Research Article

DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Volume: 36 Number: 2 September 22, 2025
EN TR

DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı; 06 Şubat 2023’te meydana gelen Pazarcık-Elbistan merkezli depremler sebebiyle kişilerde oluşan travma düzeyinin, kişinin fiziksel aktivite durumu ile ilişkisini incelemektir. Aynı zamanda, kişilerde deprem sonrası ağrı varlığının sorgulanması ve bu durumun travma düzeyi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Yöntem: Veriler çevrimiçi olarak Google formları aracılığıyla toplandı, 18-65 yaş arası 388 gönüllü katılımcı (299 kadın, 89 erkek) çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların genel özelliklerini belirlemek için “Sosyodemografik Bilgi Formu”, travma düzeyini değerlendirmek için “Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği” (DSTDBÖ) ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek için “Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu” (IPAQ-KF) kullanıldı. Bulgular: Deprem bölgesinde bulunma durumuna göre DSTDBÖ genel puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptandı (p<0,001). Deprem bölgesinde bulunan 126 kişinin DSTDBÖ genel puan ortalaması 57,66±19,87 iken, bölgede bulunmayan 262 kişinin ortalaması 49,00±18,49 olarak bulundu. Spearman korelasyon analiziyle deprem bölgesinde olan ve olmayan bireylerin IPAQ-KF toplam puanları, DSTDBÖ alt faktör ve toplam puanları arasındaki ilişki incelenmiş olup sadece “Bilişsel Yapılandırma” alt faktörü ile IPAQ-KF toplam puanları arasında anlamlı bir ilişkiyi yansıtmayan negatif zayıf ilişki bulundu (deprem bölgesinde olanlar için Spearman korelasyon katsayı değeri =-0,18, p=0,042). Ve deprem sonrası ağrı yaşayan bireylerin DSTDBÖ puanları, ağrı yaşamayanlardan daha yüksek olarak saptandı (p=0,000). Sonuç: Bu çalışma ile deprem sonrası travma düzeyinin, fiziksel aktivite ile negatif ilişki gösterdiği belirlendi. İnaktif bireyler daha yüksek travma düzeylerine sahipken, minimal aktif bireylerde travma düzeyleri daha düşük bulundu. Bu bulgular, deprem sonrası fiziksel aktivitenin artırılmasının travma düzeylerini azaltmada etkili bir strateji olabileceğini göstermektedir. Bu alanda daha fazla araştırma, eğitim ve proje çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

Keywords

References

  1. Yilmaz S, Tatliparmak AC, Karakayali O, Turk M, Uras N, Ipek M, et al. February 6th, Kahramanmaraş earthquakes and the disaster management algorithm of adult emergency medicine in Turkey: An experience review. Turk J Emerg Me. 2024;24(2):80-9.
  2. Naddaf M. Turkey-Syria earthquake: what scientists know. Nature. 2023;614(7948):398-9.
  3. Ni S, Sun H, Somerville P, Yuen DA, Milliner C, Wang H, et al. Complexities of the Turkey-Syria doublet earthquake sequence. Innovation (Camb). 2023;4(3):100431.
  4. Sheikhbardsiri H, Yarmohammadian MH, Rezaei F, Maracy MR. Rehabilitation of vulnerable groups in emergencies and disasters: A systematic review. World J Emerg Med. 2017;8(4):253-63.
  5. Wang C, Wu J, He X, Ye M, Liu W, Tang R. Emerging Trends and New Developments in Disaster Research after the 2008 Wenchuan Earthquake. Int J Environ Res Public Health. 2018;16(1):29.
  6. Hahn MB, Van Wyck R, Lessard L, Fried R. Compounding Effects of Social Vulnerability and Recurring Natural Disasters on Mental and Physical Health. Disaster Med Public Health Prep. 2022;16(3):1013-21.
  7. Saeed SA, Gargano SP. Natural disasters and mental health. Int Rev Psychiatry. 2022;34(1):16-25.
  8. Li Y, Zhang Z, Wang W, Feng X. Rapid Estimation of Earthquake Fatalities in Mainland China Based on Physical Simulation and Empirical Statistics-A Case Study of the 2021 Yangbi Earthquake. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(11):6820.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Physiotherapy, Rehabilitation

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 22, 2025

Submission Date

July 1, 2024

Acceptance Date

July 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 36 Number: 2

APA
Tosun, A., Yılmaz, N., & Tekin, D. (2025). DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Dergisi, 36(2), 211-221. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084
AMA
1.Tosun A, Yılmaz N, Tekin D. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2025;36(2):211-221. doi:10.21653/tjpr.1508084
Chicago
Tosun, Anil, Nergis Yılmaz, and Demet Tekin. 2025. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Dergisi 36 (2): 211-21. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084.
EndNote
Tosun A, Yılmaz N, Tekin D (September 1, 2025) DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 36 2 211–221.
IEEE
[1]A. Tosun, N. Yılmaz, and D. Tekin, “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”, Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, vol. 36, no. 2, pp. 211–221, Sept. 2025, doi: 10.21653/tjpr.1508084.
ISNAD
Tosun, Anil - Yılmaz, Nergis - Tekin, Demet. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 36/2 (September 1, 2025): 211-221. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084.
JAMA
1.Tosun A, Yılmaz N, Tekin D. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2025;36:211–221.
MLA
Tosun, Anil, et al. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Dergisi, vol. 36, no. 2, Sept. 2025, pp. 211-2, doi:10.21653/tjpr.1508084.
Vancouver
1.Anil Tosun, Nergis Yılmaz, Demet Tekin. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2025 Sep. 1;36(2):211-2. doi:10.21653/tjpr.1508084