Araştırma Makalesi

Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi

Cilt: 16 Sayı: 1 25 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi

Öz

Amaç: Trakeostomi işlemi hastaların duygu durumunu, iletişim becerilerini ve yaşam kalitesini ciddi derecede bozmaktadır. Bu çalışma trakeostomili yetişkin hastalarda konuşma valfi sonrası yaşam kalitesi skorlarındaki farklılıkları ve bakım verenlerin yaşadığı stres düzeylerindeki değişimi Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ile değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya konuşma valfi takılmış 36 hasta dahil edildi. Konuşma valfi takılmadan önce ve takıldıktan 2 hafta sonra yaşam kalitelerini değerlendirmeye yönelik hastanın kendi yaşam kalitesini değerlendirdiği Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR) ve hastaların bakım verenlerine ZBYÖ skorları retrospektif olarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların ortalama yaşı 56,3 ± 17,0 yıl (aralık: 21-82 yıl) olup, %55,6’sı (n = 20) erkekti. Konuşma valfi sonrası Easy Breath durumuna kıyasla ortalama WHOQOL-BREF-TR puanı artış gösterirken (Easy Breath: 46,4 ± 7,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 72,2 ± 14,8; p < 0,001), ortalama ZBYÖ puanı ise azalma gösterdi (Easy Breath: 52,8 ± 12,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 33,2 ± 5,4; p < 0,001). Bu bağlamda konuşma valfi sonrası trakeostomi hastalarının ve bakım verenlerinin yaşam kalitesi ölçeği puanı Easy Breath durumuna kıyasla daha yüksekti. Sonuç: Trakeostomili hastalarda konuşma valfi kullanımı, artan yaşam kalitesinin yanısıra azalan bakım verenlerin stres düzeyleri ile ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Lian S, Teng L, Mao Z, and Jiang H. Clinical utility and future direction of speaking valve: A review. Front Surg. 2022;9:913147. DOI: 10.3389/fsurg.2022.913147.
  2. Dawson D. Essential principles: tracheostomy care in the adult patient. Nurs Crit Care. 2014;19(2):63-72. DOI: 10.1111/nicc.12076.
  3. Kim YK, Lee SH, and Lee JW. Effects of Capping of the Tracheostomy Tube in Stroke Patients With Dysphagia. Ann Rehabil Med. 2017;41(3):426-33. DOI: 10.5535/arm.2017.41.3.426.
  4. Phookan J and Talukdar R. A Study on Quality of Life in Post-tracheostomised Patients. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2023;75(2):848-56. DOI: 10.1007/s12070-023-03511-z.
  5. Aksoy E and Ocakli B. Long-Term Survival of Patients with Tracheostomy Having Different Diseases Followed up in the Respiratory Intensive Care Unit Outpatient Clinic: Which Patients are Lucky? Turk Thorac J. 2019;20(3):182-87. DOI: 10.5152/TurkThoracJ.2018.18120.
  6. Kumar V, Malhotra V, and Sinha V. Evaluation of Individual Quality of Life (QOL) Among Patients with Tracheostomy Using WHO-QOL BREF Questionnaire. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2022;74(Suppl 3):5207-16. DOI: 10.1007/s12070-020-02052-z.
  7. Speed L and Harding KE. Tracheostomy teams reduce total tracheostomy time and increase speaking valve use: a systematic review and meta-analysis. J Crit Care. 2013;28(2):216 e1-10. DOI: 10.1016/j.jcrc.2012.05.005.
  8. Freeman-Sanderson AL, Togher L, Elkins MR, and Phipps PR. Quality of life improves with return of voice in tracheostomy patients in intensive care: An observational study. J Crit Care. 2016;33:186-91. DOI: 10.1016/j.jcrc.2016.01.012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

21 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aygün, D., Manay, B., Savaş, M., Şentürk, A., Parlak, H., & Bengisu, S. (2025). Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 16(1), 211-216. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922
AMA
1.Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 2025;16(1):211-216. doi:10.18663/tjcl.1651922
Chicago
Aygün, Demet, Burak Manay, Merve Savaş, Alperen Şentürk, Hakan Parlak, ve Serkan Bengisu. 2025. “Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 (1): 211-16. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922.
EndNote
Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S (01 Mart 2025) Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 1 211–216.
IEEE
[1]D. Aygün, B. Manay, M. Savaş, A. Şentürk, H. Parlak, ve S. Bengisu, “Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi”, TJCL, c. 16, sy 1, ss. 211–216, Mar. 2025, doi: 10.18663/tjcl.1651922.
ISNAD
Aygün, Demet - Manay, Burak - Savaş, Merve - Şentürk, Alperen - Parlak, Hakan - Bengisu, Serkan. “Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16/1 (01 Mart 2025): 211-216. https://doi.org/10.18663/tjcl.1651922.
JAMA
1.Aygün D, Manay B, Savaş M, Şentürk A, Parlak H, Bengisu S. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 2025;16:211–216.
MLA
Aygün, Demet, vd. “Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, c. 16, sy 1, Mart 2025, ss. 211-6, doi:10.18663/tjcl.1651922.
Vancouver
1.Demet Aygün, Burak Manay, Merve Savaş, Alperen Şentürk, Hakan Parlak, Serkan Bengisu. Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi. TJCL. 01 Mart 2025;16(1):211-6. doi:10.18663/tjcl.1651922

e-ISSN: 2149-8296

Publication Model: Continuous Publication

Peer Review Model: Double-Blind Peer Review

Publication Language: Turkish and English

Access Model: Open Access

DOI Prefix: (Crossref DOI numaranız)

Publisher: DNT Ortadoğu Publishing Inc.

Journal Abbreviation: Turk J Clin Lab

Indexed in J-Gate

The content of this site is intended for health care professionals. All the published articles are distributed under the terms of

Creative Commons Attribution Licence,

which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.