Ankara’da Yaşayan Ortaokul Öğrencilerinin Kitap Okuma Alışkanlıklarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Amaç: Bu araştırmada Ankara’da yaşayan ortaokula devam eden öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarının okunan kitap sayısı, okuma süresi, kitaplık durumu, kütüphane üyeliği, e-kitap okuma, okunan kitap türü ve okuma amacı bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, betimsel türde ve tarama modelindedir. Araştırmaya uygun örnekleme yöntemiyle seçilen ve Ankara’da yaşayan, ortaokula devam eden 215 kız ve 172 erkek olmak üzere toplam 387 öğrenci alınmıştır. Araştırmaya alınan öğrencilerin %27,6’sı altıncı sınıfa, %27,1’i yedinci sınıfa, %26,6’sı sekizinci sınıfa ve %18,6’sı beşinci sınıfa devam etmektedir. Veri toplama aracı olarak “Genel Bilgi Formu” ve “Ortaokul Kitap Okuma Alışkanlığı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada etik onay alındıktan sonra, veriler Google Form aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi ve LSD testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Bulgular, öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarının okunan kitap sayısı, günlük okuma süresi, kitaplık durumu, kütüphane üyeliği, e-kitap okuma, okunan kitap türü ve okuma amacına göre anlamlı bir biçimde farklılaştığını göstermektedir. Sonuç: Araştırmada ayda iki kitap okuyan, her gün kitap okumaya zaman ayıran, kitaplığı olan, kütüphaneye üyeliği bulunan, e-kitap okuyan, roman, fen bilimleri/teknik vb. türde kitapları tercih eden, bilgi edinmek, kendini geliştirmek ve eğlenmek amacıyla okuyan öğrencilerin kitap okuma alışkanlığı düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu öğrencilerin, okuma, yazma ve konuşma, kitapla sıkı ve olumlu ilişkiler kurma ve anlatımlarını zenginleştirmeye yönelik davranış ve beceri düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Özgünlük: İlköğretimde edinilen kitap okuma alışkanlığını pekiştirmek ve sürdürülebilir kılmak için alınabilecek önlem ve yapılabilecek çalışmalara zemin oluşturmak, ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlığını etkileyen faktörleri belirlemek ve mevcut durumun fotoğrafını çekerek ebeveynlere, uzmanlara ve araştırmacılara birtakım önerilerde bulunmak bu araştırmanın özgün yanını ortaya koymaktadır.

Purpose: In this study, it was aimed to examine the reading habits of secondary school students living in Ankara in terms of the number of books read, reading time, library status, library membership, e-book reading, type of books read, and reading purpose. Method: The research is conducted using a descriptive and survey model. A total of 387 students, 215 girls and 172 boys, living in Ankara and attending secondary school, selected by convenient sampling method, were included in the study. Of the students included in the study, 27.6% were attending sixth grade, 27.1% were attending seventh grade, 26.6% were attending eighth grade, and 18.6% were attending fifth grade. ‘General Information Form’ and “Secondary School Book Reading Habit Scale” were data collection tools. After obtaining ethical approval, the data were collected online via Google Forms. Descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance and LSD test were used to analyse the normally distributed data. Findings: The findings show that students' reading habits differ significantly according to the number of books read, daily reading time, library status, library membership, e-book reading, type of books read and purpose of reading. Implications: In the study, it was determined that the students who read two books a month, allocate time for reading books every day, have a library, have a library membership, read e-books, prefer novels, science/technical books, etc., and read for information, self-improvement and entertainment had high levels of reading habits. In addition, it was determined that these students had high levels of behaviours and skills for reading, writing and speaking, establishing close and positive relationships with books and enriching their expressions. Originality: The unique aspect of this research is to provide a basis for the precautions and studies that can be taken to reinforce and sustain the reading habit acquired in primary school, to determine the factors affecting the reading habits of secondary school students and to make some suggestions to parents, experts and researchers by taking a picture of the current situation.