ÖĞRETMENLERİN BİREYSEL YENİLİKÇİLİK DÜZEYLERİ İLE YAPAY ZEKAYA YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırmada, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile yapay zekaya yönelik tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, her iki değişkeni analiz ederek aralarındaki etkileşimi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, yakınsayan paralel karma yöntem benimsenmiştir. Nicel boyut ilişkisel tarama modeliyle, nitel boyut ise olgubilim deseniyle yürütülmüştür. Nicel çalışma grubu, Edirne il merkezi ve ilçelerindeki devlet okullarında görev yapan 550 öğretmenden oluşurken; nitel çalışma grubu, maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 22 öğretmeni kapsamaktadır. Nicel veriler “Yapay Zekaya Yönelik Genel Tutum Ölçeği” ve “Bireysel Yenilikçilik Ölçeği” ile; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel analizlerde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve çoklu regresyon; nitel analizde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Bulgulara göre, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik özellikleri arasında en yüksek ortalama “Deneyime Açıklık”, en düşük ise “Risk Alma” boyutunda görülmüştür. Öğretmenler en çok “Sorgulayıcı” kategorisinde yer alırken, bunu sırasıyla “Öncü”, “Yenilikçi”, “Kuşkucu” ve “Gelenekçi” kategorileri izlemiştir. Bireysel yenilikçilik kategorileri ile yapay zekaya yönelik olumlu ve olumsuz tutumlar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yenilikçi öğretmenlerin olumlu tutum puanları diğer gruplara göre daha yüksek; olumsuz tutum puanları ise anlamlı şekilde daha düşüktür. Benzer şekilde, yüksek düzey yenilikçi öğretmenler, yapay zekaya daha olumlu, düşük düzey yenilikçi öğretmenler ise daha olumsuz tutum sergilemektedir. Ancak bu ilişkilerin etki büyüklüğü düşük düzeydedir. Genel olarak, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeyleri arttıkça yapay zekaya yönelik olumlu yaklaşımlarının da arttığı, olumsuz tutumlarının ise azaldığı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Bozkurt, A. (2023). Generative artificial intelligence (AI) powered conversational educational agents: The inevitable paradigm shift. Asian Journal of Distance Education, 18(1), 198-204. https://doi.org/10.5281/zenodo.7716416
- Bozkurt, A., & Sharma, R. C. (2023). Challenging the status quo and exploring the new boundaries in the age of algorithms: Reimagining the role of generative AIin distance education and online learning. Asian Journal of Distance Education, 18(1), i-viii. https://doi.org/10.5281/zenodo.7755273
- Can, A. (2022). SPSS ile Nicel Veri Analizi (10. Baskı). Pegem Akademi
- Chen, C. H. (2008). Why do teachers not practice what they believe regarding technology integration? The journal of educational research, 102(1), 65-75. https://doi.org/10.3200/JOER.102.1.65-75
- Chen, L., Chen, P., & Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. Ieee Access, 8, 75264-75278. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2988510
- Çuhadar, C., Bülbül, C. & Ilgaz, G. (2013). Öğretmen adaylarının bireysel yenilikçilik özellikleri ile teknopedagojik eğitim yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İlköğretim Online, 12(3), 797-807. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/issue/8584/106633
- Demiraslan, Y., & Usluel, Y. K. (2008). ICT integration processes in Turkish schools: Using activity theory to study issues and contradictions. Australasian Journal of Educational Technology, 24(4). https://doi.org/10.14742/ajet.1204
- Ertmer, P. A., Ottenbreit-Leftwich, A. T., Sadik, O., Sendurur, E., & Sendurur, P. (2012). Teacher beliefs and technology integration practices: A critical relationship. Computers & education, 59(2), 423-435. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.02.001.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
29 Haziran 2025
Kabul Tarihi
19 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 2