Research Article

Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi

Volume: 27 October 27, 2026
EN TR

Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi

Abstract

Ülkemizdeki orman yangınlarının büyük çoğunluğu doğrudan ya da dolaylı insan faaliyetleri sonucu çıkmaktadır. Türkiye’de 1997–2024 döneminde orman yangınların yaklaşık %12’si doğal nedenlerle meydana gelmiş olsa da, bu yangınlar doğal yangın aktivitesinin anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Doğal yangınların temel tutuşturucu kaynağı yıldırımın, iklim değişikliğine bağlı olarak değişen atmosferik koşullardan etkilenmesi, yıldırım kaynaklı orman yangınlarının zamansal değişiminin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de 1997–2024 döneminde meydana gelen yıldırım kaynaklı orman yangınlarının uzun dönemli zamansal değişimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, yıldırım kaynaklı yangın sayısı, toplam yanan alan miktarı ve ortalama yangın büyüklüğündeki eğilimler Uyarlanmış Mann–Kendall testi ve Sen’in eğim (Sen's slope) analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yıldırım kaynaklı orman yangını sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu ortaya koyarken, toplam yanan alan miktarı ve ortalama yangın büyüklüğünde anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir. Bu bulgular, Türkiye’de yıldırım kaynaklı yangınların daha sık meydana geldiğini ancak yangınların büyüklüğünün aynı oranda artmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, yangınla mücadelede teknolojik gelişmeler ve müdahale kapasitesindeki artışın yangınların kontrol altına alınmasında etkili olabileceğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, iklim değişikliği koşullarında yıldırım kaynaklı yangın aktivesindeki değişimlerin anlaşılması ve yıldırım kaynaklı yangınlara yönelik risk yönetim planlarının geliştirilmesi açısından önemli bilgiler sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Thanks

Bu çalışmada kullanılan yıldırım kaynaklı orman yangını verilerinin sağlanmasından dolayı Orman Genel Müdürlüğü’ne teşekkür ederim.

References

  1. Avcı, M., Korkmaz, M., & Alkan, H. (2009). Türkiye’de orman yangınlarının nedenleri üzerine bir değerlendirme. In I.Orman Yangınları ile Mücadele Sempozyumu (07-10 Ocak, Antalya, s. 33-45).
  2. Avcı, M., & Korkmaz, M. (2021). Türkiye’de orman yangını sorunu: Güncel bazı konular üzerine değerlendirmeler. Turkish Journal of Forestry, 22(3), 229-240. https://doi.org/10.18182/tjf.942706
  3. Bilgili, E., Kucuk, O., Saglam, B., & Coskuner, K. A. (2021). Mega Forest Fires: Causes, Organization and Management. In T. Kavzaoglu (Ed.), Forest Fires: Causes, Effects, Monitoring, Precautions and Rehabilitation Activities (pp. 1-23). Ankara:Turkish Academy of Sciences. https://doi.org/10.53478/TUBA.2021.039
  4. Canadell, J. G., Meyer, C. P., Cook, G. D., Dowdy, A., Briggs, P. R., Knauer, J., Pepler, A., & Haverd, V. (2021). Multi-decadal increase of forest burned area in Australia is linked to climate change. Nature Communications, 12(1), 6921. https://doi.org/10.1038/s41467-021-27225-4
  5. Chen, Y., Romps, D. M., Seeley, J. T., Veraverbeke, S., Riley, W. J., Mekonnen, Z. A., & Randerson, J. T. (2021). Future increases in Arctic lightning and fire risk for permafrost carbon. Nature Climate Change, 11(5), 404-410. https://doi.org/10.1038/s41558-021-01011-y
  6. Coskuner, K. A., & Bilgili, E. (2020). Orman yangın yönetiminde etkili bir karar destek sisteminin kavramsal çerçevesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(2), 288-303. https://doi.org/10.21324/dacd.645701
  7. Daşdemir, İ., Aydın, F., & Ertuğrul, M. (2021). Factors affecting the behavior of large forest fires in Turkey. Environmental management, 67(1), 162-175. https://doi.org/10.1007/s00267-020-01389-z
  8. Fernandes, P. M., Santos, J. A., Castedo-dorado, F., & Almeida, R. (2021). Fire from the Sky in the Anthropocene. Fire, 4, 13. https://doi.org/10.3390/fire4010013

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forest Entomology and Forest Protection, Forestry Fire Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 27, 2026

Submission Date

June 17, 2026

Acceptance Date

July 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27

APA
Göltaş, M. (2026). Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi. Turkish Journal of Forestry, 27, 295-300. https://doi.org/10.18182/tjf.1973155
AMA
1.Göltaş M. Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi. Turkish Journal of Forestry. 2026;27:295-300. doi:10.18182/tjf.1973155
Chicago
Göltaş, Merih. 2026. “Türkiye’de Yıldırım Kaynaklı Orman Yangını Aktivitesindeki Uzun Dönemli Değişimin Zamansal Eğilimi”. Turkish Journal of Forestry 27 (October): 295-300. https://doi.org/10.18182/tjf.1973155.
EndNote
Göltaş M (October 1, 2026) Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi. Turkish Journal of Forestry 27 295–300.
IEEE
[1]M. Göltaş, “Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi”, Turkish Journal of Forestry, vol. 27, pp. 295–300, Oct. 2026, doi: 10.18182/tjf.1973155.
ISNAD
Göltaş, Merih. “Türkiye’de Yıldırım Kaynaklı Orman Yangını Aktivitesindeki Uzun Dönemli Değişimin Zamansal Eğilimi”. Turkish Journal of Forestry 27 (October 1, 2026): 295-300. https://doi.org/10.18182/tjf.1973155.
JAMA
1.Göltaş M. Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi. Turkish Journal of Forestry. 2026;27:295–300.
MLA
Göltaş, Merih. “Türkiye’de Yıldırım Kaynaklı Orman Yangını Aktivitesindeki Uzun Dönemli Değişimin Zamansal Eğilimi”. Turkish Journal of Forestry, vol. 27, Oct. 2026, pp. 295-00, doi:10.18182/tjf.1973155.
Vancouver
1.Merih Göltaş. Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi. Turkish Journal of Forestry. 2026 Oct. 1;27:295-300. doi:10.18182/tjf.1973155