Review

dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon

Volume: 17 Number: 4 December 19, 2023
EN TR

dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon

Abstract

Dördüncül koruma, aşırı tıbbi medikalizasyon riski altındaki kişilerin belirlenmesi ve hastaların gereksiz tıbbi müdahalelere karşı korunmalarını içerir. Günümüzde gelişen teknoloji ve artan sağlık hizmeti kullanımıyla beraber, hastalara gereksiz aşırı teşhis ve aşırı tedavi uygulanabilmektedir. Aşırı medikalizasyon kavramı ise, hastalara sağladığı faydalar açısından doğrulanmamış, potansiyel olarak zararlı ve bu nedenle gereksiz maliyetlere yol açan tıbbi uygulamalar olarak tanımlanmaktadır. Bunlar hastalarda sosyal, psikolojik ve ekonomik yönden olumsuz etkilenme; sağlık sisteminde ise memnuniyetsizlik ve ekonomik yükü arttırmaktadır. İnsanların tüm yaşamları boyunca tıbbi müdahalelerden zarar görebileceği düşünüldüğünde, dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon kavramı bu bağlamda büyük önem taşımaktadır. Aşırı medikalizasyonu azaltmak ve dördüncül korumayı sağlamak için; hastaların karar verme sürecine katılımı ve ortak karar alma, güvenilir hasta-hekim ilişkisi kurulması, birinci basamak sağlık hizmetlerinin teşvik edilmesi ve sevk sisteminin düzenlenmesi önem taşımaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Basan NM, Bilir N. Koruyucu sağlık hizmetlerinde önleme çelişkisi ve nedenleri. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15(1)
  2. 2. Kisling LA, Das JM. Prevention strategies. StatPearls [internet]. StatPearls Publishing; 2021. p1-3.
  3. 3. Akdeniz M, Kavukçu E. Dördüncül koruma: Önce zarar verme. Turkish Journal of Family Practice/Türkiye Aile Hekimligi Dergisi. 2017;21(2)
  4. 4. World Health Organization. Health promotion and disease prevention through population-based interventions, including action to address social determinants and health inequity. URL: http://www emro who int/aboutwho/public-health-functions/health-promotion-disease-prevention html[Stand: 0209 2017]. Accessed March 28,2023.
  5. 5. Martins C, Godycki-Cwirko M, Heleno B, Brodersen J. Quaternary prevention: reviewing the concept. European Journal of General Practice. 2018/01/01 2018;24(1):106-111. doi:10.1080/13814788.2017.1422177
  6. 6. Jamoulle M. The four duties of family doctors. Quaternary prevention: first, do no harm. Hong Kong Practitioner. 2014;36: 1-6.
  7. 7. Kuehlein T, Sghedoni D, Visentin G, Gérvas J, Jamoulle M. Quaternary prevention: a task of the general practitioner. Primary Care. 2010;10:350–354.
  8. 8. Jamoulle M, Roland M. Quaternary prevention. Paper presented at the Hong-Kong Meeting of the Wonca Classification Commitee; June, 1995. Accessed March-April 2023.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Family Medicine

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 10, 2023

Publication Date

December 19, 2023

Submission Date

July 19, 2023

Acceptance Date

October 26, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 17 Number: 4

APA
Büyükokudan, U., & Avcı, K. (2023). dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(4), 572-581. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1329929
AMA
1.Büyükokudan U, Avcı K. dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon. TJFMPC. 2023;17(4):572-581. doi:10.21763/tjfmpc.1329929
Chicago
Büyükokudan, Uğur, and Kadriye Avcı. 2023. “Dördüncül Koruma Ve Aşırı Medikalizasyon”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 (4): 572-81. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1329929.
EndNote
Büyükokudan U, Avcı K (December 1, 2023) dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 4 572–581.
IEEE
[1]U. Büyükokudan and K. Avcı, “dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon”, TJFMPC, vol. 17, no. 4, pp. 572–581, Dec. 2023, doi: 10.21763/tjfmpc.1329929.
ISNAD
Büyükokudan, Uğur - Avcı, Kadriye. “Dördüncül Koruma Ve Aşırı Medikalizasyon”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17/4 (December 1, 2023): 572-581. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1329929.
JAMA
1.Büyükokudan U, Avcı K. dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon. TJFMPC. 2023;17:572–581.
MLA
Büyükokudan, Uğur, and Kadriye Avcı. “Dördüncül Koruma Ve Aşırı Medikalizasyon”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, vol. 17, no. 4, Dec. 2023, pp. 572-81, doi:10.21763/tjfmpc.1329929.
Vancouver
1.Uğur Büyükokudan, Kadriye Avcı. dördüncül koruma ve aşırı medikalizasyon. TJFMPC. 2023 Dec. 1;17(4):572-81. doi:10.21763/tjfmpc.1329929

Cited By

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome. 


Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Academy of Family Medicine Association is licensed under CC BY-NC-ND 4.0