Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Yüksek Lisans Tezlerinin Atıf Analizi
Öz
Amaç: Bu çalışma, Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümünde (ÇAKÜ-BBYB) tamamlanan yüksek lisans tezlerinin atıf analizini yapmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışma kapsamında, 2017 ile 2021 yılları arasında ÇAKÜ-BBYB'de tamamlanmış 37 yüksek lisans tezinin kaynakça bölümünden elle toplanan toplam 4.365 atıf verisi (yayın dili, kaynak türü, yazar ve yarı yaşam) üzerinden atıf analizi yürütülmüştür. Ayrıca, tezlerin sayfa sayısı, yayın yılı, tez danışmanları ve jüri üyeleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Tezlerde en sık atıf yapılan bilgi kaynağı türleri süreli yayınlar (%36), kitap (%31) ve elektronik yayınlardır (%18). Atıf yapılan kaynakların dili Türkçe (%67), İngilizce (%32) ve diğer dillerdir (%1). En sık atıf yapılan Türkçe ve İngilizce süreli yayınlar ise sırasıyla, Türk Kütüphaneciliği, Bilgi Dünyası, Resmî Gazete, The Journal of Academic Librarianship, Library Trends ve Reference Services Review’dir. Bilgi kaynağı türüne göre değişmekle birlikte, genel literatür yarı yaşam süresi 9 yıldır. Toplam 7 danışman arasından en sık görev yapan öğretim üyeleri Hüseyin Odabaş, Coşkun Polat ve Mehmet Ali Akkaya’dır. En sık atıf yapılan yazarlar ise sırasıyla Hüseyin Odabaş, Coşkun Polat ve Bülent Yılmaz’dır.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarının, Bilgi ve Belge Yönetimi lisansüstü programı yürüten üniversitelerde kütüphane koleksiyonlarının geliştirilmesinde ve yönetilmesinde etkili olması beklenmektedir. Ayrıca, bu çalışma yüksek lisansa kabul aşamasında yabancı dil puanı gerekmeyen ÇAKÜ-BBYB programında tamamlanmış tezlerde İngilizce kaynak kullanım oranının yabancı dil puanı gereken İstanbul Üniversitesi BBYB programındaki tezlerden yüksek oranda olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın tasarımı ve bulguları yabancı dilde kaynak kullanımının nasıl gerçekleştirildiğine dair çıkarımlarda bulunmaya elverişli olmadığı için kurumsal ve ulusal politikaların geliştirilmesi için lisansüstü tezlerde öğrencilerin yabancı dilde kaynak kullanımı üzerine ayrı bir çalışmanın yapılması önerilmektedir.
Özgünlük: Literatürde Hacettepe, İstanbul ve Ankara gibi Türkiye’de köklü geçmişe sahip olan üniversitelerin Bilgi ve Belge Yönetimi bölümü lisansüstü tezleri üzerine atıf analizi çalışmaları yapılmıştır. Diğer taraftan, ÇAKÜ-BBYB genç olmasıyla ve yüksek lisans programına kabul için İngilizce dil puanı talep etmemesiyle daha önceki çalışmalara konu olan üniversitelerden ayrılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
atıf analizi , yüksek lisans tezi , bilgi ve belge yönetimi , Çankırı Karatekin Üniversitesi
References
- Al, U. ve Doğan, G. (2012). Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tezlerinin atıf analizi. Türk Kütüphaneciliği, 26(2), 349-369.
- Al, U. ve Tonta, Y. (2004). Atıf analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar. Bilgi Dünyası, 5(1), 19-47. https://doi.org/10.15612/BD.2004.497
- Bayram, Ö. (1998). Atıf verisi (citation data) ve enformatik yasalar: Türk kütüphanecilik literatüründeki doktora tezleri üzerinde bir uygulama. Türk Kütüphaneciliği, 12(1), 21-32.
- Bayram, Ö. ve Zan, B. U. (2014). Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü’nde yürütülen lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. N. Özel ve N. Er-Koçoğlu (Yay. haz.). Ankara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 60. yıl armağan kitabı içinde (s. 223-240). Ankara Üniversitesi Yayınları.
- Burton, R. E. ve Kebler, R. W. (1960). The “half-life” of some scientific and technical literatures. American Documentation, 11(1), 18-22. https://doi.org/10.1002/asi.5090110105
- Buttlar, L. (1999). Information sources in library and information science doctoral research. Library and Information Science Research, 21(2), 227-245. https://doi.org/10.1016/S0740-8188(99)00005-5
- Canata, F., Çapkın, Ç., Doğan, G., Sünger, B. ve Oynak, E. (2017). İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü lisansüstü tezlerinin atıf analizi. Türk Kütüphaneciliği, 31(1), 31-46. https://dx.doi.org/10.24146/tkd.2017.1
- Feyereisen, P. ve Spoiden, A. (2009). Can local citation analysis of masters' and doctoral theses help decision-making about management of the collection of periodicals? A case study in psychology and education sciences. The Journal of Academic librarianship, 35(6), 514–522. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2009.08.018
- Garfield, E. (1964). Can citation indexing be automated? M. E. Stevens, V. E. Giuliano ve L. B. Heilprin (Yay. haz.). Statistical association methods for mechanized documentation: Symposium proceedings içinde (s. 189-192). National Bureau of Standards. http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/V1p084y1962-73.pdf
- Garfield, E. (1979). Citation indexing, its theory and application in science, technology, and humanities. Wiley.