ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Necati Tomal

doi:10.24315/tred.1505651

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

İnsanlarda çevre duyarlılığının oluşmasında; okul öncesi, ilkokul ve ortaokul kademelerindeki eğitim önemlidir. Bu eğitim kademelerindeki öğrencilerin çevreye yönelik farkındalıklarını, anlayışlarını ve ilgilerini belirlemek açısından algı çalışmaları alan literatürüne katkı sağlayabilir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı altında yer alan olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı I. döneminde Samsun ili İlkadım, Atakum ve Asarcık ilçelerindeki devlet okullarında öğrenim gören 57 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu grup, amaçlı örneklem belirleme yöntemi altında yer alan maksimum çeşitlilik dikkate alınarak belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin çevre algılarını belirlemek amacıyla algı formu hazırlanmıştır. Bu form 2 bölümden oluşmaktadır: I. bölümde; çevre deyince aklınıza ne geliyor? sorusu öğrencilere yöneltilmiş akıllarına geleni yazmaları, II. bölümde ise; çevre deyince akıllarına gelenler ile ilgili bir resim çizmeleri istenmiştir. Bu çalışmada; öğrencilerin çevre ile ilgili yazdıklarının analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin çevre ile ilgili çizdikleri resimlerin analizinde ise tümdengelimsel yöntemden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; çevre deyince öğrencilerin akıllarına daha çok kirlilik ve doğanın tahribi gelmektedir. Ayrıca öğrencilerin önemli bir bölümü de çevreyi tüm canlıların yaşadığı yer olarak tarif etmiştir. Öğrenci çizimlerinde ise doğal ve beşeri çevre ile ilgili unsurlara birlikte yer veren resimler çoğunluktadır. Resimlerde büyük ölçüde doğal çevre ile ilgili unsurlar bulunmaktadır. Öğrencilerin çeşitli olay ve olgulara yönelik algılarının belirlenmesinde çizim çalışmaları daha fazla yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Çekiç, A., & Bakla, A. (2018). Nitel analiz ve yorumlama. In M. Bütün & S. B. Demir (Trans. Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Michael Quinn Patton) (ss. 431–541). Pegem Akademi.
Çıngıl Barış, Ç. (2019). Çevre kirlilikleri ve çözümleri. İçinde G. Hastürk (Ed.), Çevre eğitimi (ss. 141–185). Anı Yayıncılık.
Dede, Y., & Bilican, F. I. (2018). Nitel araştırmada stratejik temalar. In M.
Bütün & S. B. Demir (Trans. Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Michael Quinn Patton) (ss. 37–75). Pegem Akademi.
Doğanay, H., & Doğanay, S. (2020). Coğrafya’ya giriş. Pegem Akademi.
Erduran Avcı, D., Demirekin, M., Hare, O., Özlü, S., & Özkan, İ. (2013). 8. sınıf öğrencilerinin çevre sorunları algısının farklı tekniklerle incelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 1(2), 50–66.
Eren Dilek, C. (2021). Çevre bilinci. In O. Bozkurt (Ed.), Çevre eğitimi (ss. 171–205). Pegem Akademi.
Erinç, S. (1984). Ortam ekolojisi ve degradasyonel ekosistem değişiklikleri. İstanbul Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Necati Tomal ^*
0000-0002-4365-6582
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

24 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2024

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.24315/tred.1505651

IZ

https://izlik.org/JA96SC75NU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tomal, N. (2025). ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi, 15(2), 862-886. https://doi.org/10.24315/tred.1505651

AMA

1.Tomal N. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. TRED. 2025;15(2):862-886. doi:10.24315/tred.1505651

Chicago

Tomal, Necati. 2025. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (2): 862-86. https://doi.org/10.24315/tred.1505651.

EndNote

Tomal N (01 Nisan 2025) ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Trakya Eğitim Dergisi 15 2 862–886.

IEEE

[1]N. Tomal, “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”, TRED, c. 15, sy 2, ss. 862–886, Nis. 2025, doi: 10.24315/tred.1505651.

ISNAD

Tomal, Necati. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi 15/2 (01 Nisan 2025): 862-886. https://doi.org/10.24315/tred.1505651.

JAMA

1.Tomal N. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. TRED. 2025;15:862–886.

MLA

Tomal, Necati. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 15, sy 2, Nisan 2025, ss. 862-86, doi:10.24315/tred.1505651.

Vancouver

1.Necati Tomal. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRE ALGILARI: NİTEL BİR ARAŞTIRMA. TRED. 01 Nisan 2025;15(2):862-86. doi:10.24315/tred.1505651

Cited By

Lise öğrencilerinin çevre algıları: nitel bir araştırma

Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi

https://doi.org/10.47615/issej.1807806