Research Article

DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ

Volume: 19 Number: 4 December 8, 2025
TR EN

DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ

Abstract

Giriş: Dünya genelinde diyabet prevalansı artmakta ve komplikasyonlar bireylerin yaşam kalitesini düşürmektedir. Çalışmamızda diyabet hastalarının tedavi uyumu ile diyabetik ayak varlığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Yöntem: Gözlemsel kontrol gruplu çalışmamız 01.08.2024-31.12.2024 tarihleri arasında Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 18 yaş ve üzeri diyabet tanılı hastalarla yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veriler, diyabetik ayak veri formu ve Morisky-8 Maddeli İlaca Uyum Anketi (MTUÖ-8) uygulanmıştır. Analizler SPSS ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 343 hasta dahil edilmiştir. Morisky-8 ile tedavi uyumu %42,9 kötü, %33,5 orta, %23,6 iyi olarak bulunmuştur. Diyabetik ayak gelişimi açısından genel tedavi uyumu grupları arasında anlamlı fark yoktur; ancak ilaç yazdırmayı unutanlarda ayak yarası daha sık görülmüştür (p=0,013). Ayak yarası ile cinsiyet (p<0,001), medeni durum (p=0,034), eğitim (p=0,040), gelir (p<0,001), ilaç türü (p<0,001), kontrol sıklığı (p=0,002), kontrol yeri (p<0,001), kan şekeri ölçümü (p<0,001) ve diyet (p<0,001) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayak yarası süresi arttıkça MTUÖ-8 puanları düşmekte olup, aralarında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,026). Sonuç: Diyabetik ayak gelişimi ile genel tedavi uyumu ilişkili bulunmasa da, ilaç kullanımı alışkanlıkları, sosyodemografik faktörler ve takip düzeni diyabetik ayak oluşumunda etkili olabilir.

Keywords

Supporting Institution

Bu araştırma herhangi bir fonlama kuruluşu/sektöründen hibe almamıştır.

Ethical Statement

Araştırma için Samsun Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 05.06.2024 tarihli ve 2024/11/10 karar nolu onay almıştır.

Thanks

Yazarlar, çalışmaya katılan tüm bireylere gösterdikleri özenli iş birliği ve ayırdıkları zaman için içten teşekkürlerini sunar.

References

  1. 1. Sun H, Saeedi P, Karuranga S, et al. IDF Diabetes Atlas: Global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Res Clin Pract. Jan 2022;183:109119.
  2. 2. Lascar N, Brown J, Pattison H, Barnett AH, Bailey CJ, Bellary S. Type 2 diabetes in adolescents and young adults. The lancet Diabetes & endocrinology. 2018;6(1):69-80.
  3. 3. Singh A, Shadangi S, Gupta PK, Rana S. Type 2 diabetes mellitus: a comprehensive review of pathophysiology, comorbidities, and emerging therapies. Comprehensive Physiology. 2025;15(1):e70003.
  4. 4. Młynarska E, Czarnik W, Dzieża N, et al. Type 2 Diabetes Mellitus: New Pathogenetic Mechanisms, Treatment and the Most Important Complications. International Journal of Molecular Sciences. 2025;26(3):1094.
  5. 5. Rossboth S, Lechleitner M, Oberaigner W. Risk factors for diabetic foot complications in type 2 diabetes-A systematic review. Endocrinol Diabetes Metab. Jan 2021;4(1):e00175.
  6. 6. Stone A, Donohue CM. Diabetic Foot Ulcers in Geriatric Patients. Clin Geriatr Med. Aug 2024;40(3):437-447.
  7. 7. Amerzadeh M, Shafiei Kisomi Z, Senmar M, Khatooni M, Hosseinkhani Z, Bahrami M. Self-care behaviors, medication adherence status, and associated factors among elderly individuals with type 2 diabetes. Sci Rep. Aug 18 2024;14(1):19118.
  8. 8. Govindani R, Sharma A, Patel N, Baradia P, Agrawal A. Assessment of Medication Adherence Among Patients With Hypertension and Diabetes Mellitus in a Tertiary Healthcare Center: A Descriptive Study. Cureus. Jun 2024;16(6):e63126.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Promotion, Family Medicine

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 2, 2025

Publication Date

December 8, 2025

Submission Date

June 17, 2025

Acceptance Date

October 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 19 Number: 4

APA
Öztoprak, D., Yılmaz, M., Sivrikaya, H., & Öztürk, O. (2025). DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 19(4), 395-404. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1720378
AMA
1.Öztoprak D, Yılmaz M, Sivrikaya H, Öztürk O. DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. TJFMPC. 2025;19(4):395-404. doi:10.21763/tjfmpc.1720378
Chicago
Öztoprak, Dilara, Meltem Yılmaz, Hasan Sivrikaya, and Onur Öztürk. 2025. “DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 (4): 395-404. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1720378.
EndNote
Öztoprak D, Yılmaz M, Sivrikaya H, Öztürk O (December 1, 2025) DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 4 395–404.
IEEE
[1]D. Öztoprak, M. Yılmaz, H. Sivrikaya, and O. Öztürk, “DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ”, TJFMPC, vol. 19, no. 4, pp. 395–404, Dec. 2025, doi: 10.21763/tjfmpc.1720378.
ISNAD
Öztoprak, Dilara - Yılmaz, Meltem - Sivrikaya, Hasan - Öztürk, Onur. “DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19/4 (December 1, 2025): 395-404. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1720378.
JAMA
1.Öztoprak D, Yılmaz M, Sivrikaya H, Öztürk O. DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. TJFMPC. 2025;19:395–404.
MLA
Öztoprak, Dilara, et al. “DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, vol. 19, no. 4, Dec. 2025, pp. 395-04, doi:10.21763/tjfmpc.1720378.
Vancouver
1.Dilara Öztoprak, Meltem Yılmaz, Hasan Sivrikaya, Onur Öztürk. DİYABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN DİYABETİK AYAK VE KLİNİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. TJFMPC. 2025 Dec. 1;19(4):395-404. doi:10.21763/tjfmpc.1720378

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome. 


Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Academy of Family Medicine Association is licensed under CC BY-NC-ND 4.0