TR
EN
ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ
Öz
Bu araştırmada, ergenlerin kişilik özelliklerinin saldırganlık düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya, farklı lise türlerinde öğrenim görmekte olan toplam 1235 ergen katılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, ergenlerin kişilik özelliklerini belirlemek üzere Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi (HBBKT), saldırganlık düzeylerini ölçmek üzere Saldırganlık Ölçeği (SÖ) kullanılmıştır. Araştırma yöntemi olarak değişkenler arasındaki ilişkiler, ilişkisel tarama modeli ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde ise, korelasyon analizi ile çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ergenlerin kişilik özellikleri ile saldırganlık ve saldırganlığın alt boyutları olan fiziksel, sözel, düşmanlık, öfke arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Uyumluluk, sorumluluk ve duygusal denge kişilik özellikleri saldırganlık ile negatif ilişkilidir. Dışadönüklük ise saldırganlık ile pozitif ilişkilidir. Son olarak yapılan regresyon analizinde ergenlerin uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve dışadönüklük kişilik özelliklerinin saldırganlığı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Kişilik özelliklerini incelemek saldırgan davranışların kaynağını tahmin etmede önemli bulunsa da gelecek araştırmalarda mizaç, karakter ve değer gibi değişkenlerin de incelenmesi önerilmektedir. Bireysel faktörlerin saldırgan davranışlara etkisini bilmek, saldırganlığı önlemede, ruh sağlığında sunulan önleyici hizmetlere ışık tutacaktır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akse, J., Hale, W. W., III, Engels, R. C., Raaijmakers, Q. A., & Meeus, W. H. (2004). Personality, perceived parental rejection and problem behavior in adolescence. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 39, 980–988.
- Akse, J., Hale, W. W., Engels, R. C., Raaijmakers, Q. A., & Meeus, W. H. (2007). Cooccurrence of depression and delinquency in personality types. European Journal of Personality, 21, 235–256.
- Antoñanzas J. L. (2020). The relationship of personality, emotional ıntelligence, and aggressiveness in students: A study using the Big Five Personality Questionnaire for Children and Adults (BFQ-NA). European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 11(1), 1–11. https://doi.org/10.3390/ejihpe11010001
- Ayas, T., Horzum, B.M., & Koç, M. (2017). Lise öğrencilerinde sanal zorbalığın yaygınlığı ve önleme programının etkililiği. TÜBİTAK Proje No: 115K444. https://app.trdizin.gov.tr/proje/TVRjNU9EazU/lise-ogrencilerinde-sanal-zorbaligin-yayginligi-ve-onleme-programinin-etkililigi
- Aydın, A., & Akgün, S.(2014). Ergenlikte reaktif proaktif saldırganlık, öfke ve narsizm ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 73, 44-59.
- Branje, S.J.T., van Lieshout, C.F.M. & Gerris, J.R.M. (2006). Big five personality development in adolescence and adulthood. European Journal of Personality, 21, 45–62. https://doi.org/10.1002/per.596
- Bödekker, I., & Stemmler, G. (2000). Who responds how and when to anger? The assessment of actual anger response styles and their relation to personality. Cognition and Emotion, 14, 737-762.
- Burger, J. M. (2006). Kişilik. ( İ.D. Sarıoğlu,Çev.). İstanbul: Kaknus Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
26 Mayıs 2023
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2023
Gönderilme Tarihi
4 Eylül 2022
Kabul Tarihi
2 Ekim 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 2
APA
Kaya, Z., & Donat Bacıoğlu, S. (2023). ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 1421-1433. https://doi.org/10.24315/tred.1170756
AMA
1.Kaya Z, Donat Bacıoğlu S. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. TRED. 2023;13(2):1421-1433. doi:10.24315/tred.1170756
Chicago
Kaya, Zöhre, ve Seda Donat Bacıoğlu. 2023. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 13 (2): 1421-33. https://doi.org/10.24315/tred.1170756.
EndNote
Kaya Z, Donat Bacıoğlu S (01 Mayıs 2023) ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi 13 2 1421–1433.
IEEE
[1]Z. Kaya ve S. Donat Bacıoğlu, “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”, TRED, c. 13, sy 2, ss. 1421–1433, May. 2023, doi: 10.24315/tred.1170756.
ISNAD
Kaya, Zöhre - Donat Bacıoğlu, Seda. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 13/2 (01 Mayıs 2023): 1421-1433. https://doi.org/10.24315/tred.1170756.
JAMA
1.Kaya Z, Donat Bacıoğlu S. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. TRED. 2023;13:1421–1433.
MLA
Kaya, Zöhre, ve Seda Donat Bacıoğlu. “ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 13, sy 2, Mayıs 2023, ss. 1421-33, doi:10.24315/tred.1170756.
Vancouver
1.Zöhre Kaya, Seda Donat Bacıoğlu. ERGENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ YORDAYICI ETKİSİ. TRED. 01 Mayıs 2023;13(2):1421-33. doi:10.24315/tred.1170756