Research Article

ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ

Volume: 13 Number: 2 May 31, 2023
TR EN

ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ

Abstract

Bu araştırmada, ergenlerin kişilik özelliklerinin saldırganlık düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya, farklı lise türlerinde öğrenim görmekte olan toplam 1235 ergen katılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, ergenlerin kişilik özelliklerini belirlemek üzere Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi (HBBKT), saldırganlık düzeylerini ölçmek üzere Saldırganlık Ölçeği (SÖ) kullanılmıştır. Araştırma yöntemi olarak değişkenler arasındaki ilişkiler, ilişkisel tarama modeli ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde ise, korelasyon analizi ile çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ergenlerin kişilik özellikleri ile saldırganlık ve saldırganlığın alt boyutları olan fiziksel, sözel, düşmanlık, öfke arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Uyumluluk, sorumluluk ve duygusal denge kişilik özellikleri saldırganlık ile negatif ilişkilidir. Dışadönüklük ise saldırganlık ile pozitif ilişkilidir. Son olarak yapılan regresyon analizinde ergenlerin uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve dışadönüklük kişilik özelliklerinin saldırganlığı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Kişilik özelliklerini incelemek saldırgan davranışların kaynağını tahmin etmede önemli bulunsa da gelecek araştırmalarda mizaç, karakter ve değer gibi değişkenlerin de incelenmesi önerilmektedir. Bireysel faktörlerin saldırgan davranışlara etkisini bilmek, saldırganlığı önlemede, ruh sağlığında sunulan önleyici hizmetlere ışık tutacaktır

Keywords

References

  1. Akse, J., Hale, W. W., III, Engels, R. C., Raaijmakers, Q. A., & Meeus, W. H. (2004). Personality, perceived parental rejection and problem behavior in adolescence. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 39, 980–988.
  2. Akse, J., Hale, W. W., Engels, R. C., Raaijmakers, Q. A., & Meeus, W. H. (2007). Cooccurrence of depression and delinquency in personality types. European Journal of Personality, 21, 235–256.
  3. Antoñanzas J. L. (2020). The relationship of personality, emotional ıntelligence, and aggressiveness in students: A study using the Big Five Personality Questionnaire for Children and Adults (BFQ-NA). European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 11(1), 1–11. https://doi.org/10.3390/ejihpe11010001
  4. Ayas, T., Horzum, B.M., & Koç, M. (2017). Lise öğrencilerinde sanal zorbalığın yaygınlığı ve önleme programının etkililiği. TÜBİTAK Proje No: 115K444. https://app.trdizin.gov.tr/proje/TVRjNU9EazU/lise-ogrencilerinde-sanal-zorbaligin-yayginligi-ve-onleme-programinin-etkililigi
  5. Aydın, A., & Akgün, S.(2014). Ergenlikte reaktif proaktif saldırganlık, öfke ve narsizm ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 73, 44-59.
  6. Branje, S.J.T., van Lieshout, C.F.M. & Gerris, J.R.M. (2006). Big five personality development in adolescence and adulthood. European Journal of Personality, 21, 45–62. https://doi.org/10.1002/per.596
  7. Bödekker, I., & Stemmler, G. (2000). Who responds how and when to anger? The assessment of actual anger response styles and their relation to personality. Cognition and Emotion, 14, 737-762.
  8. Burger, J. M. (2006). Kişilik. ( İ.D. Sarıoğlu,Çev.). İstanbul: Kaknus Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

May 26, 2023

Publication Date

May 31, 2023

Submission Date

September 4, 2022

Acceptance Date

October 2, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 13 Number: 2

APA
Kaya, Z., & Donat Bacıoğlu, S. (2023). ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 1421-1433. https://doi.org/10.24315/tred.1170756
AMA
1.Kaya Z, Donat Bacıoğlu S. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi. 2023;13(2):1421-1433. doi:10.24315/tred.1170756
Chicago
Kaya, Zöhre, and Seda Donat Bacıoğlu. 2023. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 13 (2): 1421-33. https://doi.org/10.24315/tred.1170756.
EndNote
Kaya Z, Donat Bacıoğlu S (May 1, 2023) ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi 13 2 1421–1433.
IEEE
[1]Z. Kaya and S. Donat Bacıoğlu, “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”, Trakya Eğitim Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 1421–1433, May 2023, doi: 10.24315/tred.1170756.
ISNAD
Kaya, Zöhre - Donat Bacıoğlu, Seda. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 13/2 (May 1, 2023): 1421-1433. https://doi.org/10.24315/tred.1170756.
JAMA
1.Kaya Z, Donat Bacıoğlu S. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi. 2023;13:1421–1433.
MLA
Kaya, Zöhre, and Seda Donat Bacıoğlu. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi, vol. 13, no. 2, May 2023, pp. 1421-33, doi:10.24315/tred.1170756.
Vancouver
1.Zöhre Kaya, Seda Donat Bacıoğlu. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi. 2023 May 1;13(2):1421-33. doi:10.24315/tred.1170756