Türkiye'de Toplumsal Kalkınmada Somut Olmayan Kültürel Mirasın Yönetimi

Amaç: Çalışmanın amacı, toplumsal kalkınmada somut olmayan kültürel mirasın (SOKÜM) yönetimi konusunda Türkiye’deki yasal düzenlemelerin ve karar verici yetkililerin farkındalıklarını değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada nitel veri toplama yöntemi olan doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme ile nicel veri toplama yöntemi olan anket tekniği kullanılmaktadır. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sisteminden anahtar kelimelerle politika belgelerine erişim sağlanmıştır. Analiz aşamasında politika belgeleri MAXQDA 24 yazılımına yüklenmiştir. Politika belgelerinden kodlar oluşturulmuş, sıklık bilgileri belirlenmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler de üç aşamada analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme sorularından alınan yanıtlar MAXQDA 24 ile anket soruları ise SPSS 22 ile analiz edilmiştir. Her iki yazılımdan elde edilen verilerin sıklık ve yüzde bilgileri tablolarla gösterilmiştir. Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre Türkiye’de toplumsal kalkınmada SOKÜM’ün yönetiminde koruma, erişim ve sürdürülebilirlik bağlamında sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolojik unsurların tümünü içeren üretici kültür politikası bulunmamaktadır. Ancak dijital kültür ekonomisi konusunda çalışmaların planlandığı bulgular arasındadır. Katılımcıların toplumsal kalkınmada SOKÜM’ün yönetimi konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu da araştırma sonucunda elde edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda Türkiye’de toplumsal kalkınmada SOKÜM’ün yönetiminin dağınık yapıda olduğu belirlenmiştir. Sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolojik gelişme unsurlarını içeren, koruma, erişim ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yol gösterici niteliği olabilecek bir yasal düzenleme ya da politika belgesi bulunmamaktadır. SOKÜM yetkililerinin bilgi ve farkındalık düzeyleri bulunmaktadır. İş birliği çalışmalarıyla etkili yönetim faaliyetleri gerçekleşebilir. Özgünlük: Literatürde toplumsal kalkınmada SOKÜM’ün yönetimi konusunda sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu bağlamda çalışma konusu oldukça önemlidir. Bu araştırmayla Türkiye’de toplumsal kalkınmada SOKÜM’ün yönetiminde kültürel bellek kurumları öncülüğünde eğitim, kültür, sanat, teknoloji ve ekonomi unsurlarının tümünü kapsayan yasal düzenlemenin yer almadığı belirlenmiştir.

Purpose: The aim of the study is to evaluate the legal regulations in Türkiye regarding the management of intangible cultural heritage in social development. Method: In the research, document analysis and semi-structured interviews, which are qualitative data collection methods, and survey techniques, which are quantitative data collection methods, were used. In this context, the Republic of Türkiye (T.R.) Presidential Legislation Information System, T.R. Policy documents were accessed with keywords from the Presidency's Strategy and Budget Directorate and the Türk Standards Institute. In the first stage of the analysis, the social, economic and technological development elements related to the policy documents were identified. In the second stage, the policy documents were uploaded to MAXQDA 24 software for legal analysis. Codes were created from the documents and frequency information was determined. The data obtained from participants was analyzed in three stages. Responses from semi-structured interview questions were analyzed with MAXQDA 24 and survey questions with SPSS 22. Frequency and percentage information obtained from both software programs are presented in tables. Findings: According to the findings of the study, there is no productive cultural policy in Türkiye that encompasses all social, economic, cultural, and technological elements within the context of protection, access, and sustainability in the management of intangible cultural heritage in social development. However, it was found that efforts toward developing a digital cultural economy are planned. The research also revealed that participants had high levels of knowledge and awareness regarding the management of intangible cultural heritage in social development. Implications: The findings indicate that the management of intangible cultural heritage in social development in Türkiye is dispersed. There is no legal regulation or policy document that comprehensively incorporates social, cultural, economic, and technological development elements in line with the principles of protection, access, and sustainability. Intangible cultural heritage authorities exhibit different levels of knowledge and awareness. Effective management activities, however, may be realized through cooperation efforts. Originality: There are a limited number of studies in the literature on the management of intangible cultural heritage in social development. In this context, the subject of this study is highly significant. Through this research, it has been determined that no legal regulation currently exists that covers all elements of education, culture, art, technology, and economy under the leadership of cultural memory institutions in the management of intangible cultural heritage in social development in Türkiye.