ÖĞRETMENLERİN BİREYSEL YENİLİKÇİLİK DÜZEYLERİ İLE YAPAY ZEKAYA YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Abstract
Bu araştırmada, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile yapay zekaya yönelik tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, her iki değişkeni analiz ederek aralarındaki etkileşimi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, yakınsayan paralel karma yöntem benimsenmiştir. Nicel boyut ilişkisel tarama modeliyle, nitel boyut ise olgubilim deseniyle yürütülmüştür. Nicel çalışma grubu, Edirne il merkezi ve ilçelerindeki devlet okullarında görev yapan 550 öğretmenden oluşurken; nitel çalışma grubu, maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 22 öğretmeni kapsamaktadır. Nicel veriler “Yapay Zekaya Yönelik Genel Tutum Ölçeği” ve “Bireysel Yenilikçilik Ölçeği” ile; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel analizlerde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve çoklu regresyon; nitel analizde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Bulgulara göre, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik özellikleri arasında en yüksek ortalama “Deneyime Açıklık”, en düşük ise “Risk Alma” boyutunda görülmüştür. Öğretmenler en çok “Sorgulayıcı” kategorisinde yer alırken, bunu sırasıyla “Öncü”, “Yenilikçi”, “Kuşkucu” ve “Gelenekçi” kategorileri izlemiştir. Bireysel yenilikçilik kategorileri ile yapay zekaya yönelik olumlu ve olumsuz tutumlar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yenilikçi öğretmenlerin olumlu tutum puanları diğer gruplara göre daha yüksek; olumsuz tutum puanları ise anlamlı şekilde daha düşüktür. Benzer şekilde, yüksek düzey yenilikçi öğretmenler, yapay zekaya daha olumlu, düşük düzey yenilikçi öğretmenler ise daha olumsuz tutum sergilemektedir. Ancak bu ilişkilerin etki büyüklüğü düşük düzeydedir. Genel olarak, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeyleri arttıkça yapay zekaya yönelik olumlu yaklaşımlarının da arttığı, olumsuz tutumlarının ise azaldığı görülmektedir.
Keywords
- Bireysel Yenilikçilik
- Eğitim Teknolojileri
- Eğitimde Teknoloji Kullanımı
- Eğitimde Yapay Zeka
- Yapay Zeka
Project Number
Ethical Statement
Thanks
References
- Bozkurt, A. (2023). Generative artificial intelligence (AI) powered conversational educational agents: The inevitable paradigm shift. Asian Journal of Distance Education, 18(1), 198-204. https://doi.org/10.5281/zenodo.7716416
- Bozkurt, A., & Sharma, R. C. (2023). Challenging the status quo and exploring the new boundaries in the age of algorithms: Reimagining the role of generative AIin distance education and online learning. Asian Journal of Distance Education, 18(1), i-viii. https://doi.org/10.5281/zenodo.7755273
- Can, A. (2022). SPSS ile Nicel Veri Analizi (10. Baskı). Pegem Akademi
- Chen, C. H. (2008). Why do teachers not practice what they believe regarding technology integration? The journal of educational research, 102(1), 65-75. https://doi.org/10.3200/JOER.102.1.65-75
- Chen, L., Chen, P., & Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. Ieee Access, 8, 75264-75278. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2988510
- Çuhadar, C., Bülbül, C. & Ilgaz, G. (2013). Öğretmen adaylarının bireysel yenilikçilik özellikleri ile teknopedagojik eğitim yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İlköğretim Online, 12(3), 797-807. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/issue/8584/106633
- Demiraslan, Y., & Usluel, Y. K. (2008). ICT integration processes in Turkish schools: Using activity theory to study issues and contradictions. Australasian Journal of Educational Technology, 24(4). https://doi.org/10.14742/ajet.1204
- Ertmer, P. A., Ottenbreit-Leftwich, A. T., Sadik, O., Sendurur, E., & Sendurur, P. (2012). Teacher beliefs and technology integration practices: A critical relationship. Computers & education, 59(2), 423-435. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.02.001.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Educational Technology and Computing
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 25, 2026
Submission Date
June 29, 2025
Acceptance Date
August 19, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 16 Number: 2
Cited By
Türkçe Öğretmenlerinin Yapay Zekâya Yönelik Tutum ve Görüşleri
Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.48066/kusob.1892262