Araştırma Makalesi

DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 36 Sayı: 2 22 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı; 06 Şubat 2023’te meydana gelen Pazarcık-Elbistan merkezli depremler sebebiyle kişilerde oluşan travma düzeyinin, kişinin fiziksel aktivite durumu ile ilişkisini incelemektir. Aynı zamanda, kişilerde deprem sonrası ağrı varlığının sorgulanması ve bu durumun travma düzeyi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Yöntem: Veriler çevrimiçi olarak Google formları aracılığıyla toplandı, 18-65 yaş arası 388 gönüllü katılımcı (299 kadın, 89 erkek) çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların genel özelliklerini belirlemek için “Sosyodemografik Bilgi Formu”, travma düzeyini değerlendirmek için “Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği” (DSTDBÖ) ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek için “Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu” (IPAQ-KF) kullanıldı. Bulgular: Deprem bölgesinde bulunma durumuna göre DSTDBÖ genel puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptandı (p<0,001). Deprem bölgesinde bulunan 126 kişinin DSTDBÖ genel puan ortalaması 57,66±19,87 iken, bölgede bulunmayan 262 kişinin ortalaması 49,00±18,49 olarak bulundu. Spearman korelasyon analiziyle deprem bölgesinde olan ve olmayan bireylerin IPAQ-KF toplam puanları, DSTDBÖ alt faktör ve toplam puanları arasındaki ilişki incelenmiş olup sadece “Bilişsel Yapılandırma” alt faktörü ile IPAQ-KF toplam puanları arasında anlamlı bir ilişkiyi yansıtmayan negatif zayıf ilişki bulundu (deprem bölgesinde olanlar için Spearman korelasyon katsayı değeri =-0,18, p=0,042). Ve deprem sonrası ağrı yaşayan bireylerin DSTDBÖ puanları, ağrı yaşamayanlardan daha yüksek olarak saptandı (p=0,000). Sonuç: Bu çalışma ile deprem sonrası travma düzeyinin, fiziksel aktivite ile negatif ilişki gösterdiği belirlendi. İnaktif bireyler daha yüksek travma düzeylerine sahipken, minimal aktif bireylerde travma düzeyleri daha düşük bulundu. Bu bulgular, deprem sonrası fiziksel aktivitenin artırılmasının travma düzeylerini azaltmada etkili bir strateji olabileceğini göstermektedir. Bu alanda daha fazla araştırma, eğitim ve proje çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Yilmaz S, Tatliparmak AC, Karakayali O, Turk M, Uras N, Ipek M, et al. February 6th, Kahramanmaraş earthquakes and the disaster management algorithm of adult emergency medicine in Turkey: An experience review. Turk J Emerg Me. 2024;24(2):80-9.
  2. Naddaf M. Turkey-Syria earthquake: what scientists know. Nature. 2023;614(7948):398-9.
  3. Ni S, Sun H, Somerville P, Yuen DA, Milliner C, Wang H, et al. Complexities of the Turkey-Syria doublet earthquake sequence. Innovation (Camb). 2023;4(3):100431.
  4. Sheikhbardsiri H, Yarmohammadian MH, Rezaei F, Maracy MR. Rehabilitation of vulnerable groups in emergencies and disasters: A systematic review. World J Emerg Med. 2017;8(4):253-63.
  5. Wang C, Wu J, He X, Ye M, Liu W, Tang R. Emerging Trends and New Developments in Disaster Research after the 2008 Wenchuan Earthquake. Int J Environ Res Public Health. 2018;16(1):29.
  6. Hahn MB, Van Wyck R, Lessard L, Fried R. Compounding Effects of Social Vulnerability and Recurring Natural Disasters on Mental and Physical Health. Disaster Med Public Health Prep. 2022;16(3):1013-21.
  7. Saeed SA, Gargano SP. Natural disasters and mental health. Int Rev Psychiatry. 2022;34(1):16-25.
  8. Li Y, Zhang Z, Wang W, Feng X. Rapid Estimation of Earthquake Fatalities in Mainland China Based on Physical Simulation and Empirical Statistics-A Case Study of the 2021 Yangbi Earthquake. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(11):6820.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi, Rehabilitasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 36 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tosun, A., Yılmaz, N., & Tekin, D. (2025). DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 36(2), 211-221. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084
AMA
1.Tosun A, Yılmaz N, Tekin D. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Turk J Physiother Rehabil. 2025;36(2):211-221. doi:10.21653/tjpr.1508084
Chicago
Tosun, Anil, Nergis Yılmaz, ve Demet Tekin. 2025. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 36 (2): 211-21. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084.
EndNote
Tosun A, Yılmaz N, Tekin D (01 Eylül 2025) DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 36 2 211–221.
IEEE
[1]A. Tosun, N. Yılmaz, ve D. Tekin, “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”, Turk J Physiother Rehabil, c. 36, sy 2, ss. 211–221, Eyl. 2025, doi: 10.21653/tjpr.1508084.
ISNAD
Tosun, Anil - Yılmaz, Nergis - Tekin, Demet. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 36/2 (01 Eylül 2025): 211-221. https://doi.org/10.21653/tjpr.1508084.
JAMA
1.Tosun A, Yılmaz N, Tekin D. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Turk J Physiother Rehabil. 2025;36:211–221.
MLA
Tosun, Anil, vd. “DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 36, sy 2, Eylül 2025, ss. 211-2, doi:10.21653/tjpr.1508084.
Vancouver
1.Anil Tosun, Nergis Yılmaz, Demet Tekin. DEPREM SONRASI TRAVMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Turk J Physiother Rehabil. 01 Eylül 2025;36(2):211-2. doi:10.21653/tjpr.1508084