Evde sağlıklı beslenme önündeki engeller ölçeği Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Abstract
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Evde Sağlıklı Beslenme Önündeki Engeller Ölçeği (ESBÖEÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirliğini belirlemektir. Yöntem: Araştırma metodolojik tipte epidemiyolojik bir araştırmadır ve Ankara ilinde yapılmıştır. Araştırmada altı okulda öğrenim gören tüm altıncı sınıf öğrencilerin ailelerine ulaşılması hedeflenmiştir (n=641). Araştırmanın ilk aşamasına 435 ebeveyn, üç hafta sonra gerçekleştirilen ikinci (test tekrar test) aşamasına 340 ebeveyn katılmıştır. Araştırmada, kişisel bilgi formu ve ESBÖEÖ’ni içeren veri toplama aracı kullanılmıştır. ESBÖEÖ, yurtdışında geliştirilen, 18 madde ve iki boyuttan oluan ve sağlıklı beslenme önündeki engelleri ölçen bir ölçme aracıdır. Araştırmada IBM SPSS ver. 23.0 ve IBM AMOS ver 23.0 programları kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların %77.8’i kadın ve %25.5’i düşük gelir grubundadır. ESBÖEÖ ile ilgili yapılan doğrulayıcı faktör analizinde bazı uyum iyiliği değerleri hesaplanmıştır. ESBÖEÖ güvenirlik analizlerinde, Cronbach alfa değeri az yağlı yiyecek önündeki engeller alt boyutu için 0.65; meyve, meyve suyu, sebze önündeki engeller alt boyutu için 0.76 olarak saptanmıştır. Sonuç: Yurt dışında yetişkinlere yönelik geliştirilen ve ebeveynlerle Türkçe uyarlaması yapılan ESBÖEÖ ile ilgili yapılan bazı aşamalar/analizler sonucunda, özgün yapıya uyum sağlayan bir ölçme aracı ortaya çıkmıştır. Tekrar (ölçek uyarlanmasında kullanılan tüm aşamaları kapsayan) geçerlik güvenirliği yapılana kadar ya da benzer bir ölçek literatüre kazandırılana kadar, ESBÖEÖ’nin ülkemizde kullanılması uygundur.
Keywords
Ebeveyn, beslenme, Engeller, Geçerlik, güvenirlik
Supporting Institution
Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Project Number
TUA-2015-5521
References
- 1. Aktar N, Qureshi NK, Ferdous HS. Obesity: A Review of pathogenesis and management strategies in adult. Delta Med Col J 2017;5(1):35-48.
- 2. Kaufmann R and Pontet-Ubal N. The challenge of tackling the obesity economic burden: The case of Uruguay [version 1; peer review: awaiting peer review] Emerald Open Research 2019;1:11. https://doi.org/10.12688/emeraldopenres.12869.1.
- 3. Agha M, Agha R. The rising prevalence of obesity: part A: Impact on public health. International Journal of Surgery Oncology 2017;2(e17):1-6.
- 4. Sahoo K, Sahoo B, Choudhury AK, Sofi NY, Kumar R, Bhadoria AS. Childhood obesity: causes and consequences. J Family Med Prim Care 2015;4(2):187-192. doi: 10.4103/2249-4863.154628.
- 5. Tedik SE. Fazla kilo/obezitenin önlenmesinde ve sağlıklı yaşamın desteklenmesinde hemşirenin rolü. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi 2017;2:54-62.
- 6. Seguin R, Connor L, Nelson M, LaCroix A, Eldridge G. Understanding Barriers and Facilitators to Healthy Eating and Active Living in Rural Communities. Journal of nutrition and metabolism 2014(2):146502 https://doi.org/10.1155/2014%2F146502
- 7. Petroka K, Campbell-Bussiere R, Dychtwald DK, Milliron BJ. Barriers and facilitators to healthy eating and disease self-management among older adults residing in subsidized housing. Nutrition and Health 2017;23(3):167-175. doi: 10.1177/0260106017722724.
- 8. Nicholls R, Perry L, Duffield C, Gallagher R, Pierce H. Barriers and facilitators to healthy eating for nurses in the workplace: an integrative review. Journal of Advanced Nursing 2017;73(5):1051-1065. doi: 10.1111/jan.13185.
- 9. Zou P. Facilitators and barriers to healthy eating in aged chinese canadians with hypertension: A qualitative exploration. Nutrients 2019;11(1):111. . https://doi.org/10.3390/nu11010111.
- 10. Shrestha A, Pyakurel P, Shrestha A, et al. Facilitators and barriers to healthy eating in a worksite cafeteria: a qualitative study from Nepal. Heart Asia 2017;0:1-7. doi:10.1136/heartasia-2017-010956.