Ticari Süt ve Süt Ürünlerinde Gizli Tuz Yükü: Etiket Beyanlarına Dayalı Tuz İçeriğinin Günlük Tüketim Önerileriyle Karşılaştırılması

Kübra Uçar Baş; Tuba Nur Yıldız Kopuz; Mehmet Haydaroglu

doi:10.21763/tjfmpc.1753331

Research Article

Hidden Salt Load in Commercial Milk and Dairy Products: Comparison of Label-Based Salt Content with Daily Intake Recommendations

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 1 - 7, 30.01.2026

Kübra Uçar Baş , Tuba Nur Yıldız Kopuz , Mehmet Haydaroglu

https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1753331

Abstract

Introduction: Milk and dairy products may not be major sources of salt, but they can significantly impact total salt intake due to their natural sodium content and added salt during production, which is important for public health given their frequent consumption. This study aimed to evaluate the salt content of packaged milk and dairy products sold in Türkiye and their potential contribution to salt intake based on possible consumption scenarios.
Method: In January 2025, data on 747 milk and dairy products were obtained from the online catalogs of two major retail chains in Türkiye, one general and one discount market, and after applying predefined exclusion criteria, 420 products were included in the analysis. Seven product groups were examined: milk, yogurt, kefir, ayran, and three types of salty cheese. Based on the daily three-serving recommendation in the Türkiye Dietary Guideline, 84 possible consumption combinations obtained from the dataset were analyzed according to the 5 g/day salt limit.
Results: The highest mean salt intake was observed in combinations that included at least one serving of ayran (4.2±1.2 g) and very salty cheese (3.1±1.2 g). Conversely, the lowest salt values were seen in combinations that contained milk (1.9±1.2 g), yogurt (1.4±1.2 g), or kefir (1.9±1.2 g). A significant difference was found among the groups regarding total salt intake and the rate at which the 5 g/day limit was exceeded (H(6) =58.812, p<0.001). Ayran-containing combinations showed significant differences in pairwise comparisons with all other groups (p<0.002).
In this group, 84.3±24.1% of combinations reached the daily limit of 5 g, which was higher than in the other groups.
Conclusion: This study shows that milk and dairy products, especially ayran and salty cheese, significantly contribute to daily salt intake, highlighting the need for salt reduction strategies for these products.

Keywords

Dairy Products , Sodium , Public Health Nutrition , Food Labeling

References

1. Chenier PJ. Sodium chloride derivatives and miscellaneous inorganics. In: Survey of industrial chemistry. New York: Springer; 2002. s. 75–90. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-0603-4_6
2. Whelton PK, He J. Health effects of sodium and potassium in humans. Curr Opin Lipidol. 2014;25(1):75–9. https://doi.org/10.1097/MOL.0000000000000033
3. Tremblay A, Gagné MP, Pérusse L, Fortier C, Provencher V, Corcuff R, et al. Sodium and human health: what can be done to improve sodium balance beyond food processing? Nutrients. 2024;16(8):1199. https://doi.org/10.3390/nu16081199
4. Fernández-López J, Pateiro M, Perez-Alvarez JA, Santos EM, Teixeira A, Viuda-Martos M. Salt reduction and replacers in food production. In: Strategies to improve the quality of foods. London (UK): Academic Press; 2024. s. 65–86. https://doi.org/10.1016/B978-0-443-15346-4.00003-3
5. Whelton PK, Appel LJ, Sacco RL, Anderson CAM, Antman EM, Campbell N, et al. Sodium, blood pressure, and cardiovascular disease. Circulation. 2012;126(24):2880–9. https://doi.org/10.1161/cir.0b013e318279acbf
6. World Health Organization. Universal salt iodization and sodium intake reduction: compatible, cost-effective strategies of great public health benefit [İnternet]. Geneva (Switzerland): World Health Organization; 2022. s. 1–10. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/9789240053717
7. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (Yayın No: 1031. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2022. s. 263. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/web-uygulamalarimiz/357.html
8. Jachimowicz-Rogowska K, Winiarska-Mieczan A. Initiatives to reduce the content of sodium in food products and meals and improve the population’s health. Nutrients. 2023;15(10):2393. https://doi.org/10.3390/nu15102393
9. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2017. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2019. s. 97.
10. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması: Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Risk Faktörleri Prevalansı. 2017–2023 Çalışmalarının Karşılaştırılması. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2025. s. 79.
11. Bhat S, Marklund M, Henry ME, Appel LJ, Croft KD, Neal B, et al. A systematic review of the sources of dietary salt around the world. Adv Nutr. 2020;11(3):677–86. https://doi.org/10.1093/advances/nmz134
12. Thorning TK, Raben A, Tholstrup T, Soedamah-Muthu SS, Givens I, Astrup A. Milk and dairy products: good or bad for human health? An assessment of the totality of scientific evidence. Food Nutr Res. 2016;60:32527. https://doi.org/10.3402/fnr.v60.32527
13. García-Burgos M, Moreno-Fernández J, Alférez MJM, Díaz-Castro J, López-Aliaga I. New perspectives in fermented dairy products and their health relevance. J Funct Foods. 2020;72:104059. https://doi.org/10.1016/j.jff.2020.104059
14. International Dairy Federation (IDF). The importance of salt in the manufacturing and ripening of cheese (Factsheet No. 001/2017). Brussels: IDF; 2017. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://fil-idf.org/wp-content/uploads/2017/03/Factsheet-001_2017-The-importance-of-salt-in-the-manufacturing-and-ripening-of-cheese.pdf
15. Rezazadeh-Bari M, Najafi-Darmian Y, Alizadeh M, Amiri S. Numerical optimization of probiotic Ayran production based on whey containing transglutaminase and Aloe vera gel. J Food Sci Technol. 2019;56(7):3502–12. https://doi.org/10.1007/S13197-019-03841-3
16. Hashem KM, He FJ, Jenner KH, MacGregor GA. Cross-sectional survey of salt content in cheese: a major contributor to salt intake in the UK. BMJ Open. 2014;4:e005051. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2014-005051
17. Cook D, Julias M, Nauman E. Biological variability in biomechanical engineering research: significance and meta-analysis of current modeling practices. J Biomech. 2014;47(6):1241–50. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.jbiomech.2014.01.040
18. Field A. Discovering statistics using IBM SPSS Statistics. 5th ed. London: SAGE Publications Ltd; 2017. p. 282–331. Chapter 7, Nonparametric models.
19. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2015/6). Resmî Gazete. 2015 Şubat 8;29261. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/02/20150208-16.htm
20. Health Canada. Voluntary sodium reduction targets for processed foods 2020–2025. Ottawa: Government of Canada; 2020. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/publications/food-nutrition/sodium-reduced-targets-2020-2025.html
21. Public Health England. Salt reduction targets for 2024. London: Public Health England; 2020. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.gov.uk/government/publications/salt-reduction-targets-for-2024
22. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Programı 2017–2021. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2017. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Programlar/turkiyede-tuz-tuketiminin-azaltilmasi-programi-2017-2021.pdf
23. Baruzzi F, Quintieri L, Caputo L, Cocconcelli PS, Borcakli M, Owczarek L, et al. Improvement of Ayran quality by the selection of autochthonous microbial cultures. Food Microbiol. 2016;60:92–103. https://doi.org/10.1016/j.fm.2016.07.001
24. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete. 2022 Kasım 30;32029. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221130-5.htm
25. Massomian A, Rashidimehr A, Mohammadi-Nasrabadi F, Khoshtinat K, Esfarjani F. Salt contents in fermented dairy products: a strategic blueprint for healthier intake. Food Sci Nutr. 2025;13. https://doi.org/10.1002/fsn3.4762
26. Kocabaş H, Ergin F, Aktar T, Küçükçetin A. Effect of lactose hydrolysis and salt content on the physicochemical, microbiological, and sensory properties of ayran. Int Dairy J. 2022;129:105360. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2022.105360
27. Deshwal GK, van der Meulen L, Huppertz T. Distribution of salts in milk and cheese: critical methodological aspects. Encyclopedia. 2024;4(1):107. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4040107
28. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Gıda etiketleme ve tüketicileri bilgilendirme yönetmeliği hakkında kılavuz. Ankara: Tarım ve Orman Bakanlığı; 2021. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/160822
29. Beltrá M, Borrás F, Ropero AB. Sodium content of foods sold in the Spanish market: results from the BADALI Project. Nutrients. 2021;13(10):3410. https://doi.org/10.3390/nu13103410

