SINIF ÖĞRETMENLERİNİN SOSYOBİLİMSEL KONULARA YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Year 2026, Volume: 16 Issue: 2 , 624 - 664 , 25.04.2026

Mehmet Ali Kandemir

https://doi.org/10.24315/tred.1583047

https://izlik.org/JA32JC55YJ

Abstract

Araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma Marmara Bölgesinde yer alan bir büyükşehirin bir ilçesinde görev yapmakta olan 160 sınıf öğretmeninin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada katılımcıların belirlenmesinde olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışmasına göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler standartlaştırılmış açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formundan elde edilmiştir. Verilerin analizinde, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konuları, bilimsel tanımına nispeten yakın bir tanımlama yaptıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada sınıf öğretmenlerinin çoğunluğunun sosyobilimsel konuların öğretimine yönelik hiçbir eğitim almadıkları, sosyobilimsel konuları belirlerken kaynak olarak çoğunlukla internet, televizyon ve makaleleri kullandıkları, sosyobilimsel konuları daha çok fen bilimleri dersi öğretiminde bazı yöntem ve teknikler ile birlikte kullandıkları, sosyobilimsel konuları öğretim sürecinde kullanmanın öğrencilere bilişsel ve duyuşsal katkılarının yanında birtakım sınırlılıklarının olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlardan hareket ile Öğretmen Bilişim Ağı’na öğretmenlerin her zaman ulaşabileceği sosyobilimsel konularla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim videolarının yüklenmesi önerilebilir.

Keywords

Sosyobilimsel konular , sınıf öğretmenliği , ilkokul

EXAMINATION OF PRIMARY SCHOOL TEACHERS' VIEWS ON SOCIOSCIENTIFIC ISSUES

https://izlik.org/JA32JC55YJ

Abstract

The aim of the research is to examine the opinions of primary school teachers on socioscientific issues.The research was conducted with the participation of 160 primary school teachers working in a district of a metropolitan city in the Marmara Region. Criterion sampling method, one of the non-probability sampling methods, was used to determine the participants in the study. The research was carried out according to the case study, which is one of the qualitative research methods. In the study, data were obtained from an interview form consisting of standardized open-ended questions. Descriptive analysis and content analysis were used to analyze the data. As a result of the research, it was observed that primary school teachers defined socioscientific issues relatively close to the scientific definition. In addition, in the research, the majority of primary school teachers did not receive any training on teaching socioscientific subjects, they mostly used the internet, television and articles as sources when determining socioscientific subjects, they mostly used socioscientific subjects together with some methods and techniques in teaching science courses, and it was concluded that using socioscientific subjects in the teaching process was a significant factor for students. It has been determined that, in addition to its cognitive and affective contributions, it has some limitations. Based on the results obtained, it can be recommended to upload theoretical and practical training videos and application examples on socioscientific issues to the Teacher Information Network, where teachers can always access them.

Socioscientific issues, primary school teachers, primary school

Keywords

Socioscientific issues , primary school teachers , primary school

References

• Atasoy, Ş. (2018). Öğretmen adaylarının yaşam alanlarına göre yerel sosyobilimsel konularla ilgili informal muhakemeleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 6(1), 60-72.
• Atasoy, Ş., ve Yüca, O. Ş. (2021). Yerel sosyobilimsel konularda kavram karikatürleri aracılığıyla sekizinci sınıf öğrencilerinin argüman kalitelerinin geliştirilmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(2), 361-388.
• Aydın, F., ve Silik, Y. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının 2017 fen bilimleri dersi öğretim programı 3. ve 4. sınıf kazanımları kapsamında sosyo-bilimsel konuları nasıl ilişkilendirdiklerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 740-756.
• Aydın, S., ve Karışan, D. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konular hakkındaki tutum, görüş ve bu konuların öğretimine yönelik anlayışları. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1251-1273. doi: 10.24315/tred.797302
• Aydın, G. Ş., Sarıbaş, D., Özalp, D., ve Yılmaz, Ş. (2021). Biyoloji öğretmenlerinin sosyobilimsel konuların öğretimine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 161-181. doi: 10.17860/mersinefd.827736
• Aziz, A. A., & Johari, M. (2023). The effect of argumentation about socioscientific issues on secondary students’ reasoning pattern and quality. Research in Science Education, 53, 771–789. https://doi.org/10.1007/s11165-023-10099-5
• Badeo, J. M. O., Duque, D. A. G., & Arnaldo, R. L. (2024). Teachers’ implementation of socioscientific issues-based approach in teaching science: A needs assessment. Journal of Technology and Science Education, 14(2), 363-375. https://doi.org/10.3926/jotse.1988
• Bilgiç-Kaşıkçı, C., Uçak, E., ve Savran-Gencer, A. (2023). Fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik farkındalıkları ve sosyobilimsel konuların öğretimine yönelik duyuşsal eğilimleri. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(51), 210-227. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3226
• Borgerding, L. A., & Dagistan, M. (2018). Preservice science teachers concerns and approaches for teaching socioscientific and controversial ıssues. Journal of Science Teacher Education, 29(4), 283–306. https://doi.org/10.1080/1046560X.2018.1440860.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Cansız, N. (2023). The use of cooperative learning to develop reasoning skills on socioscientific ıssues. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 1-8. https://doi.org/10.1080/00098655.2023.2228467
• Caymaz, B. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konular hakkındaki tutumlarının incelenmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 4(2), 226-242. doi: 10.35346/aod.799839
• Chang-Rundgren, S. N., & Rundgren, C. (2010). SEE-SEP: From a separate to a holistic view of socioscientific issues. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 11(1), 1–24.
• Cebesoy, U. B., & Chang-Rundgren, S. N. (2021). Embracing socioscientific issues-based teaching and decision-making in teacher professional development. Educational Review, 75(3), 507-534. https://doi.org/10.1080/00131911.2021.1931037