Araştırma Makalesi

Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri

Sayı: 56 7 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri

Öz

Sözlü çeviri, çok dilli iletişim ortamlarında bireyler, kurumlar ve toplumlar arasında anlam aktarımını mümkün kılan temel iletişim edimlerinden biridir. Buna karşın sözlü çeviri alanı mesleki tanınma ve standartlaşma bakımından çeşitli yapısal sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu çalışma Türkiye bağlamında çeviri işletmeleri ve meslek örgütlerinin sözlü çeviri alanına ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu beş çeviri işletmesi temsilcisi ile üç meslek örgütü temsilcisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmelerin ardından gerçekleştirilen ve katılımcıların alanın sorunlarına dair serbest anlatılarını içeren informal bölümler analiz edilmiştir. Bu şekilde, önceden belirlenmiş soru kalıplarının ötesine geçilerek, paydaşların sözlü çeviri edimine ilişkin anlık ve kapsayıcı değerlendirmelerine ulaşılması hedeflenmiştir. Bulgular, sözlü çeviri alanında mesleki standartlar ve sertifikasyon ihtiyacı, akademi-sektör-meslek örgütü işbirliğinin güçlendirilmesi gereği, teknoloji ve yapay zekâya ilişkin fırsat ve kaygılar ile mesleki örgütlenme ihtiyacı temalarının öne çıktığını göstermektedir. Çalışma, sözlü çeviri alanında farklı paydaşların bakış açılarını görünür kılarak Türkiye’de sözlü çeviri alanın gelişimine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

223K031

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumuzu beyan ederiz.

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 223K031 Numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. AKDAĞ, Ayşe Işık, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, Esat Tosun, Sözlü Çeviri Edimini Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Bir Çerçeve Model (TÜBİTAK Projesi No. 223K031-Sonuç Raporu), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Ankara 2025.
  2. ANGELELLI, Claudia V., Medical Interpreting and Cross-Cultural Communication, Cambridge University Press, 2004.
  3. ANGELELLI, Claudia V., “Community/Public-Service Interpreting As A Communicative Event: A Call For Shifting Teaching And Learning Foci”, Translation and Translanguaging in Multilingual Contexts, 6/2, 2020, 114-130.
  4. Association de l’industrie de la langue/Language Industry Association (AILIA.ca), “National Standard Guide for Community Interpreting Services. Healthcare Interpretation Network” ,https://www.imiaweb.org/uploads/docs/National_Standard_Guide_for_Community_Interpreting_Services.pdf (Erişim Tarihi: 02.05.2026).
  5. ATABEKOVA, Anastasia, Rimma Gorbatenko, Tatyana Shoustikova, Carmen Valero-Garcés, “Academia´s Thoughts and Graduates’ Opinions of Education at University Degree For Translators And Interpreters: Is There a Need for Revisiting Both Concept and Practice?”, XLinguae, 11/1, 2018, 269-283.
  6. AWASHREH, Raed, Ahmed Aboeisheh, “The Collaborative Future of Translation Between Human-Ai Partnerships”, Role of AI in Translation and Interpretation, (Editör: Mohammed H. Al Aqad), IGI Global Scientific Publishing, 2025, 205-236.
  7. BEST, Brett A., “Is It Time To Accredit Interpreting Agencies? Perspectives Of BSL-English Interpreters”, Journal of Interpretation, 27/1, 2019, Article 1.
  8. BOURDIEU, Pierre, “The Forms of Capital”, Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, (Editör: John G. Richardson), Greenwood Press, 1986, 241-258.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çeviri ve Yorum Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2026

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Akdağ, A. I., Balkul, H. İ., Büyüknisan, E., & Tosun, E. (2026). Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 56, 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758
AMA
1.Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKİD. 2026;(56):1-40. doi:10.24058/tkidergi.1909758
Chicago
Akdağ, Ayşe Işık, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, ve Esat Tosun. 2026. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56: 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758.
EndNote
Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E (01 Temmuz 2026) Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 56 1–40.
IEEE
[1]A. I. Akdağ, H. İ. Balkul, E. Büyüknisan, ve E. Tosun, “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”, TKİD, sy 56, ss. 1–40, Tem. 2026, doi: 10.24058/tkidergi.1909758.
ISNAD
Akdağ, Ayşe Işık - Balkul, Halil İbrahim - Büyüknisan, Emra - Tosun, Esat. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 56 (01 Temmuz 2026): 1-40. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909758.
JAMA
1.Akdağ AI, Balkul Hİ, Büyüknisan E, Tosun E. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKİD. 2026;:1–40.
MLA
Akdağ, Ayşe Işık, vd. “Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56, Temmuz 2026, ss. 1-40, doi:10.24058/tkidergi.1909758.
Vancouver
1.Ayşe Işık Akdağ, Halil İbrahim Balkul, Emra Büyüknisan, Esat Tosun. Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri. TKİD. 01 Temmuz 2026;(56):1-40. doi:10.24058/tkidergi.1909758