Ticari Süt ve Süt Ürünlerinde Gizli Tuz Yükü: Etiket Beyanlarına Dayalı Tuz İçeriğinin Günlük Tüketim Önerileriyle Karşılaştırılması

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 1 - 7, 30.01.2026

Kübra Uçar Baş , Tuba Nur Yıldız Kopuz , Mehmet Haydaroglu

https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1753331

Abstract

Giriş: Süt ve süt ürünleri günlük tuz alımının başlıca kaynaklarından biri olarak görülmese de içerdiği doğal sodyum ve üretim sürecinde eklenen tuz nedeniyle toplam tuz alımına anlamlı katkı sağlayabilmektedir. Bu durum özellikle belirli ürün gruplarının tüketim sıklığı dikkate alındığında, halk sağlığı açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de satışa sunulan ambalajlı süt ve süt ürünlerinin etiket verilerine dayalı olarak tuz içeriklerini ve olası tüketim senaryolarına göre tuz alımına potansiyel katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Türkiye’de yaygın olarak faaliyet gösteren biri zincir, diğeri indirim marketi olmak üzere iki perakende firmanın çevrim içi satış platformlarından Ocak 2025’te taranarak elde edilen 747 süt ve süt ürünü verisi, belirlenen dışlama ölçütleri doğrultusunda temizlenmiş ve analizlere 420 ürün dahil edilmiştir. Süt, yoğurt, kefir, ayran ve üç farklı tuzluluk düzeyindeki peynirlerden oluşan toplam yedi ürün grubu dikkate alınmıştır. Türkiye Beslenme Rehberi’ndeki günlük üç porsiyon tüketim önerisine göre 84 olası tüketim kombinasyonu oluşturularak veri setinden elde edilen 84 kombinasyon, 5 g/gün tuz sınırına göre analiz edilmiştir.
Bulgular: En yüksek ortalama tuz alımı, en az bir tercihi ayran (4,2±1,2 g) ve çok tuzlu peynir (3,1±1,2 g) olan kombinasyonlarda; en düşük değerler ise süt (1,9±1,2 g), yoğurt (1,4±1,2 g) veya kefir içerenlerde (1,9±1,2 g) gözlenmiştir. Gruplar arasında toplam tuz miktarı ve 5 g/gün sınırının aşılma oranı açısından anlamlı fark saptanmıştır (H(6)=58,812, p<0,001). Ayran içeren kombinasyonlar, diğer tüm gruplarla yapılan ikili karşılaştırmalarda anlamlı fark göstermiştir (p<0,002). Bu grupta 5 g’lık günlük sınırın karşılanma oranı ortalama %84,3±24,1 olup, diğer gruplara kıyasla en yüksek düzeyde bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışma, süt ve süt ürünlerinin, özellikle ayran ve tuzlu peynirlerin günlük tuz alımına anlamlı düzeyde katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, bu ürün gruplarına yönelik tuz azaltım stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

Süt Ürünleri , Sodyum , Halk Sağlığı Beslenmesi , Gıda Etiketlemesi

Ethical Statement

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcı içermediğinden etik kurul onayı gerektirmemektedir.

