Research Article

Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi

Volume: 16 Number: 1 March 25, 2025
TR EN

Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi

Abstract

Amaç: Trakeostomi işlemi hastaların duygu durumunu, iletişim becerilerini ve yaşam kalitesini ciddi derecede bozmaktadır. Bu çalışma trakeostomili yetişkin hastalarda konuşma valfi sonrası yaşam kalitesi skorlarındaki farklılıkları ve bakım verenlerin yaşadığı stres düzeylerindeki değişimi Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ile değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya konuşma valfi takılmış 36 hasta dahil edildi. Konuşma valfi takılmadan önce ve takıldıktan 2 hafta sonra yaşam kalitelerini değerlendirmeye yönelik hastanın kendi yaşam kalitesini değerlendirdiği Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR) ve hastaların bakım verenlerine ZBYÖ skorları retrospektif olarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların ortalama yaşı 56,3 ± 17,0 yıl (aralık: 21-82 yıl) olup, %55,6’sı (n = 20) erkekti. Konuşma valfi sonrası Easy Breath durumuna kıyasla ortalama WHOQOL-BREF-TR puanı artış gösterirken (Easy Breath: 46,4 ± 7,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 72,2 ± 14,8; p < 0,001), ortalama ZBYÖ puanı ise azalma gösterdi (Easy Breath: 52,8 ± 12,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 33,2 ± 5,4; p < 0,001). Bu bağlamda konuşma valfi sonrası trakeostomi hastalarının ve bakım verenlerinin yaşam kalitesi ölçeği puanı Easy Breath durumuna kıyasla daha yüksekti. Sonuç: Trakeostomili hastalarda konuşma valfi kullanımı, artan yaşam kalitesinin yanısıra azalan bakım verenlerin stres düzeyleri ile ilişkilidir.

Keywords

References

  1. Lian S, Teng L, Mao Z, and Jiang H. Clinical utility and future direction of speaking valve: A review. Front Surg. 2022;9:913147. DOI: 10.3389/fsurg.2022.913147.
  2. Dawson D. Essential principles: tracheostomy care in the adult patient. Nurs Crit Care. 2014;19(2):63-72. DOI: 10.1111/nicc.12076.
  3. Kim YK, Lee SH, and Lee JW. Effects of Capping of the Tracheostomy Tube in Stroke Patients With Dysphagia. Ann Rehabil Med. 2017;41(3):426-33. DOI: 10.5535/arm.2017.41.3.426.
  4. Phookan J and Talukdar R. A Study on Quality of Life in Post-tracheostomised Patients. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2023;75(2):848-56. DOI: 10.1007/s12070-023-03511-z.
  5. Aksoy E and Ocakli B. Long-Term Survival of Patients with Tracheostomy Having Different Diseases Followed up in the Respiratory Intensive Care Unit Outpatient Clinic: Which Patients are Lucky? Turk Thorac J. 2019;20(3):182-87. DOI: 10.5152/TurkThoracJ.2018.18120.
  6. Kumar V, Malhotra V, and Sinha V. Evaluation of Individual Quality of Life (QOL) Among Patients with Tracheostomy Using WHO-QOL BREF Questionnaire. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2022;74(Suppl 3):5207-16. DOI: 10.1007/s12070-020-02052-z.
  7. Speed L and Harding KE. Tracheostomy teams reduce total tracheostomy time and increase speaking valve use: a systematic review and meta-analysis. J Crit Care. 2013;28(2):216 e1-10. DOI: 10.1016/j.jcrc.2012.05.005.
  8. Freeman-Sanderson AL, Togher L, Elkins MR, and Phipps PR. Quality of life improves with return of voice in tracheostomy patients in intensive care: An observational study. J Crit Care. 2016;33:186-91. DOI: 10.1016/j.jcrc.2016.01.012.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Neurology and Neuromuscular Diseases

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 25, 2025

Submission Date

March 6, 2025

Acceptance Date

March 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 1

APA
Aygün, D., Manay, B., Savaş, M., Şentürk, A., Parlak, H., & Bengisu, S. (2025). Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 16(1), 211-216. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922
AMA
1.Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 2025;16(1):211-216. doi:10.18663/tjcl.1651922
Chicago
Aygün, Demet, Burak Manay, Merve Savaş, Alperen Şentürk, Hakan Parlak, and Serkan Bengisu. 2025. “Trakeostomi Hastalarında Konuşma Valfi Uygulamasının Hastaların Yaşam Kalitesi Ve Bakım Veren Yükü üzerindeki Etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 (1): 211-16. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922.
EndNote
Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S (March 1, 2025) Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 1 211–216.
IEEE
[1]D. Aygün, B. Manay, M. Savaş, A. Şentürk, H. Parlak, and S. Bengisu, “Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi”, TJCL, vol. 16, no. 1, pp. 211–216, Mar. 2025, doi: 10.18663/tjcl.1651922.
ISNAD
Aygün, Demet - Manay, Burak - Savaş, Merve - Şentürk, Alperen - Parlak, Hakan - Bengisu, Serkan. “Trakeostomi Hastalarında Konuşma Valfi Uygulamasının Hastaların Yaşam Kalitesi Ve Bakım Veren Yükü üzerindeki Etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16/1 (March 1, 2025): 211-216. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922.
JAMA
1.Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 2025;16:211–216.
MLA
Aygün, Demet, et al. “Trakeostomi Hastalarında Konuşma Valfi Uygulamasının Hastaların Yaşam Kalitesi Ve Bakım Veren Yükü üzerindeki Etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, vol. 16, no. 1, Mar. 2025, pp. 211-6, doi:10.18663/tjcl.1651922.
Vancouver
1.Demet Aygün, Burak Manay, Merve Savaş, Alperen Şentürk, Hakan Parlak, Serkan Bengisu. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 2025 Mar. 1;16(1):211-6. doi:10.18663/tjcl.1651922