Letter to Editor

H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz?

Volume: 18 Number: COVID-19 Special December 6, 2020
EN TR

H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz?

Abstract

Son 200 yılda muazzam bir ilerleme gösteren modern bilimsel tıp sıklıkla pandemiler ile karşı karşıya kalmış olsa da önemli ölçüde hızlı bir reaksiyon göstermeyi başarmıştır. Geçmişteki salgınlardan yola çıkarak günümüzdeki COVID-19 hastalığı ve 1918'deki yıkıcı İspanyol Gribi pandemisi ile mukayese edildiğinde çıkarılacak dersler bulunmaktadır. Başka bir deyişle, coronavirüs ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojinin verilerinden yararlanmak elzemdir. Her iki salgında patojenin tespit edilmesi modern tıbbın geldiği noktayı göstermesi bakımından büyük bir başarı öyküsünü ortaya koymaktadır. Çin’de patlak veren COVID-19 salgınına yönelik olarak gösterilen tıbbi reaksiyon takriben 100 yıl önce dünyayı kasıp kavuran İspanyol gribindekine nazaran daha hızlı ve etkili olmuştur. Öte yandan, her iki salgının dalgalar şeklinde gerçekleşmesi dikkat çekici bir tarihsel gerçeği bizlere tekrar hatırlatmıştır: pandemileri saman alevi gibi parlayıp hemen sönmediğini ve İtalya gibi bazı ülkelerin pandemilerden zarar görmeye daha yatkın olduğu. Bu çalışmada İspanyol Gribi ve COVID-19 pandemileri mukayeseli olarak ele alınacaktır.

Keywords

References

  1. Lindemann M. Medicine and Society in Early Modern Europe. New York: Cambridge University Press, 2010.
  2. Erkoreka A. Origins of the Spanish Influenza pandemic (1918-1920) and its relation to the First World War. J Mol Genet Med. 2009;3(2):190–194. doi:10.4172/1747-0862.1000033.
  3. Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Available at https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf (online). Erişim: 23 Mart 2020.
  4. Barry J. The Great Influenza: The Story of the Deadliest Pandemic in History. New York: Penguin Books, 2005. Quinn, T. Flu: A Social History of Influenza. Londra: New Holland, 2008.
  5. John Nkengasong, China’s response to a novel coronavirus stands in stark contrast to the 2002 SARS outbreak response. Nat Med. 2020; 26: 310–311 https://doi.org/10.1038/s41591-020-0771-1.
  6. Price-Smith A. Contagion and Chaos: Disease, Ecology, and National Security in the Era of Globalization. Massachusetts: MIT Publishing, 2009. Oldstone, M. B. A. Viruses, Plagues and History. New York: Oxford University Press, 2010.
  7. Johnson N.P.A.S., Mueller J. Updating the Accounts: Global Mortality of the 1918-1920 "Spanish" Influenza Pandemic. Bulletin of the History of Medicine 2002; 76 (1): 105-115. doi:10.1353/bhm.2002.0022.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Letter to Editor

Publication Date

December 6, 2020

Submission Date

April 1, 2020

Acceptance Date

October 12, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 18 Number: COVID-19 Special

APA
Yolun, M. (2020). H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz? Turkish Journal of Public Health, 18(COVID-19 Special), 120-123. https://izlik.org/JA43BE93NX
AMA
1.Yolun M. H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz? TJPH. 2020;18(COVID-19 Special):120-123. https://izlik.org/JA43BE93NX
Chicago
Yolun, Murat. 2020. “H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 Ile Mücadele Ederken Tarihsel Epidemiyolojiden Neler öğrenebiliriz?”. Turkish Journal of Public Health 18 (COVID-19 Special): 120-23. https://izlik.org/JA43BE93NX.
EndNote
Yolun M (December 1, 2020) H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz? Turkish Journal of Public Health 18 COVID-19 Special 120–123.
IEEE
[1]M. Yolun, “H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz?”, TJPH, vol. 18, no. COVID-19 Special, pp. 120–123, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA43BE93NX
ISNAD
Yolun, Murat. “H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 Ile Mücadele Ederken Tarihsel Epidemiyolojiden Neler öğrenebiliriz?”. Turkish Journal of Public Health 18/COVID-19 Special (December 1, 2020): 120-123. https://izlik.org/JA43BE93NX.
JAMA
1.Yolun M. H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz? TJPH. 2020;18:120–123.
MLA
Yolun, Murat. “H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 Ile Mücadele Ederken Tarihsel Epidemiyolojiden Neler öğrenebiliriz?”. Turkish Journal of Public Health, vol. 18, no. COVID-19 Special, Dec. 2020, pp. 120-3, https://izlik.org/JA43BE93NX.
Vancouver
1.Murat Yolun. H1N1’den Coronavirüs’e: COVID-19 ile mücadele ederken tarihsel epidemiyolojiden neler öğrenebiliriz? TJPH [Internet]. 2020 Dec. 1;18(COVID-19 Special):120-3. Available from: https://izlik.org/JA43BE93NX

                     13955                      13956                         13959                        28911                              13958

  

       

TURKISH JOURNAL OF PUBLIC HEALTH - TURK J PUBLIC HEALTH. online-ISSN: 1304-1096 

Copyright holder Turkish Journal of Public Health. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.