References

1. Chenier PJ. Sodium chloride derivatives and miscellaneous inorganics. In: Survey of industrial chemistry. New York: Springer; 2002. s. 75–90. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-0603-4_6
2. Whelton PK, He J. Health effects of sodium and potassium in humans. Curr Opin Lipidol. 2014;25(1):75–9. https://doi.org/10.1097/MOL.0000000000000033
3. Tremblay A, Gagné MP, Pérusse L, Fortier C, Provencher V, Corcuff R, et al. Sodium and human health: what can be done to improve sodium balance beyond food processing? Nutrients. 2024;16(8):1199. https://doi.org/10.3390/nu16081199
4. Fernández-López J, Pateiro M, Perez-Alvarez JA, Santos EM, Teixeira A, Viuda-Martos M. Salt reduction and replacers in food production. In: Strategies to improve the quality of foods. London (UK): Academic Press; 2024. s. 65–86. https://doi.org/10.1016/B978-0-443-15346-4.00003-3
5. Whelton PK, Appel LJ, Sacco RL, Anderson CAM, Antman EM, Campbell N, et al. Sodium, blood pressure, and cardiovascular disease. Circulation. 2012;126(24):2880–9. https://doi.org/10.1161/cir.0b013e318279acbf
6. World Health Organization. Universal salt iodization and sodium intake reduction: compatible, cost-effective strategies of great public health benefit [İnternet]. Geneva (Switzerland): World Health Organization; 2022. s. 1–10. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/9789240053717
7. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (Yayın No: 1031. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2022. s. 263. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/web-uygulamalarimiz/357.html
8. Jachimowicz-Rogowska K, Winiarska-Mieczan A. Initiatives to reduce the content of sodium in food products and meals and improve the population’s health. Nutrients. 2023;15(10):2393. https://doi.org/10.3390/nu15102393
9. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2017. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2019. s. 97.
10. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması: Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Risk Faktörleri Prevalansı. 2017–2023 Çalışmalarının Karşılaştırılması. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2025. s. 79.
11. Bhat S, Marklund M, Henry ME, Appel LJ, Croft KD, Neal B, et al. A systematic review of the sources of dietary salt around the world. Adv Nutr. 2020;11(3):677–86. https://doi.org/10.1093/advances/nmz134
12. Thorning TK, Raben A, Tholstrup T, Soedamah-Muthu SS, Givens I, Astrup A. Milk and dairy products: good or bad for human health? An assessment of the totality of scientific evidence. Food Nutr Res. 2016;60:32527. https://doi.org/10.3402/fnr.v60.32527
13. García-Burgos M, Moreno-Fernández J, Alférez MJM, Díaz-Castro J, López-Aliaga I. New perspectives in fermented dairy products and their health relevance. J Funct Foods. 2020;72:104059. https://doi.org/10.1016/j.jff.2020.104059
14. International Dairy Federation (IDF). The importance of salt in the manufacturing and ripening of cheese (Factsheet No. 001/2017). Brussels: IDF; 2017. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://fil-idf.org/wp-content/uploads/2017/03/Factsheet-001_2017-The-importance-of-salt-in-the-manufacturing-and-ripening-of-cheese.pdf
15. Rezazadeh-Bari M, Najafi-Darmian Y, Alizadeh M, Amiri S. Numerical optimization of probiotic Ayran production based on whey containing transglutaminase and Aloe vera gel. J Food Sci Technol. 2019;56(7):3502–12. https://doi.org/10.1007/S13197-019-03841-3
16. Hashem KM, He FJ, Jenner KH, MacGregor GA. Cross-sectional survey of salt content in cheese: a major contributor to salt intake in the UK. BMJ Open. 2014;4:e005051. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2014-005051
17. Cook D, Julias M, Nauman E. Biological variability in biomechanical engineering research: significance and meta-analysis of current modeling practices. J Biomech. 2014;47(6):1241–50. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.jbiomech.2014.01.040
18. Field A. Discovering statistics using IBM SPSS Statistics. 5th ed. London: SAGE Publications Ltd; 2017. p. 282–331. Chapter 7, Nonparametric models.
19. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2015/6). Resmî Gazete. 2015 Şubat 8;29261. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/02/20150208-16.htm
20. Health Canada. Voluntary sodium reduction targets for processed foods 2020–2025. Ottawa: Government of Canada; 2020. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/publications/food-nutrition/sodium-reduced-targets-2020-2025.html
21. Public Health England. Salt reduction targets for 2024. London: Public Health England; 2020. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.gov.uk/government/publications/salt-reduction-targets-for-2024
22. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Programı 2017–2021. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2017. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Programlar/turkiyede-tuz-tuketiminin-azaltilmasi-programi-2017-2021.pdf
23. Baruzzi F, Quintieri L, Caputo L, Cocconcelli PS, Borcakli M, Owczarek L, et al. Improvement of Ayran quality by the selection of autochthonous microbial cultures. Food Microbiol. 2016;60:92–103. https://doi.org/10.1016/j.fm.2016.07.001
24. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete. 2022 Kasım 30;32029. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221130-5.htm
25. Massomian A, Rashidimehr A, Mohammadi-Nasrabadi F, Khoshtinat K, Esfarjani F. Salt contents in fermented dairy products: a strategic blueprint for healthier intake. Food Sci Nutr. 2025;13. https://doi.org/10.1002/fsn3.4762
26. Kocabaş H, Ergin F, Aktar T, Küçükçetin A. Effect of lactose hydrolysis and salt content on the physicochemical, microbiological, and sensory properties of ayran. Int Dairy J. 2022;129:105360. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2022.105360
27. Deshwal GK, van der Meulen L, Huppertz T. Distribution of salts in milk and cheese: critical methodological aspects. Encyclopedia. 2024;4(1):107. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4040107
28. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Gıda etiketleme ve tüketicileri bilgilendirme yönetmeliği hakkında kılavuz. Ankara: Tarım ve Orman Bakanlığı; 2021. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. Erişim adresi: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/160822
29. Beltrá M, Borrás F, Ropero AB. Sodium content of foods sold in the Spanish market: results from the BADALI Project. Nutrients. 2021;13(10):3410. https://doi.org/10.3390/nu13103410

There are 29 citations in total.

Details

Primary Language	Turkish
Subjects	Public Health (Other), Family Medicine
Journal Section	Research Article
Authors	Kübra Uçar Baş 0000-0001-5970-9784 Tuba Nur Yıldız Kopuz 0000-0002-1232-8092 Mehmet Haydaroglu 0000-0002-0551-1366
Submission Date	July 29, 2025
Acceptance Date	November 17, 2025
Early Pub Date	January 30, 2026
Publication Date	January 30, 2026
Published in Issue	Year 2026 Issue: Advanced Online Publication

Cite

Vancouver	1.Uçar Baş K, Yıldız Kopuz TN, Haydaroglu M. Ticari Süt ve Süt Ürünlerinde Gizli Tuz Yükü: Etiket Beyanlarına Dayalı Tuz İçeriğinin Günlük Tüketim Önerileriyle Karşılaştırılması. TJFMPC [Internet]. 2026 Jan. 1;(Advanced Online Publication):1-7. Available from: https://izlik.org/JA69AT99NB

Aim & Scope

Derginin amacı, birinci basamağın geliştirilmesi için tıbbi karar alma, sağlık hizmeti sunumu, tıp eğitimi ve araştırma metodolojisi konularında yeni bilgiler sağlamaktır.

Derginin odağı, birinci basamak ortamında üretilmiş aile hekimlerinin ve birinci basamak ekibinin günlük çalışmalarını destekleyen, yeni kanıtlar sağlayan veya tartışan makaleler olsa da diğer disiplinlerden gelen ve birinci basamak sağlık hizmet sunumuna katkı sağlayan makaleler de memnuniyetle karşılanmaktadır.

