Finansal Kurumlar Birliği Ekonomik Görünüm Endeksi ile Makroekonomik Göstergeler Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği

Year 2026, Volume: 40 Issue: 2 , 290 - 300 , 31.03.2026

Berna Doğan Başar

https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1592903

https://izlik.org/JA56LS22MJ

Abstract

Bu çalışmada Faktoring Endeksi, Finansal Kiralama Endeksi ve Finansman Endeksi olmak üzere üç alt endeksi içinde barındıran Finansal Kurumlar Birliği (FKB) Ekonomik Görünüm Endeksi ile makroekonomik göstergeler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Banka dışı finans sektörünün gelişimini temsilen FKB Ekonomik Görünüm Endeksi ile enflasyonu temsilen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ekonomideki nakit para ve vadesiz mevduatı temsil etmek amacıyla para arzı değişkeni (M1), kurdaki dalgalanmayı temsil etmek için Dolar/TL döviz kuru, para politikası araçlarının etkisini temsil etmek amacıyla ihtiyaç, taşıt, konut ve ticari kredi faiz oranları kullanılmaktadır. Şubat 2015- Şubat 2024 yılları arasındaki verilerin yer aldığı çalışmada Enders-Jones (2016) Fourier-Granger Nedensellik Testi kullanılmıştır. Ampirik bulgular sonucunda, FKB Ekonomik Görünüm Endeksinden Tüketici Fiyat Endeksi’ne (TÜFE), M1’e ve ticari kredi faiz oranına doğru ve ihtiyaç kredisi faiz oranından FKB Ekonomik Görünüm Endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmanın bulgularına göre dolar kuru ile FKB Ekonomik Görünüm Endeksi, taşıt kredisi faiz oranı ile FKB Ekonomik Görünüm Endeksi arasında çift yönlü bir nedensellik söz konusudur.

Keywords

Faktoring , Finansal Kiralama , Finansman , Ekonomik Görünüm Endeksi , Fourier-Granger Nedensellik

Causality Relationship Between the Association of Financial Institutions Economic Outlook Index and Macroeconomic Indicators: The Case of Türkiye

https://izlik.org/JA56LS22MJ

Abstract

In this study, the relationship between the Association of Financial Institutions (FKB) Economic Outlook Index, which includes three sub-indexes, namely Factoring Index, Financial Leasing Index and Financing Index, and macroeconomic indicators was investigated. FKB Economic Outlook Index is used to represent the development of the non-bank financial sector, Consumer Price Index (CPI) is used to represent inflation, money supply variable (M1) is used to represent cash and demand deposits in the economy, USD/TL exchange rate is used to represent the fluctuation in exchange rate, and consumer, vehicle, housing and commercial interest rates are used to represent the effect of monetary policy instruments. Enders-Jones (2016) Fourier-Granger Causality Test is used in the study, which includes data between February 2015 and February 2024. Empirical findings show that there is a unidirectional causality relationship from FKB Economic Outlook Index to Consumer Price Index (CPI), M1 and commercial loan interest rate and from consumer loan interest rate to FKB Economic Outlook Index. In addition, according to the findings of the study, there is a bidirectional causality between the dollar exchange rate and the AFI Economic Outlook Index, and between the vehicle loan interest rate and the AFI Economic Outlook Index.

Keywords

Factoring , Financial Leasing , Financing , Economic Outlook Index , Fourier-Granger Causality

