Sağlık açısından toplumsal cinsiyet ve tütün kontrolü
Abstract
Tütün kullanımı son zamanlara kadar bir erkek davranışı olarak algılanmış, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki kadınlarda tütün kullanımı çok düşük düzeyde kalmıştır. Toplumun yüklediği roller gereği kadınlar “zayıf”, erkekler “güçlü” olarak algılanmıştır ve bu kadınları erkekler gibi güçlü olma arayışına itmiştir. Tütün endüstrisi bu durumu kendi lehine kullanarak cinsiyet normlarını değiştirmeye yönelik girişimlerde bulunmuştur. Sigarayı modern kadın olmanın, erkeklerle eşit olmanın, güçlü olmanın, özgürlüğün sembolü olarak göstermiştir. Kadınların tütün endüstrisinin ana hedefi haline gelmesiyle, tütün kullanım sıklığı açısından erkeklerle kadınlar arasındaki fark giderek kapanmaya başlamıştır. Sigara kadınlar için de büyük bir sağlık sorunu olmaya başlamıştır. Tütün kontrolünde, sigarayı cinsiyet eşitliğinin simgesi olarak gösteren anlayışla mücadeleye başlanmış, kadınları tütün endüstrisinin zararlarından korumak amaçlanmıştır. Bu makalede dünyada ve Türkiye’de sigara içme sıklığının cinsiyete ve yıllara göre nasıl değiştiğini, toplumsal cinsiyet ve tütün ilişkisini, sigaranın kadın sağlığı üzerine etkilerini ve kadınların tütün endüstrisinin ana hedefi haline nasıl geldiğini anlatmak amaçlanmıştır.
Keywords
Toplumsal cinsiyet, tütün endüstrisi, tütün kontrolü, sigara içme, sağlık
References
- WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2009: implementing smokefree environments. Geneva: World Health Organization Press, 2009.
- WHO. Gender, Women, and the Tobacco Epidemic. Organization Press, 2010. World Health
- Ersoy E. Cinsiyet kültürü içerisinde kadın ve erkek kimliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Derg. 2009; 19(2): 209-230.
- UNDP. 2013 Human Development Report. The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World. New York, United Nations Development Programme, 2013. http://hdr.undp.org/en/media/HDR2013_ EN_Summary.pdf Erişim tarihi: 17.04.2013.
- Poole N, Dell CA. Girls, Women and Substance use. Canadian Centre on Substance Abuse (CCSA) Ottawa: 2005.
- Adventures in Feministory: Women Cigarette http://bitchmagazine.org/post/adventures -in-feministory-women-cigarette-smokers Erişim tarihi: 17.04.2013. Smokers. 7. Torches http://en.wikipedia.org/wiki/Torches_of_F reedom Erişim tarihi: 17.04.2013.
- Shallat L. Clash of Discourses: Feminism and Tobacco Control. Women’s Health Journal. 2010; 1(1): 13-18.
- WHO. World Health Statistics 2012. Geneva: World Health Press, 2012.
- Mackay J, Amos A. Women and Tobacco. Respirology. 2003: 8(2):123-130.
- TÜİK. Küresel Yetişkin Tütün Araştırması, 2012. TUİK Haber Bülteni. Sayı: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenler i.do?id=13142 Erişim tarihi: 02.04.2013.