TJFMPC orijinal araştırma makalelerini, davetli derleme makalelerini, olgu sunumlarını ve editöre mektupları Türkçe ve İngilizce dillerinde kabul etmektedir.

TJFMPC, çift kör hakem değerlendirme politikası uygular.

Author Guidelines

Yazı hazırlama kuralları:

Yazı stili: Yazılar, Microsoft Word programı ile hazırlanmalı, metin "Times New Roman" karakteri ile 10 puntoda ve tek satır aralıklı olarak yazılmalıdır. Satır numarası verilmelidir.
Kelime sınırlaması: Hazırlanan yazıların, araştırma makaleleri için 3000, nitel çalışmalar için 4000, derleme yazıları için 4000, editöre mektup için 750, olgu sunumları için 2500 kelimeyi geçmemesi önerilir.
Kısaltmalar, semboller ve birimler: Kısaltmalar ilk geçtiği yerde parantez içinde yazılmalı ve daha sonra metinde kısaltma olarak kullanılmalıdır. Cins ve tür adları Latince ve italik olarak belirtilmelidir. Tüm ölçümler Uluslararası Birimler Sistemine göre belirtilmelidir. (https://www.bipm.org/en/measurement-units)
Tablolar ve şekiller: Tüm yazı tipleri için yediyi, editöre mektup için ikiyi geçmemesi önerilir. Tablo içermeyen bütün görünümler (fotoğraf, çizim, diyagram, grafik, harita vs.) şekil olarak adlandırılmalıdır. Her bir tablo ve şekil, metin içinde bulunması gereken yere yerleştirilmelidir ve metin içinde gönderme yapılmalıdır. Metin içindeki göndermeler parantez içinde ve ilgili görselin sayı numarası ile verilmelidir. Birden fazla görsele gönderme yapılacak ise ilgili numaralar tire ile ayrılarak belirtilmelidir (Örn. Tablo 1-2). Bütün tablo ve şekiller metin içinde ardışık olarak numaralandırılmalıdır. Kullanılan kısaltmalar şekil ve tablo altında açıklanmalıdır. Resimler/fotoğraflar renkli, ayrıntıları görülecek derecede kontrast ve net olmalıdır. Net baskı elde edilebilmesi için şekil, resim/fotoğraflar ayrı birer tif, .png, .jpg veya .gif dosyası olarak (en az 300 dpi çözünürlükte taranarak) dergiye ayrıca iletilmelidir.

Bir yazı aşağıdaki bölümlerden oluşmalıdır:

Başlık (Türkçe ve İngilizce): Başlık ana bulguyu özetlemeli. Tercihen çalışma popülasyonunu veya ortamını ve çalışma tasarımını belirtmelidir. Çalışma tasarımı (alt) başlıkta açıkça belirtilmelidir. Diğer makale türleri için, başlık makalenin ana mesajının özlü bir açıklaması olmalıdır.
Özet (Türkçe ve İngilizce): Araştırma yazıları için giriş, yöntem, bulgular, sonuç şeklinde yapılandırılmış, diğer yazılar için bölümsüz olmalı, 250 kelimeyi aşmamalıdır.
Anahtar kelimeler (Türkçe ve İngilizce): 2-5 adet arası olmalıdır. Türkçe anahtar kelimeler Türkiye Bilim Terimlerine (https://www.bilimterimleri.com/) ve İngilizce anahtar kelimeler Medical Subject Headings’e (https://meshb.nlm.nih.gov/search) uygun olarak verilmelidir.
Yazı tipine göre alt başlıklar:
a. Araştırma yazıları: Giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç,
b. Olgu sunumları: Giriş, olgu, tartışma, sonuç,
c. Derleme, editöre mektup: Yazar(lar) tarafından belirlenen başlık ve alt başlıklar içerebilir.
Finansal Destek: Araştırmanın yürütülmesi için finansal destek belirtilmelidir. Hiçbir fon kaynağı yoksa, bu durum “Bu araştırma herhangi bir fonlama kuruluşu/sektöründen hibe almamıştır.” şeklinde bildirilmelidir.
Etik Beyan: “Bu çalışma ……. Etik Kurulu (Tarih, sayı no) tarafından onaylanmıştır.”
Çıkar Çatışması: Yazarların herhangi bir çıkar çatışması yoksa, "Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmektedir." şeklinde yazılmalıdır.
Teşekkür: Yazarlık kriterlerini karşılamayan ancak araştırmaya katkıda bulunanlara çalışmanın teşekkür bölümünde yer verilmelidir. Kişilere, hibelere, fonlara, projelere, vb. yapılan teşekkür kısa tutulmalı, isimler açık ve eksiksiz olarak yazılmalıdır.
Ek Bilgi: Çalışma tıpta uzmanlık, yüksek lisans veya doktora tezinden üretilmişse veya bilimsel toplantılarda sunulmuşsa daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre verilmelidir.
• Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
• Çalışma tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
• Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
Kaynaklar: Araştırma makaleleri için 30, derleme yazıları için 50, olgu sunumları için 20, editöre mektup için 10’dan fazla olmaması önerilir. Kaynaklar makalede geliş sırasına göre yazılmalı, metin içinde veya cümle sonunda üstsimge olarak noktalama işaretinden hemen sonra belirtilmelidir. Kaynakların doğruluğundan yazar(lar) sorumludur.
Kaynak stili olarak Amerikan Ulusal Tıp Kütüphanesi (National Library of Medicine, NLM) tarafından uyarlanmış olan bir ANSI standart stili kullanılmaktadır. Dergi isimleri NLM Catalog'daki şekilleriyle kısaltılmalıdır. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/journals)
Yaygın kullanılan kaynaklar için örnekler aşağıda sunulmuştur (noktalama işaretlerine özellikle dikkat edilmesi önemlidir). Diğer kaynak atıfta bulunma örnekleri için yazar(lar) https://www.nlm.nih.gov/bsd/uniform_requirements.html sitesine başvurabilir(ler).

