Research Article

Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri

Number: 56 July 7, 2026
TR EN

Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri

Abstract

Sözlü çeviri, çok dilli iletişim ortamlarında bireyler, kurumlar ve toplumlar arasında anlam aktarımını mümkün kılan temel iletişim edimlerinden biridir. Buna karşın sözlü çeviri alanı mesleki tanınma ve standartlaşma bakımından çeşitli yapısal sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu çalışma Türkiye bağlamında çeviri işletmeleri ve meslek örgütlerinin sözlü çeviri alanına ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu beş çeviri işletmesi temsilcisi ile üç meslek örgütü temsilcisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmelerin ardından gerçekleştirilen ve katılımcıların alanın sorunlarına dair serbest anlatılarını içeren informal bölümler analiz edilmiştir. Bu şekilde, önceden belirlenmiş soru kalıplarının ötesine geçilerek, paydaşların sözlü çeviri edimine ilişkin anlık ve kapsayıcı değerlendirmelerine ulaşılması hedeflenmiştir. Bulgular, sözlü çeviri alanında mesleki standartlar ve sertifikasyon ihtiyacı, akademi-sektör-meslek örgütü işbirliğinin güçlendirilmesi gereği, teknoloji ve yapay zekâya ilişkin fırsat ve kaygılar ile mesleki örgütlenme ihtiyacı temalarının öne çıktığını göstermektedir. Çalışma, sözlü çeviri alanında farklı paydaşların bakış açılarını görünür kılarak Türkiye’de sözlü çeviri alanın gelişimine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Keywords

Supporting Institution

Tübitak

Project Number

223K031

Ethical Statement

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumuzu beyan ederiz.

Thanks

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 223K031 Numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.

References

  1. AKDAĞ, Ayşe Işık, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, Esat Tosun, Sözlü Çeviri Edimini Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Bir Çerçeve Model (TÜBİTAK Projesi No. 223K031-Sonuç Raporu), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Ankara 2025.
  2. ANGELELLI, Claudia V., Medical Interpreting and Cross-Cultural Communication, Cambridge University Press, 2004.
  3. ANGELELLI, Claudia V., “Community/Public-Service Interpreting As A Communicative Event: A Call For Shifting Teaching And Learning Foci”, Translation and Translanguaging in Multilingual Contexts, 6/2, 2020, 114-130.
  4. Association de l’industrie de la langue/Language Industry Association (AILIA.ca), “National Standard Guide for Community Interpreting Services. Healthcare Interpretation Network” ,https://www.imiaweb.org/uploads/docs/National_Standard_Guide_for_Community_Interpreting_Services.pdf (Erişim Tarihi: 02.05.2026).
  5. ATABEKOVA, Anastasia, Rimma Gorbatenko, Tatyana Shoustikova, Carmen Valero-Garcés, “Academia´s Thoughts and Graduates’ Opinions of Education at University Degree For Translators And Interpreters: Is There a Need for Revisiting Both Concept and Practice?”, XLinguae, 11/1, 2018, 269-283.
  6. AWASHREH, Raed, Ahmed Aboeisheh, “The Collaborative Future of Translation Between Human-Ai Partnerships”, Role of AI in Translation and Interpretation, (Editör: Mohammed H. Al Aqad), IGI Global Scientific Publishing, 2025, 205-236.
  7. BEST, Brett A., “Is It Time To Accredit Interpreting Agencies? Perspectives Of BSL-English Interpreters”, Journal of Interpretation, 27/1, 2019, Article 1.
  8. BOURDIEU, Pierre, “The Forms of Capital”, Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, (Editör: John G. Richardson), Greenwood Press, 1986, 241-258.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Translation and Interpretation Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 7, 2026

Submission Date

March 14, 2026

Acceptance Date

June 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 56

APA
Akdağ, A. I., Balkul, H. İ., Büyüknisan, E., & Tosun, E. (2026). Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 56, 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758
AMA
1.Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKID. 2026;(56):1-40. doi:10.24058/tkidergi.1909758
Chicago
Akdağ, Ayşe Işık, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, and Esat Tosun. 2026. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar Ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri Ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, nos. 56: 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758.
EndNote
Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E (July 1, 2026) Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 56 1–40.
IEEE
[1]A. I. Akdağ, H. İ. Balkul, E. Büyüknisan, and E. Tosun, “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”, TKID, no. 56, pp. 1–40, July 2026, doi: 10.24058/tkidergi.1909758.
ISNAD
Akdağ, Ayşe Işık - Balkul, Halil İbrahim - Büyüknisan, Emra - Tosun, Esat. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar Ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri Ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 56 (July 1, 2026): 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758.
JAMA
1.Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKID. 2026;:1–40.
MLA
Akdağ, Ayşe Işık, et al. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar Ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri Ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, no. 56, July 2026, pp. 1-40, doi:10.24058/tkidergi.1909758.
Vancouver
1.Ayşe Işık Akdağ, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, Esat Tosun. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKID. 2026 Jul. 1;(56):1-40. doi:10.24058/tkidergi.1909758