Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi
Abstract
Bu araştırmada ortaokul fen bilimleri ders kitaplarının sürdürülebilir kalkınma amaçları ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tercih edilmiştir. Ortaokul fen bilimleri ders kitapları dört farklı seviyede 17 sürdürülebilir kalkınma amaçları ve göstergeleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm ders kitaplarının SKA’larla genelde uyumlu olduğunu ancak bazı hedeflerin yeterince vurgulanmadığını göstermiştir. Özellikle iklim eylemi, sudaki yaşam ve karasal yaşam gibi çevresel hedefler az temsil edilirken, nitelikli eğitim ve sanayi-yenilikçilik ve altyapı gibi amaçlar daha sık işlenmiştir. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda görsel ve isim dağılımında dengesizlikler gözlenmiş, erkek temsiliyeti daha fazla bulunmuştur. Ders kitaplarında SKA’ların detaylı ve dengeli ele alınması çevresel hedeflerin daha çok vurgulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, sürdürülebilir kalkınma bilincini artırmak için görseller, etkinlikler ve metinlerde çeşitliliğin artırılması önerilmiştir. Çalışmada eğitimde SKA farkındalığını artırmak için politik karar vericilere, ders kitabı yazarlarına, fen bilimleri öğretmenleri ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Keywords
Supporting Institution
TÜBİTAK-BİDEB
Project Number
1919B012220960
Thanks
Bu çalışmadaki desteğinden dolayı TÜBİTAK-BİDEB'e teşekkür ederiz.
References
- Pamuk, A., & Muç, K. (2021). Women's gender roles in history textbooks in Turkey. International Journal of Psychology and Educational Studies, 8(2), 133-147. https://doi.org/10.52380/ijpes.2021.8.2.391
- Prieto-Jiménez, E., López-Catalán, L., López-Catalán, B., & Domínguez-Fernández, G. (2021). Sustainable development goals and education: A bibliometric mapping analysis. Sustainability, 13(4), 2126. https://doi.org/10.3390/su13042126
- Şaşmaz, A. (2024). Awareness of sustainable development goals among prospective educators. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, 6(1), 45-67.
- Torun, K. T. (2024). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
- Tosun, A., & Gökçe, N. (2023). Bilsem Coğrafya Dersi Öğretim Programının Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(5), 1240-1253. https://doi.org/10.5281/zenodo.10446247
- Travers, M. (2001). Qualitative research through case studies. SAGE Publications. UNESCO (2015). Education 2030. Incheon Declaration and Framework for Action. Towardsinclusive and equitable quality education and lifelong learning for all. Paris, UNESCO. Available online: http://www.uis.unesco.org/Education/Documents/incheon-framework-for-action-en.pdf
- Wibowo, Y. G., & Sadikin, A. (2019). Biology in the 21st-Century: Transformation in biology science and education in supporting the sustainable development goals. Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia , 5(2), 285-296. https://doi.org/10.22219/jpbi.v5i2.7956
- Yalçın, A. (2022). 21. Yüzyılda sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Türkiye’de sosyal bilgiler dersi öğretim programının yapısal olarak incelenmesi. Harran Maarif Dergisi, 7(1), 117-149.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Science Education
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
May 21, 2025
Publication Date
May 30, 2025
Submission Date
January 27, 2025
Acceptance Date
March 5, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 15 Number: Özel Sayı
APA
Yazı, Y., & Ergun, M. (2025). Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 15(Özel Sayı), 56-97. https://doi.org/10.24315/tred.1627429
AMA
1.Yazı Y, Ergun M. Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi. 2025;15(Özel Sayı):56-97. doi:10.24315/tred.1627429
Chicago
Yazı, Yağmur, and Mustafa Ergun. 2025. “Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (Özel Sayı): 56-97. https://doi.org/10.24315/tred.1627429.
EndNote
Yazı Y, Ergun M (May 1, 2025) Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi 15 Özel Sayı 56–97.
IEEE
[1]Y. Yazı and M. Ergun, “Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi”, Trakya Eğitim Dergisi, vol. 15, no. Özel Sayı, pp. 56–97, May 2025, doi: 10.24315/tred.1627429.
ISNAD
Yazı, Yağmur - Ergun, Mustafa. “Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi”. Trakya Eğitim Dergisi 15/Özel Sayı (May 1, 2025): 56-97. https://doi.org/10.24315/tred.1627429.
JAMA
1.Yazı Y, Ergun M. Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi. 2025;15:56–97.
MLA
Yazı, Yağmur, and Mustafa Ergun. “Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi”. Trakya Eğitim Dergisi, vol. 15, no. Özel Sayı, May 2025, pp. 56-97, doi:10.24315/tred.1627429.
Vancouver
1.Yağmur Yazı, Mustafa Ergun. Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açısından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi. 2025 May 1;15(Özel Sayı):56-97. doi:10.24315/tred.1627429
Cited By
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabındaki “Bilgi İstasyonu” Metinlerinin İncelenmesi
Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.57135/jier.1855305