Yazarların; randomize çalışmalar için CONSORT, gözlemsel çalışmalar için STROBE, tanısal/prognostik çalışmalar için STARD, sistematik derleme ve meta-analizler için PRISMA, deney hayvanları ile yapılan preklinik çalışmalar için ARRIVE, non-randomize davranışsal ve toplum sağlığı girişimsel çalışmaları için TREND ve olgu sunumları için CARE kılavuzlarına uymaları önerilir. Bu raporlama kılavuzlarına EQUATOR ağından (www.equator-network.org/home/) ve National Library of Medicine-NLM “Research Reporting Guidelines and Initiatives” başlıklı web sitesinden (www.nlm.nih.gov/services/research_report_guide.html) ulaşılabilir.

Makalelelerden alıntı

Halpern SD, Ubel PA, Caplan AL. Solid-organ transplantation in HIV-infected patients. N Engl J Med. 2002 Jul 25;347(4):284-7.

Meneton P, Jeunemaitre X, de Wardener HE, et al. Links between dietary salt intake, renal salt handling, blood pressure, and cardiovascular diseases. Physiol Rev. 2005; 85:679–715.

Diabetes Prevention Program Research Group. Hypertension, insulin, and proinsulin in participants with impaired glucose tolerance. Hypertension. 2002;40(5):679-86.

Ellingsen AE, Wilhelmsen I. [Disease anxiety among medical students and law students]. Tidsskr Nor Laegeforen. 2002 Mar 20;122(8):785-7. Norwegian.

Dergi makalesi (Yazar ismi belirtilmemiş): Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Licensure of a meningococcal conjugate vaccine (Menveo) and guidance for use--Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), 2010. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(9):273.

Kitaptan alıntı:

Curren W. Youth and health. In: Neinstein LS, editor. Adolescent Health Care a Practical Guide. 4th ed. Philedelphia:Lippincoatt Williams&Wilkins; 2002. p.1417-31.

Helmann GC. Cultural aspect of stress and suffering. In: Culture, Health and Illness. 5th ed. Florida: CRC Press Taylor &Francis Group; 2007. p.288-99.

Online/e-Kitap: Bowden F. Gone Viral: The Germs that Share Our Lives. Sydney, Australia: NewSouth; 2011. https://ebookcentral.proquest.com/lib/stkate-ebooks/reader.action?docID=731512&ppg=1. Accessed May 23, 2017.
Online/e-Kitap bölümü: Dwyer J. Nutrient requirements and dietary assessment. In: Kasper DL, Fauci AS, Hauser SL, Longo DL, Jameson JL Loscalzo, eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 19th ed. New York, NY: McGrawHill; 2015. http://accessmedicine.mhmedical.com/bookid=1130. Accessed August 23, 2017

Tezden alıntı

Borkowski MM. Infant sleep and feeding: a telephone survey of Hispanic Americans [dissertation]. Mount Pleasant (MI): Central Michigan University; 2002. p. 5-12.

Kongre bildirisinden alıntı

Christensen S, Oppacher F. An analysis of Koza's computational effort statistic for genetic programming. Proceedings of the 5th European Conference on Genetic Programming; 2002 Apr 3-5; Kinsdale, Ireland. Berlin: Springer; 2002. p. 182-91.

Web sitelerinden alıntı

StatePublicHealth.org [Internet]. Washington (DC): ASTHO; [cited 2007 Feb 23]. Available from: http://statepublichealth.org/

American Medical Association [Internet]. Chicago: The Association; c1995-2016 [cited 2016 Dec 27]. Office of International Medicine; [about 2 screens]. Available from: https://www.ama-assn.org/about/office-international-medicine

Ethical Principles and Publication Policy

Etik İlkeler

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care (TJFMPC) olarak, bilimsel bilginin adil, nesnel ve güvenilir bir şekilde geliştirilmesi ve yayılması öncelikli değerlerimizdendir. Yayın süreçlerimizde, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen rehberler ve politikalar dikkate alınarak oluşturulmuş etik ilkeler ve sorumluluklar tüm paydaşlar tarafından titizlikle uygulanmalıdır. Bu paydaşlar arasında yazarlar, hakemler, editörler, yayın kurulu üyeleri ve okuyucular yer alır.

TJFMPC, bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde Avrupa Araştırma Dürüstlüğü Davranış Kuralları'nı (European Code of Conduct for Research Integrity) takip etmektedir. Bu kurallar, araştırmalarda dürüstlüğü ve şeffaflığı sağlamak adına uluslararası bir referans olarak kabul edilmektedir. Detaylı bilgi için

(https://ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/other/hi/h2020-ethics_code-of-conduct_en.pdf).

Yazarların Etik Sorumlulukları

- Özgünlük ve Atıf: TJFMPC'ye sunulan çalışmaların özgün olması ve kullanılan kaynaklara doğru ve eksiksiz atıf yapılması zorunludur. Atıf yapılmadığı durumlarda, makale yayımlanamaz.

- Yazarlık Kriterleri: Çalışmaya entelektüel katkı sağlamayan kişiler yazar olarak listelenmemelidir. Yazarlar, uluslararası geçerli yazarlık kriterlerine uygun şekilde sıralanmalıdır.

- Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, makalelerinde olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmelidir.

- Ham Veri Sunumu: Değerlendirme sürecinde gerektiğinde yazarlar, ham verileri editörler ve hakemler ile paylaşmak durumundadır.

- Telif Hakkı Devir Formu: Yazarların tümü, makale gönderimi esnasında telif hakkı devir formunu imzalamalıdır. Bu form, eserin tüm telif haklarının dergiye devrini onaylar.

- İntihal Denetimi: Tüm gönderilen makaleler, intihal önleyici yazılımlar (örneğin iThenticate vb) ile kontrol edilir ve %15'in altındaki benzerlik oranına sahip çalışmalar değerlendirme sürecine alınır. Bu uygulama, çalışmanın özgünlüğünü sağlamak için zorunludur.

- Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur: İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmalı ve katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü olur formu temin edilmelidir. Bu belgeler makalenin Yöntem bölümünde belirtilmeli ve dergiye gönderilmelidir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda da ilgili deney hayvanları etik kurul onayı alınmalı ve bu belge dergiye sunulmalıdır.

- Hata ve Düzeltme: Yazarlar, yayımlanmış ya da değerlendirme aşamasındaki çalışmalarda hata fark ettiklerinde, bunu derhal editörlere bildirip gerekli düzeltmeleri yapmalıdır.

- Tekrar Yayınlama: Aynı çalışma birden fazla dergiye gönderilemez ve başka bir dergide yayımlanmış olan çalışma TJFMPC'ye gönderilemez.

