ME67XC

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ataman, T. (1972). Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeoloji Bülteni, 15(1), 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC

AMA

1.Ataman T. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Geol. Bull. Turkey. 1972;15(1):1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC

Chicago

Ataman, Tacettin. 1972. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni 15 (1): 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC.

EndNote

Ataman T (February 1, 1972) Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeoloji Bülteni 15 1 1–7.

IEEE

[1]T. Ataman, “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”, Geol. Bull. Turkey, vol. 15, no. 1, pp. 1–7, Feb. 1972, [Online]. Available: https://izlik.org/JA27ME67XC

ISNAD

Ataman, Tacettin. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni 15/1 (February 1, 1972): 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC.

JAMA

1.Ataman T. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Geol. Bull. Turkey. 1972;15:1–7.

MLA

Ataman, Tacettin. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 15, no. 1, Feb. 1972, pp. 1-7, https://izlik.org/JA27ME67XC.

Vancouver

1.Tacettin Ataman. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Geol. Bull. Turkey [Internet]. 1972 Feb. 1;15(1):1-7. Available from: https://izlik.org/JA27ME67XC