TÜRKİYE’DE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN OKUL DIŞI ÖĞRENME UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI
Öz
Fen eğitiminin yaşamla ilişkilendirilmesi ve bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi, etkili öğrenme ortamlarının kullanımını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda, okul dışı öğrenme ortamlarının pedagojik biçimde yapılandırılarak kullanılması, öğrenmenin kalıcılığını artırmakta ve fen derslerine yönelik motivasyonu desteklemektedir. Mevcut çalışma, Türkiye’de fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarını kullanırken karşılaştıkları güçlükleri meta-sentez yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, 2015–2024 yılları arasında yayımlanmış, nitel desene sahip ve öğretmen görüşlerine dayalı 15 çalışma belirlenen ölçütler doğrultusunda seçilmiş ve sistematik biçimde analiz edilmiştir. İçerik analiziyle elde edilen bulgular, öğretmenlerin uygulamalarda bürokratik engeller, öğretmen kaynaklı sorunlar, ortam yetersizlikleri, planlama güçlükleri, algısal engeller ile öğrenci ve veli kaynaklı problemler yaşadığını ortaya koymuştur. Özellikle idari süreçler, zaman yönetimi, deneyim eksikliği ve güvenlik sorumluluğu, öğretmen motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Ayrıca eğitsel içeriğin yapılandırılması ve ölçme-değerlendirme uygulamalarında yetersizlikler dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, okul dışı öğrenme ortamlarının daha etkin kullanılabilmesi için hizmet içi eğitim, veli-yönetici iş birliği ve yapılandırılmış değerlendirme araçlarının geliştirilmesini önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- *Abdioğlu, C., Yılmaz, E., & Çevik, M. (2020). 8. sınıf öğrencilerine yönelik fen-matematik temalı bilim kampının değerlendirilmesi: “Gelin Tanış Olalım; Fen ve Matematiği Eğlenceli Kılalım!” projesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1031-1058. https://doi.org/10.26466/opus.635705
- *Akgül, G. D., & Arabacı, S. (2020). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 276-291.
- Allen, L. B., & Crowley, K. (2017). From acquisition to inquiry: Supporting informal educators through iterative implementation of practice. In P. G. Patrick (Ed.), Preparing informal science educators: Perspectives from science communication and education (pp. 87–104). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-50398-1_5
- Anderson, D., & Zhang, Z. (2003). Teacher perception of field trip planning and implementation. Science Education, 87(3), 313–332.
- Andiema, N. C. (2016). Effect of child centred methods on teaching and learning of science activities in pre-schools in Kenya. Journal of Education and Practice, 7(27), 1-9.
- Ayotte-Beaudet, J.-P., Potvin, P., Lapierre, H. G., & Glackin, M. (2017). Teaching and learning science outdoors in schools’ immediate surroundings at K-12 levels: A metasynthesis. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(8), 5343-5363. https://doi.org/10.12973/eurasia.2017.00833a
- Bakioğlu, B., & Karamustafaoğlu, O. (2014). Outdoor science education: Technical visit to a dialysis center. Turkish Journal of Teacher Education, 3(2), 15-26.
- Balbağ, M. Z., & Karaer, G. (2016). Fen bilgisi öğretmenlerinin fen öğretiminde karşılaştıkları sorunlara yönelik öğretmen görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 1-11.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fen Bilgisi Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
23 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
25 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 4