- Yazar Sırası ve Sorumlulukların Değiştirilmesi: Değerlendirme süreci başladıktan sonra yazar sırası değiştirme, yazar ekleme veya çıkarma işlemi yapılamaz.

- Ticari Ürün ve İsimlerin Kullanımı: Çalışmalarda kullanılan herhangi bir ticari ürün veya marka adı yer almamalıdır. Çalışmalar, ürün veya markalar üzerinden karşılaştırma yapılmadan tarafsız bir şekilde sunulmalıdır.

Yazarlar, McNutt ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen şeffaflık ve sorumluluk kriterlerine uygun olarak katkı sağlamalıdır. Bu kriterler, yazarların çalışmalardaki katkılarının açıkça belirtilmesini ve bilimsel yayında dürüstlüğün sağlanmasını hedefler.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

- Bağımsızlık ve Şeffaflık: Editörler, yayımlanan her çalışmadan sorumludur ve bağımsızlıklarını koruyarak karar almalıdır. Yayın süreçleri, ekonomik ya da politik baskılardan bağımsız şekilde yürütülmelidir.

- Değerlendirme Süreçleri: Tüm makaleler, çift kör hakemlik sistemi ile değerlendirilir. Editörler, makalelerin bilimsel değerini, özgünlüğünü ve katkılarını dikkate alarak adil kararlar vermelidir.

- Geri Bildirim: Yazar ve hakemlerle açık ve bilgilendirici bir geri bildirim süreci yürütülmelidir.

- Çıkar Çatışmaları: Editörler, yazarlar, hakemler ve diğer editörler arasında oluşabilecek çıkar çatışmalarını dikkatlice yönetmelidir.

Editörler, derginin etik kurallara uyumunu sağlarken **Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen bilimsel araştırma ve yayın etik kurallarına** uygun hareket ederler. Bu kapsamda, bilimsel araştırmaların doğruluk ve bütünlük standartları YÖK'ün rehberliğine göre yürütülür.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Uzmanlık ve Tarafsızlık: Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmelidir ve tarafsız hareket etmelidir.

TJFMPC dergisine gönderilen makalelerin değerlendirme süreci, **çift kör hakemlik sistemi** ile yürütülmektedir. Çift kör değerlendirme süreci, hakemlerin ve yazarların birbirlerinin kimliklerinden haberdar olmadığı, tarafsızlık ve gizliliğin esas alındığı bir sistemdir. Bu yöntemin amacı, çalışmanın bilimsel niteliğini ve özgünlüğünü önyargısız bir şekilde değerlendirmek, sürecin objektif ve adil bir ortamda işlemesini sağlamaktır.

**Çift Kör Hakemlik Sisteminin İşleyişi:**

1. Kimlik Gizliliği: Çift kör sistemde, makale değerlendirme süreci boyunca yazarların ve hakemlerin kimlikleri gizli tutulur. Yazar bilgileri, makaleye eklenmez veya anonimleştirilir. Hakemler de aynı şekilde anonim kalır ve yazarla doğrudan iletişime geçemezler. Tüm iletişim ve geri bildirim süreci, dergi yönetim sistemi üzerinden editör aracılığıyla sağlanır.

2. Değerlendirme ve Tarafsızlık: Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları kabul ederek değerlendirme sürecine katılır. Yazarın kimliği bilinmediğinden, değerlendirme sadece çalışmanın içeriği, metodolojisi ve bilimsel katkısı üzerinden yapılır. Bu sistem, çalışmanın bilimsel kalitesine dayalı adil bir değerlendirme süreci sağlar.

3. Gizlilik Yükümlülüğü: Hakemler, değerlendirme sürecinde elde ettikleri tüm bilgileri gizli tutmak zorundadır. Çalışmalar hakkında elde edilen bilgiler veya fikirler, sürecin sonunda yok edilir ve üçüncü şahıslarla paylaşılmaz. Gizlilik ilkesine riayet edilmemesi, ciddi bir etik ihlal olarak kabul edilir.

4. Çıkar Çatışması Bildirimi: Hakemler, değerlendirme sürecinde çıkar çatışması olduğunu fark ederlerse bu durumu derhal editöre bildirmelidir. Çıkar çatışması durumunda, hakem değerlendirme sürecinden çekilmelidir. Bu durum, hakemin değerlendirmeyi tam bir tarafsızlıkla gerçekleştirmesini güvence altına almak için önemlidir.

5. Geri Bildirim ve Yapıcı Eleştiri: Çift kör değerlendirme sürecinde, hakemlerin geri bildirimleri yazarlar için yönlendirici ve yapıcı olmalıdır. Hakemler, yalnızca çalışmanın bilimsel yeterliliğini ve yöntemlerini ele almakla yükümlüdürler. Geri bildirim sürecinde kullanılan dilin saygılı ve yapıcı olması, bilimsel etik açısından önemlidir. Hakem geri bildirimleri, makale üzerinde yapılacak düzeltmeler için yazar tarafından dikkate alınır ve makalenin geliştirilmesine yardımcı olur.

Çift kör değerlendirme sistemi, yazarların kimliklerinin gizlenmesiyle çalışmanın tarafsız değerlendirilmesini sağlar. Bu yöntem, makale değerlendirme sürecinde önyargıları azaltarak bilimsel nesnelliği ön planda tutar ve TJFMPC’nin etik ilkelerine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel yayınların oluşturulmasını destekler.

Hakemler, çalışmada insan ve hayvan haklarının korunmasına yönelik etik kurallara uyulup uyulmadığını kontrol etmelidir. Etik ihlal tespit edilmesi durumunda, hakemler bunu editöre bildirmekle yükümlüdür.

Yayıncının Etik Sorumlulukları

- Yayın Zaman Sınırı ve Gecikme: TJFMPC’ye gönderilen makalelerin yayın sürecinin maksimum 6 ay içinde tamamlanması hedeflenir. Hakem ya da yazar tarafından talep edilen düzeltmeler, bu zaman dilimine dahil değildir.

- Geri Çekme ve Düzeltme Prosedürü: Hakem süreci başladıktan sonra makaleler geri çekilemez; ancak yayınlanmış bir makalede ciddi bir hata tespit edilirse editörler düzeltme veya kaygı ifadeleri yayımlayabilir. Bununla birlikte, geri çekme yalnızca editör kararı ile yapılır.

TJFMPC’de yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmaktadır. Bu lisans, yayımlanan içeriklerin ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasına izin verir ve yazarların eserlerine atıf yapılmasını zorunlu kılar.

