ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Necati Tomal

doi:10.24315/tred.1505651

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Abstract

İnsanlarda çevre duyarlılığının oluşmasında; okul öncesi, ilkokul ve ortaokul kademelerindeki eğitim önemlidir. Bu eğitim kademelerindeki öğrencilerin çevreye yönelik farkındalıklarını, anlayışlarını ve ilgilerini belirlemek açısından algı çalışmaları alan literatürüne katkı sağlayabilir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı altında yer alan olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı I. döneminde Samsun ili İlkadım, Atakum ve Asarcık ilçelerindeki devlet okullarında öğrenim gören 57 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu grup, amaçlı örneklem belirleme yöntemi altında yer alan maksimum çeşitlilik dikkate alınarak belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin çevre algılarını belirlemek amacıyla algı formu hazırlanmıştır. Bu form 2 bölümden oluşmaktadır: I. bölümde; çevre deyince aklınıza ne geliyor? sorusu öğrencilere yöneltilmiş akıllarına geleni yazmaları, II. bölümde ise; çevre deyince akıllarına gelenler ile ilgili bir resim çizmeleri istenmiştir. Bu çalışmada; öğrencilerin çevre ile ilgili yazdıklarının analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin çevre ile ilgili çizdikleri resimlerin analizinde ise tümdengelimsel yöntemden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; çevre deyince öğrencilerin akıllarına daha çok kirlilik ve doğanın tahribi gelmektedir. Ayrıca öğrencilerin önemli bir bölümü de çevreyi tüm canlıların yaşadığı yer olarak tarif etmiştir. Öğrenci çizimlerinde ise doğal ve beşeri çevre ile ilgili unsurlara birlikte yer veren resimler çoğunluktadır. Resimlerde büyük ölçüde doğal çevre ile ilgili unsurlar bulunmaktadır. Öğrencilerin çeşitli olay ve olgulara yönelik algılarının belirlenmesinde çizim çalışmaları daha fazla yapılabilir.

Keywords

References

Çekiç, A., & Bakla, A. (2018). Nitel analiz ve yorumlama. In M. Bütün & S. B. Demir (Trans. Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Michael Quinn Patton) (ss. 431–541). Pegem Akademi.
Çıngıl Barış, Ç. (2019). Çevre kirlilikleri ve çözümleri. İçinde G. Hastürk (Ed.), Çevre eğitimi (ss. 141–185). Anı Yayıncılık.
Dede, Y., & Bilican, F. I. (2018). Nitel araştırmada stratejik temalar. In M.
Bütün & S. B. Demir (Trans. Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Michael Quinn Patton) (ss. 37–75). Pegem Akademi.
Doğanay, H., & Doğanay, S. (2020). Coğrafya’ya giriş. Pegem Akademi.
Erduran Avcı, D., Demirekin, M., Hare, O., Özlü, S., & Özkan, İ. (2013). 8. sınıf öğrencilerinin çevre sorunları algısının farklı tekniklerle incelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 1(2), 50–66.
Eren Dilek, C. (2021). Çevre bilinci. In O. Bozkurt (Ed.), Çevre eğitimi (ss. 171–205). Pegem Akademi.
Erinç, S. (1984). Ortam ekolojisi ve degradasyonel ekosistem değişiklikleri. İstanbul Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Research Article

Authors

Necati Tomal ^*
0000-0002-4365-6582
Türkiye

Early Pub Date

April 24, 2025

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

June 27, 2024

Acceptance Date

July 3, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 15 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.24315/tred.1505651

IZ

https://izlik.org/JA96SC75NU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Tomal, N. (2025). ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi, 15(2), 862-886. https://doi.org/10.24315/tred.1505651

AMA

1.Tomal N. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi. 2025;15(2):862-886. doi:10.24315/tred.1505651

Chicago

Tomal, Necati. 2025. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (2): 862-86. https://doi.org/10.24315/tred.1505651.

EndNote

Tomal N (April 1, 2025) ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi 15 2 862–886.

IEEE

[1]N. Tomal, “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”, Trakya Eğitim Dergisi, vol. 15, no. 2, pp. 862–886, Apr. 2025, doi: 10.24315/tred.1505651.

ISNAD

Tomal, Necati. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi 15/2 (April 1, 2025): 862-886. https://doi.org/10.24315/tred.1505651.

JAMA

1.Tomal N. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi. 2025;15:862–886.

MLA

Tomal, Necati. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi, vol. 15, no. 2, Apr. 2025, pp. 862-86, doi:10.24315/tred.1505651.

Vancouver

1.Necati Tomal. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi. 2025 Apr. 1;15(2):862-86. doi:10.24315/tred.1505651

Cited By

Lise öğrencilerinin çevre algıları: nitel bir araştırma

Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi

https://doi.org/10.47615/issej.1807806