Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler

Tacettin Ataman

Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler

Öz

Kayaların mekanik özellikleri üzerinde inceleme ve araştırmaların başladığı ve ilerlediği son elli sene içinde, kayalardan alınmış olan numunelerin laboratuvarlarda denenmesiyle başlıyan etüdler sonunda varılan neticelerle, sonradan, yeraltında, «in situ» olarak yapılan deneylerin sonuçları arasında büyük farklar bulunmuştur. KARMANN ve MÜLLER'in 1911 yılında yapmış oldukları ilk üç eksenli kompresyon deneylerinde ne kadar önemli olduğunu ispatlamıştır. Diğer taraftan sıcaklık derecesinin, derinlere gidildikçe artması dolayısı ile, laboratuvarda deney yapılırken numunenin sıcaklık derecesinin artırılması, kompresyon esnasında taşın plastikleştiğini intaç ettiği görülmektedir.

Bu iki faktöre bir de zaman faktörü katılınca, kayalarının aynı basınç altında, deforme olmaya devam ettiği görülmektedir, O halde uzun zaman süreleri zarfında kayalarda viskoz (viscous) dediğimiz bir şekil değiştirmesi meydana gelmektedir. O halde, Jeolojik devirlerden birinde bir taş tabakası teşekkül ettikten sonra, çeşitli yüklere maruz kalması sonucu önce: Elâstik bir deformasyon: Δ_el sonra plastik bir deformasyon: Δ_pl ve en sonra da zaman ile orantılı bir viskoz (viscous) deformasyon: Δ_v meydana gelmiştir.

Halen yapılmakta olan yer kabuğu deformasyon ölçmelerinde, arz kabuğunun deforme olmaya devam ettiği ve bu deformasyon hızının bölgeden bölgeye farklar arzettiği tesbit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Dirac, P.A.M., Proc. Roy. Soc. Ser. A. 165, 199 (1938).
Brans, C., and Dicke, R.H., Phys. Rev. 124-425 (1961).
Creer, K.M., in Dictionary of Geophysics. (Pergamon, Oxford, 1967), Vol. 1 Page 383.
Takada, M., Third international Symposium on Earth Tides: International Association of Geodesy Trieste, 1959. P. 127.
Scholz, C.H. and Fitch, T.S., Geophys, Research 74, 6649 (1969).
Major, M.W. Sutton, G.H. Oliver, J. Metager, R. Bull, Seismol. Soc. Amer, 54, 295 (1964).
Melchior, P. The Earth Tides (Pergamon, Oxford, 1966).
Hofmann, R.B. Calif. Dep Water Resour. Bull, 116-6 (May 1968).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji, Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tacettin Ataman ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 1972

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 1971

Kabul Tarihi

1 Ocak 1972

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1972 Cilt: 15 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA27ME67XC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ataman, T. (1972). Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeoloji Bülteni, 15(1), 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC

AMA

1.Ataman T. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeol. Bült. 1972;15(1):1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC

Chicago

Ataman, Tacettin. 1972. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni 15 (1): 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC.

EndNote

Ataman T (01 Şubat 1972) Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeoloji Bülteni 15 1 1–7.

IEEE

[1]T. Ataman, “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”, Türkiye Jeol. Bült., c. 15, sy 1, ss. 1–7, Şub. 1972, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27ME67XC

ISNAD

Ataman, Tacettin. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni 15/1 (01 Şubat 1972): 1-7. https://izlik.org/JA27ME67XC.

JAMA

1.Ataman T. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeol. Bült. 1972;15:1–7.

MLA

Ataman, Tacettin. “Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 15, sy 1, Şubat 1972, ss. 1-7, https://izlik.org/JA27ME67XC.

Vancouver

1.Tacettin Ataman. Dünya Kabuğunu Teşkil Eden Kayalarda Rheolojik Şekil Değişmeler. Türkiye Jeol. Bült. [Internet]. 01 Şubat 1972;15(1):1-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27ME67XC