Bilgilendirilmiş Onam Politikası

TJFMPC, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen tüm araştırmalarda bilgilendirilmiş onam gerekliliğine titizlikle uyar. Bilgilendirilmiş onam politikamız, **Helsinki Bildirgesi 2024** ve **Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE)** tarafından belirlenen ilkelere uygun olarak yürütülür. İnsan veya hayvan örnekleri üzerinde yapılan klinik çalışmalar için onam ve etik kurul onayı alınmalı ve yöntembilim bölümünde açıkça belirtilmelidir.

İnsan gönüllülerle yürütülen çalışmalarda, katılımcılar araştırma prosedürleri hakkında bilgilendirilmeli ve yazılı onam formu imzalanmalıdır. İnsan verileri kullanılarak yapılan tüm çalışmalarda ilgili izinler alınmalı ve yazarlar bu belgeleri yasal durumlar için saklamalıdır.

Hayvan deneylerine dayalı çalışmalarda, ilgili etik kurumlardan onay alınmalı ve bu bilgi makalenin gereç ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.

Yapay Zeka Kullanımının Şeffaf Raporlanması

Yazarlar, TJFMPC'ye gönderilen içeriklerde yapay zeka (YZ) teknolojilerinin kullanıldığını şu durumlarda açıkça belirtmelidir:

(a) Bize sunulan herhangi bir içerikte,

(b) Yazarların diğer çalışmalarıyla ilişkili içeriklerde,

YZ kullanımı şeffaf bir şekilde şu bilgilerle açıklanmalıdır:

- Katkı Beyanı: YZ teknolojilerinin kullanımı, makalenin "Katkı Beyanı" bölümünde açıkça belirtilmelidir.

- Yöntemler Bölümü: Eğer YZ, araştırma sürecine dahil edilmişse, yöntem bölümünde detaylı bir açıklama yapılmalıdır.

YZ Kullanımıyla İlgili Verilmesi Gereken Bilgiler

Yazarlar, YZ teknolojilerinin kullanımıyla ilgili aşağıdaki bilgileri sağlamalıdır:

- Kullanılan YZ Teknolojisi: Kullanılan yapay zeka teknolojisinin adı açıkça belirtilmelidir.

- Kullanım Nedeni: YZ'nin hangi amaçla kullanıldığı açıklanmalıdır.

YZ Kullanımına Yönelik Değerlendirme

TJFMPC, YZ teknolojilerinin kullanımının ve bu kullanımın şeffaf bir şekilde raporlanmasının dergi politikalarına uygun olup olmadığını değerlendirir. Yeterli açıklama yapılmadığında veya YZ'nin uygunsuz şekilde kullanıldığı tespit edildiğinde, makale reddedilebilir.

Bu metin, Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care (TJFMPC) dergisinin etik ilkelerini ve yapay zeka kullanımına ilişkin şeffaflık politikasını açık bir şekilde sunmaktadır.

Price Policy

Indexes

Citation Indexes

	Index Copernicus
	TÜRKİYE ATIF DİZİNİ
	TR Dizin

Other Indexes

	Google Scholar
	Index Copernicus
	Sobiad Atıf Dizini

Journal Boards

Editör Kurulu

Nafiz BOZDEMİR

Health Sciences, Public Health, Family Medicine

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care Sahibi

Okay BAŞAK

Family Medicine

Baş Editör

Nafiz BOZDEMİR

Health Sciences, Public Health, Family Medicine

Baş Editör Yardımcıları

Hatice KURDAK

Family Medicine

Olgu AYGÜN

Infant and Child Health, Obstetrics and Gynaecology, Ecological Impacts of Climate Change and Ecological Adaptation, Family Medicine

Z. Yelda ÖZER

Family Medicine

Sevgi ÖZCAN

Health Sciences

Ozden GOKDEMIR

Dr. Özden Gökdemir, 2002 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. 2016 yılında Aile Hekimliği Uzmanlığı eğitimini Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı'nda tamamladı.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı'nda Fizyoloji doktorasını 2016 yılında tamamladı.
2016-2018 yılları arasında zorunlu hizmet yükümlülüğünü Isparta'da bitiren Dr. Özden Gökdemir, 2018 yılından beri, İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görevini sürdürmektedir.
https://www.globalfamilydoctor.com/groups/WorkingParties/PlanetaryHealth.aspx
https://www.eulm.org/prof-ozden-gokdemir

Medical Physiology, Medical Physiology (Other), Health Sciences, Family Medicine

Baş Editör Danışma Kurulu

Okay BAŞAK

Family Medicine

Dilek GÜLDAL

Family Medicine

Recep Erol SEZER

Health Promotion

Alan Editörleri

Okay BAŞAK

Family Medicine

Dilek GÜLDAL

Family Medicine

Erkan Melih ŞAHİN

Family Medicine, Primary Health Care

Derya İREN AKBIYIK

Communication and Media Studies, Forensic Social Science, Family Sociology , Social and Personality Psychology, Family Psychology , Cultural Psychology, Intercultural Psychology, Community Psychology, Health Sciences, Family Medicine, Product and Brand Management

Rıza ÇITIL

Public Health (Other)

Yücel UYSAL

Decision Support and Group Support Systems, Management Information Systems, Computing Applications in Health, Health Sciences

Nil TEKİN

Family Medicine

Ruhuşen KUTLU

Paediatrics, Family Medicine

Tolga GÜNVAR

1998 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. 1999 – 2001 yılları arasında Malatya Akçadağ 75. Yıl Devlet Hastanesi’nde görev yaptı. Uzmanlık eğitimini 2001 – 2005 yılları arasında İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yaptı. 2006 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı’nda Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 2013 yılında doçent oldu. İlgi alanları arasında hasta merkezli yaklaşım, sağlıkta davranış değişikliği sayılabilir.

Family Medicine

Sevgi ÖZCAN

Health Sciences

Hatice KURDAK

Family Medicine

Ozden GOKDEMIR

Medical Physiology, Medical Physiology (Other), Health Sciences, Family Medicine

Tamer EDİRNE

Family Sociology , Health Sciences, Preventative Health Care, Family Medicine

Ümit AYDOĞAN

Nutrition and Dietetics, Paediatrics, Immunology, Cardiology, Infectious Diseases, Dermatology, Endocrinology, Gastroenterology and Hepatology, Chest Diseases, Internal Diseases, Psychiatry, Health Sciences, Public Health, Family Medicine

Yusuf Çetin DOĞANER

Family Medicine

Dil Editörleri İngilizce Dili

Tolga GÜNVAR

Family Medicine

Çiğdem GEREKLİOĞLU

1969 Adana doğumluyum. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldum. Uzmanlık eğitimini Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tamamladım. Başkent Üniversitesi Tıp fakültesi Aile Hekimliği AD'da öğretim üyesi olarak çalışmalarıma devam etmekteyim.

