Benlik Kurguları ve Mutluluk: Deneysel Bir Hazırlama Çalışması
Abstract
Bireysel farklılıkları açıklamada kullanılan kavramlardan benlik kurguları durumsal olarak uyandırılabilmekte ve belirli bir benlik kurgusu baskın hale getirilebilmektedir. Bu çalışma da bağımsız benlik kurgusu ve karşılıklı-bağımlı benlik kurgusunun Türkiye’den seçilen bir örneklemde farklı kültürlerde başarıyla uygulanan deneysel hazırlama (priming) yöntemleri ile belirgin hale getirilip getirilemeyeceği ve belirgin hale getirilen bu benlik kurgularının öznel iyi oluş olarak kavramsallaştırılan mutlulukla ilişkisi incelemiştir. Araştırma grubunu iki üniversiteden seçilen lisans öğrencileri oluşturmuş; bu öğrenciler bağımsız benlik, karşılıklıbağımlı benlik ve kontrol grubu olmak üzere üç farklı gruba ayrılmışlardır. Katılımcıların benlik kurgularını uyandırmak amacıyla daha önceki çalışmalarda uygulanan hazırlama yöntemleri arasında en sıklıkla kullanılan iki görev kullanılmıştır. Katılımcılar bu görevleri tamamladıktan hemen sonra bir benlik tanımlama testine ve yaşam doyumu, pozitif duygu durumu ve negatif duygu durumu ölçeklerine yanıt vermiştir. Benlik tanımlama testinden elde edilen bulgular, benlik kurgusu hazırlama görevlerinin başarılı olduğunu göstermiştir. Ayrıca gruplar arasında öznel iyi oluş bakımından farklılıklar ortaya konulmuştur. Bağımsız benlik kurgusu hazırlanan katılımcılar karşılıklı-bağımlı benlik kurgusu hazırlanan katılımcılara oranla yaşam doyumu ve pozitif duygu durumu ölçeklerinden daha yüksek, negatif duygu durumu ölçeğinden ise daha düşük puan almıştır. Öznel iyi oluş bakımından cinsiyet farkı bulunmamış; kadınların karşılıklı-bağımlı benlik kurgusu erkeklerden daha yüksek, bağımsız benlik kurgusu ise daha düşük olarak bulunmuştur.
Keywords
References
- Acun-Kapıkıran, N. (2011). Focus on positive and negative information as the mediator of the relationship between empathy tendency guilty and psychological well-being in university students. Educational Sciences: Theory & Practice, 11(3), 1141-1147.
- Brewer, M. B., & Chen, Y. (2007). Where (who) are collectives in collectivism? Toward conceptual clarification of individualism and collectivism. Psychological Review, 114 (1). 133-51.
- Brewer, M. B., & Gardner, W. (1996). Who is this "we"? Levels of collective identity and selfrepresentations. Journal of Personality and Social Psychology, 71, 83-93.
- Cenkseven, F., ve Akbaş, T. (2007). Üniversite öğrencilerinin öznel ve psikolojik iyi olmalarını yordayan değişkenlerin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 27, 43- 65.
- Cihangir-Çankaya, Z. (2009). Özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve öznel iyi olma: Öz belirleme kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 23-31.
- Clancy, S.M., & Dollinger, S.J. (1993). Photographic Depictions of the Self: Gender and Age Differences in Social Connectedness. Sex Roles, 29(7-8), 477-495.
- Cohen, J. (1965). Some statistical issues in psychological research. In B. B. Wolman (Ed.), Handbook of clinical psychology (pp. 95-121). New York: McGraw-Hill.
- Cross, S.E. ve Madson, L. (1997). Models of the self: Self construals and gender. Psychology Bulletin. 122(1), 5-37.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 1, 2015
Submission Date
May 1, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2015 Volume: 5 Number: 44