Research Article

Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar

Volume: 26 Number: 4 December 29, 2025
EN TR

Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar

Abstract

Ormanlar, odun ve odun dışı orman ürünlerinin yanı sıra, su rejiminin düzenlenmesi, karbon tutulması ve estetik değer gibi pek çok faydayı topluma sunmaktadır. Ancak, bu faydaların sürekliliğini tehdit eden çeşitli abiyotik ve biyotik faktörler ormanlarda ciddi zararlara neden olmaktadır. Bu etmenler arasında zararlı böcek salgınları, iklim değişikliğine bağlı olarak bazı dönemlerde kitlesel üreme göstermekte, ormanlar üzerinde büyük tahribatlara yol açmaktadır. Bu nedenle, böcek zararlarının ormanlardan elde edilen ürün ve hizmetler üzerindeki ekonomik etkilerinin incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma Bartın Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 2018-2022 döneminde zarar yapan büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) yarattığı ekonomik kayıpları belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, BOİM zarar duyuru raporları incelenmiş ve muhasebe kayıtlarından çeşitli veriler elde edilmiş olup, böceğin 2018, 2019 ve 2021 yıllarında meşcerelere zarar verdiği tespit edilmiştir. Sağlam ve böcek zararı görmüş meşcerelerde yapılan odun hammaddesi üretimine ilişkin kayıtlar ayrı tutulmadığından, ormancılık yönetiminde deneyimli kişilerden oluşturulmuş bir Danışma Grubunun görüşlerine başvurulmuştur. Böcek zararının odun hammaddesi üretim masraflarında ve satış gelirlerinde yarattığı farklılıkları ortaya koymak amacıyla hem işletme kayıtlarından hem de Danışma Grubundan elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, büyük göknar kabuk böceğinin göknar meşcerelerinde %11,53 oranında ağaçların ölümüne neden olduğu, sürütme masraflarını %16,06 ve buna bağlı olarak fiili giderleri %6,7-11 arasında artırdığı, sağlam meşcerede, zarar gören meşcerelere göre %133,65 daha fazla tomruk, %62,75 daha az kağıtlık odun üretilmekte olduğu saptanmıştır. Yapılan hesaplara göre böcek zararı nedeniyle odun üretiminde 2021 yılı fiyatlarıyla böcekle mücadele masrafları dahil 7.173,12 TL/ha ekonomik kayıp belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre böcek zararına ilişkin bazı değerlendirmeler yapılmıştır.

Keywords

References

  1. AAP, 2020. Bartın Orman İşletme Müdürlüğü, Arıt Orman İşletme Şefliği, Amenajman Planı (2020-2039).
  2. Arnaldo, P.S., Chacim, S., Lopes, D., 2010. Effects of defoliation by the pine processionary moth Thaumetopoea pityocampa on biomass growth of young stands of Pinus pinaster in northern Portugal. iForest, 3: 159-162.
  3. Aukema, J.E., Leung, B., Kovacs, K., Chivers, C., Britton, K.O., Englin, J., Frankel, S.J., Haight, R.G., Holmes, T.P., Liebhold, A.M., McCullough, D.G., Von Holle, B., 2011. Economic impact of non-native forest insects in the continental, United States. PLoS one, 6 (9): e24587.
  4. BOİM, 2023. Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü, Bartın Orman İşletme Müdürlüğü web sayfası. https://www.ogm.gov.tr/ zonguldakobm/ormanlarimiz/orman-varligi, Erişim : 12.08.2023.
  5. Büyüköztürk, Ş., 2015. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum (21.Baskı). Pegem Yayıncılık, Eğitim Danışmanlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., Ankara.
  6. Carus, S., 2004. Impact of defoliation by the pine processionary moth (Thaumetopoea pityocampa) on radial, height and volume growth of calabrian pine (Pinus brutia) trees in Turkey. Phytoparasitica, 32 (5): 459-469.
  7. Carus, S., 2009. Effects of defoliation caused by the processionary moth on growth of Crimean pines in western Turkey. Phytoparasitica, 37 (2): 105-114.
  8. Carus, S., Avcı, M., 2005. Growth loss of lebanon cedar (Cedrus libani) stands as related to periodic outbreaks of the cedar shoot moth (Dichelia cedricola). Phytoparasitica, 33 (1): 33-48.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forestry Politics, Economics and Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

July 3, 2025

Acceptance Date

October 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 4

APA
Daşdemir, İ., & Yeşilbaş, Y. (2025). Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar. Turkish Journal of Forestry, 26(4), 520-526. https://doi.org/10.18182/tjf.1733819
AMA
1.Daşdemir İ, Yeşilbaş Y. Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar. Turkish Journal of Forestry. 2025;26(4):520-526. doi:10.18182/tjf.1733819
Chicago
Daşdemir, İsmet, and Yağmur Yeşilbaş. 2025. “Büyük Göknar Kabuk Böceğinin (Pityokteines Curvidens Germ.) Odun Hammaddesi üretiminde Oluşturduğu Ekonomik Kayıplar”. Turkish Journal of Forestry 26 (4): 520-26. https://doi.org/10.18182/tjf.1733819.
EndNote
Daşdemir İ, Yeşilbaş Y (December 1, 2025) Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar. Turkish Journal of Forestry 26 4 520–526.
IEEE
[1]İ. Daşdemir and Y. Yeşilbaş, “Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar”, Turkish Journal of Forestry, vol. 26, no. 4, pp. 520–526, Dec. 2025, doi: 10.18182/tjf.1733819.
ISNAD
Daşdemir, İsmet - Yeşilbaş, Yağmur. “Büyük Göknar Kabuk Böceğinin (Pityokteines Curvidens Germ.) Odun Hammaddesi üretiminde Oluşturduğu Ekonomik Kayıplar”. Turkish Journal of Forestry 26/4 (December 1, 2025): 520-526. https://doi.org/10.18182/tjf.1733819.
JAMA
1.Daşdemir İ, Yeşilbaş Y. Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar. Turkish Journal of Forestry. 2025;26:520–526.
MLA
Daşdemir, İsmet, and Yağmur Yeşilbaş. “Büyük Göknar Kabuk Böceğinin (Pityokteines Curvidens Germ.) Odun Hammaddesi üretiminde Oluşturduğu Ekonomik Kayıplar”. Turkish Journal of Forestry, vol. 26, no. 4, Dec. 2025, pp. 520-6, doi:10.18182/tjf.1733819.
Vancouver
1.İsmet Daşdemir, Yağmur Yeşilbaş. Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar. Turkish Journal of Forestry. 2025 Dec. 1;26(4):520-6. doi:10.18182/tjf.1733819