Haematology, Preventative Health Care, Family Medicine

Yusuf Çetin DOĞANER

Family Medicine

Ozden GOKDEMIR

Medical Physiology, Medical Physiology (Other), Health Sciences, Family Medicine

Dil Editörleri Türkçe Dili

Hatice KURDAK

Family Medicine

Ayşe Nur TOPUZ

Family Medicine

Çiğdem GEREKLİOĞLU

Haematology, Preventative Health Care, Family Medicine

Z. Yelda ÖZER

Family Medicine

Filiz YILDIZ

1994 yılında Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Sinema Bölümünden mezun oldu. 1998 yılında aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Ana Bilim Dalından yüksek lisans derecesi aldı. 2000 yılında Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema TV Bölümünde öğretim görevlisi olarak göreve başladı. 2017 yılında Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim dalında doktorasını tamamladı. Aynı yıl Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümüne yardımcı doçent olarak atandı. 2021 yılında Doçent Unvanı aldı. Halen Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümünde doçent olarak görev yapmaktadır

Journalism Studies

Onur DURSUN

Communication and Media Studies

International Editors

Enrique BARROS

Work and Occupational Diseases

Mehmet UNGAN

Family Medicine

Lewis D. RİTCHİE

Professor Sir Lewis D Ritchie OBE FRSE MD James Mackenzie Professor of General Practice University of Aberdeen

see in addition: https://www.abdn.ac.uk/people/l.d.ritchie

Please note my additional interests; Family Medicine/Primary Care, Public Health, Vaccination.

Please not that I am not familiar with either the written or spoken Turkish language

Rural Clinical Health

Sholomo VİNKER

Preferred affiliation: Department of Family Medicine, Faculty of Medical and Health Sciences, Tel Aviv University, Tel Aviv, Israel

Short Bio – Prof. Shlomo Vinker MD MHA,
• An active family physician in an urban clinic.
• Full Professor in Family Medicine, associate Dean, and former Chair of the Department of Family Medicine at the Faculty of Medical and Health Sciences, Tel Aviv University, Tel Aviv.
• Published about 300 papers in peer-reviewed medical journals most of them are cited in PubMed.
• WONCA EUROPE Executive Board - Member at large(2016-2019), President Elect(2019-2021), President(2021-)
• EGPRN - Executive board member (2015-2022), and educational committee chair (2018-2022).
• IAFP (Israeli Association of Family Physicians) – Chairman (2009-2018), treasurer (2018-2024). As chairman I led a change in the residency program, shifting most of the residency time outside the hospital wards to family medicine and ambulatory setting. Under my leadership, IAFP founded a plan for research grants for family doctors, which gave along the years hundreds of thousands of dollars. I launched an open Wiki website with high-quality medical information, now having around 6,900 articles, and millions of annual entries.
• Leumit Health Services - Chief Medical Officer (2015-) of a nationwide healthcare organization serving about 730,000 members.
• Established a research institute in Leumit in 2018 to enhance research capacity in family medicine and primary care. We published more than 30 COVID-19-related publications. One of them “Low plasma 25(OH) vitamin D level is associated with increased risk of COVID-19 infection: an Israeli population-based study” has been cited 558 times since its publication.

Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences

Carlos MARTİNS

Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences

Roberto VOLPE

Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences

İstatistik Editörleri

İlker UNAL

Biostatistics

Cahit ÖZER

Family Medicine

Mehmet Göktuğ KILINÇARSLAN

Biostatistics, Family Medicine

Yaşar SERTDEMİR

Eğitim Bilgileri
• 1999 - 2006Doktora
Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik, Türkiye
• 1994 - 1997Yüksek Lisans
Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik, Türkiye
• 1988 - 1992Lisans
Çukurova Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji, Türkiye
Yaptığı Tezler
• 2006Doktora
KLİNİK DENEMELERDE, ÇEŞİTLİ VEKİL DEĞİŞKENLERİN GERÇEK SONLANIM DEĞİŞKENLERİ YERİNE KULLANILABİLME ÖZELLİKLERİNİN YENİ GELİŞTİRİLMİŞ KRİTERLERE GÖRE ARAŞTIRILMASI
Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı
• 1997Yüksek Lisans
SAHA ARAŞTIRMALARINDA ?DİSCRETE MULTİVARİATE? YÖNTEMLERİN UYGULANABİLİRLİĞİ ARAŞTIRMASI
Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik
Yabancı Diller
• C1 İleriİngilizce
• C1 İleriAlmanca

Information Systems Philosophy, Research Methods and Theory, Machine Learning Algorithms, Classification Algorithms, Data Analysis, Biostatistics, Applied Statistics

Refik BURGUT

Biostatistics, Epidemiological Modelling, Epidemiological Methods

Gökçe İŞCAN

Biostatistics, Health Sciences, Family Medicine

Grafik Editörleri

Ömer Tuğrul ÇELİK

Graphic Design

Mustafa ÇELİK

Family Medicine, Primary Health Care

Article Files

Full Text

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome.

Hidden Salt Load in Commercial Milk and Dairy Products: Comparison of Label-Based Salt Content with Daily Intake Recommendations

Abstract

Keywords

References

Ticari Süt ve Süt Ürünlerinde Gizli Tuz Yükü: Etiket Beyanlarına Dayalı Tuz İçeriğinin Günlük Tüketim Önerileriyle Karşılaştırılması

Abstract

Keywords

Ethical Statement

References

Details

Cite

Aim & Scope

Author Guidelines

Ethical Principles and Publication Policy

Price Policy

Indexes

Citation Indexes

Index Copernicus

TÜRKİYE ATIF DİZİNİ

TR Dizin

Other Indexes

Google Scholar

Index Copernicus

Sobiad Atıf Dizini

Journal Boards

Editör Kurulu

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care Sahibi

Baş Editör

Baş Editör Yardımcıları

Baş Editör Danışma Kurulu

Alan Editörleri

Dil Editörleri İngilizce Dili

Dil Editörleri Türkçe Dili

International Editors

İstatistik Editörleri

Grafik Editörleri