Research Article

TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI

Volume: 16 Number: 4 October 10, 2026
EN TR

TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI

Abstract

Fen eğitiminin yaşamla ilişkilendirilmesi ve bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi, etkili öğrenme ortamlarının kullanımını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda, okul dışı öğrenme ortamlarının pedagojik biçimde yapılandırılarak kullanılması, öğrenmenin kalıcılığını artırmakta ve fen derslerine yönelik motivasyonu desteklemektedir. Mevcut çalışma, Türkiye’de fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarını kullanırken karşılaştıkları güçlükleri meta-sentez yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, 2015–2024 yılları arasında yayımlanmış, nitel desene sahip ve öğretmen görüşlerine dayalı 15 çalışma belirlenen ölçütler doğrultusunda seçilmiş ve sistematik biçimde analiz edilmiştir. İçerik analiziyle elde edilen bulgular, öğretmenlerin uygulamalarda bürokratik engeller, öğretmen kaynaklı sorunlar, ortam yetersizlikleri, planlama güçlükleri, algısal engeller ile öğrenci ve veli kaynaklı problemler yaşadığını ortaya koymuştur. Özellikle idari süreçler, zaman yönetimi, deneyim eksikliği ve güvenlik sorumluluğu, öğretmen motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Ayrıca eğitsel içeriğin yapılandırılması ve ölçme-değerlendirme uygulamalarında yetersizlikler dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, okul dışı öğrenme ortamlarının daha etkin kullanılabilmesi için hizmet içi eğitim, veli-yönetici iş birliği ve yapılandırılmış değerlendirme araçlarının geliştirilmesini önerilebilir.

Keywords

Ethical Statement

Mecut çalışma, yalnızca yayımlanmış nitel araştırmalara dayalı bir meta-sentez olup, doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Etik kurul izni gerektiren araştırma türlerine girmediğinden etik onay alınmamıştır. Ancak tüm süreç, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi çerçevesinde; veri güvenliği, kaynak gösterme ve bilimsel tarafsızlık ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

References

  1. *Abdioğlu, C., Yılmaz, E., & Çevik, M. (2020). 8. sınıf öğrencilerine yönelik fen-matematik temalı bilim kampının değerlendirilmesi: “Gelin Tanış Olalım; Fen ve Matematiği Eğlenceli Kılalım!” projesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1031-1058. https://doi.org/10.26466/opus.635705
  2. *Akgül, G. D., & Arabacı, S. (2020). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 276-291.
  3. Allen, L. B., & Crowley, K. (2017). From acquisition to inquiry: Supporting informal educators through iterative implementation of practice. In P. G. Patrick (Ed.), Preparing informal science educators: Perspectives from science communication and education (pp. 87–104). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-50398-1_5
  4. Anderson, D., & Zhang, Z. (2003). Teacher perception of field trip planning and implementation. Science Education, 87(3), 313–332.
  5. Andiema, N. C. (2016). Effect of child centred methods on teaching and learning of science activities in pre-schools in Kenya. Journal of Education and Practice, 7(27), 1-9.
  6. Ayotte-Beaudet, J.-P., Potvin, P., Lapierre, H. G., & Glackin, M. (2017). Teaching and learning science outdoors in schools’ immediate surroundings at K-12 levels: A metasynthesis. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(8), 5343-5363. https://doi.org/10.12973/eurasia.2017.00833a
  7. Bakioğlu, B., & Karamustafaoğlu, O. (2014). Outdoor science education: Technical visit to a dialysis center. Turkish Journal of Teacher Education, 3(2), 15-26.
  8. Balbağ, M. Z., & Karaer, G. (2016). Fen bilgisi öğretmenlerinin fen öğretiminde karşılaştıkları sorunlara yönelik öğretmen görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 1-11.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 10, 2026

Submission Date

July 23, 2025

Acceptance Date

March 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 4

APA
Sellioğ, A., & Akay, C. (2026). TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi, 16(4), 1789-1841. https://doi.org/10.24315/tred.1748657
AMA
1.Sellioğ A, Akay C. TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi. 2026;16(4):1789-1841. doi:10.24315/tred.1748657
Chicago
Sellioğ, Aydın, and Cenk Akay. 2026. “TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 16 (4): 1789-1841. https://doi.org/10.24315/tred.1748657.
EndNote
Sellioğ A, Akay C (October 1, 2026) TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi 16 4 1789–1841.
IEEE
[1]A. Sellioğ and C. Akay, “TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI”, Trakya Eğitim Dergisi, vol. 16, no. 4, pp. 1789–1841, Oct. 2026, doi: 10.24315/tred.1748657.
ISNAD
Sellioğ, Aydın - Akay, Cenk. “TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 16/4 (October 1, 2026): 1789-1841. https://doi.org/10.24315/tred.1748657.
JAMA
1.Sellioğ A, Akay C. TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi. 2026;16:1789–1841.
MLA
Sellioğ, Aydın, and Cenk Akay. “TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi, vol. 16, no. 4, Oct. 2026, pp. 1789-41, doi:10.24315/tred.1748657.
Vancouver
1.Aydın Sellioğ, Cenk Akay. TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi. 2026 Oct. 1;16(4):1789-841. doi:10.24315/tred.1748657