References

• Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Maksimovic, V. (2008). Financing patterns around the world: Are small firms different?. Journal of financial economics, 89(3), 467-487.
• Bıtrak, O. O. (2022). Türkiye’de finansal kiralama sektörünün piyasa yoğunlaşma analizi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 441-470.
• Capital, D. (2022). How invoice factoring fits perfectly into the working capital requirement of Indian SMEs. Medium. https://medium.com/drip-capital/how-invoice-factoring-fits-perfectly-into-the-working-capital-requirement-of-indian-smes-29f127bbc9d . Erişim Tarihi: 20.04.2025.
• Ege, İ., Topaloğlu, E. E., & Gizer, Z. (2012). Finansal krizlerin türk bankacılık sistemindeki leasing ve factoring işlemlerine etkisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 159-169.
• Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199.
• Enders, W. & Jones, P. (2016). Grain prices, oil prices, and multiple smooth breaks ın a VAR. Studies In Nonlinear Dynamics and Econometrics, 20(4), 399419.
• Eryılmaz, Z., & Sarı, M. (2024). Konut fiyat ve ekonomik görünüm endekslerinin takipteki konut kredileri üzerindeki etkisinin kantil regresyon modeliyle sınanması. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 18(1), 1-18.
• Finansal Kurumlar Birliği, (2024a). Finansal kurumlar birliği ekonomik görünüm endeksi bülteni, Mart 2024. Erişim Tarihi: 14.04.2024.
• Finansal Kurumlar Birliği, (2024b). Finansman, https://www.fkb.org.tr/sektorler/finansman/ Erişim Tarihi: 12.05.2024.
• Finansal Kurumlar Birliği, (2024c). Finansman, https://www.fkb.org.tr/raporlar-ve-yayinlar/raporlar/faktoring-sektor-raporlari/ Erişim Tarihi: 12.05.2024.
• Fisman, R., & Love, I. (2003). Trade credit, financial intermediary development, and industry growth. The Journal of finance, 58(1), 353-374.
• Gençay, M., & Aydoğan, K. (2005). Dünyada finansal sektör konsolidasyonu ve türkiye örneği. Ankara: TCMB Uzmanlık Yeterlilik Tezi.
• Gupta, A. D., Yesmin, A., & Khan, O. F. (2013). Growth of non-bank financial institutions over time and contribution to economy: Evidence from Bangladesh. Global Journal of Management and Business Research Finance, 13(6), 16-24.
• Gürol, B. (2018). Faktoring, finansal kiralama ve leasing sektörlerinin performanslarının TOPSİS yöntemi ile ölçülmesi: Türkiye karşılaştırması. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 61-73.
• Gülcan, N. (2022). Finansal kiralama ve faktoring şirketlerinin finansal performans değerlendirmesinde VIKOR yönteminin uygulanması. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(Özel Sayı), 235-247.
• Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica: journal of the Econometric Society, 424-438.
• Islam, M. A., & Shah, J. S. A. (2012). An empirical analysis of causality between development of non-bank financial intermediaries and the economic growth in Malaysia. European Journal of Social Sciences, 30(4), 654-664.
• İbicioğlu, M., & Karan, M. B. (2012). Konut kredisi talebini etkileyen faktörler: Türkiye üzerine bir uygulama. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 4(1), 65-75.
• İnal, Z.(2006). Faktoring uygulamaları ve işletmelerin finansal yapılarına etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
• Klapper, L. (2006). The role of factoring for financial small and medium enterprises. Journal of Banking & Finance, 30(11), 3111-3130.
• Selimler, H., & Taş, C. (2019). Finansman, faktoring ve leasing şirketlerinin kredi yönetim performansının topsis yöntemi ile değerlendirilmesi:(2015–2018). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 286-306.
• Ölmez, İ. (2012). Türkiye’de faktoring ve faktoring işlemlerinin muhasebeleştirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
• Özçelik, H., & Küçükçakal, Z. (2019). BIST’de işlem gören finansal kiralama ve faktoring şirketlerinin finansal performanslarının TOPSIS yöntemi ile analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (81), 249-270.
• Tekin, B., & Yener, E. (2020). Banka dışı finansal kurumlarda karlılık oranlarını etkileyen makro ve mikro düzeydeki faktörler. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (58), 1-34.
• Tekin, B. (2021). Türkiye’de banka dışı finansal kuruluşların finansal göstergelerinin ekonomik büyüme ve enflasyon üzerine etkileri. ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, (5), 51-72.
• Toda, H. Y. & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
• Tosun, D. (2007). Bir ihracat finansman yöntemi olarak faktoring: dünya ve türkiye uygulaması. (Yayınlanmamaış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
• Yalçıner, K. & Coşkun, Y. (2014). İpotekli Konut Finansmanı Sisteminin Gelişme Koşulları: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. İktisat İşletme ve Finans, 29(339), 59-94.
• Wadud, M., Ahmed, H. J. A., & Tang, X. (2020). Factors affecting delinquency of household credit in the US: Does consumer sentiment play a role?. The North American Journal of Economics and Finance, 52, 101132.