Arif Kale (Arykanda) Piskoposluk Kilisesi Templon Kuruluşuna Dair Bir Restitüsyon Önerisi
Abstract
Arif Kale Yerleşimi (Arykanda), Antalya ili Finike ilçesi Arif Köyü sınırları içerisinde, Antik Arykanda kent merkezinin 1,5 km güneydoğusunda, Finike-Elmalı karayolunun yaklaşık 35. kilometresinde ve yolun hemen güneyinde yer alır. Yaklaşık 22 dönümlük bir alanı kaplayan Geç Antik Çağ yerleşiminin etrafı surlarla çevrilidir. Hellenistik Dönem’den Erken Bizans Dönemi’ne kadar kesintisiz yerleşim gören Arykanda Antik Kenti’nden Arif Kale’ye geçişlerin MS 4. yüzyıldan itibaren başladığı ve 5. yüzyıl süresince devam ettiği düşünülmektedir. Arif Kale kazılarında ele geçen sikkelerin sunduğu numizmatik veriler de yaklaşık bu tarihleri işaret etmektedir. Çalışmamızın konusuna kaynaklık eden liturjik işlevli mimari elemanların bulunduğu piskoposluk kilisesi ve vaftizhane, Arif Kale yerleşiminin güneydoğu ucunda, piskoposluk yapı topluluğu içerisinde yer almaktadır. Kazı çalışmaları sırasında hem kilisede hem de vaftizhanenin ikinci evresine ait eklemelerde tespit edilen liturjik işlevli mimari elemanlar birbirine benzer özellikler göstermektedir. Gerçekleştirilen kazılarla kısmen açığa çıkarılan templona dair veriler ile dağınık durumda bulunan yapısal elemanlar, kilisenin templon kuruluşu hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
Keywords
References
- AKAR, Taner (2022), Arykanda Arif Kale Piskoposluk Kilisesi ve Vaftizhanesi, Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.
- AKYÜREK, Engin ve TİRYAKİ, Ayça (2010), “Rhodiapolis Piskoposluk Kilisesi Kazılarından Üç Mimari Plastik Eser Üzerine Değerlendirmeler”, Adalya, 13, 389-404.
- ALPASLAN Sema (1998), “Demre Aziz Nikolaos Kilisesi'ndeki Trapez Kesitli Levhalar; Levha Üstü ve Levha Kaideleri”, Adalya, 2, 235-248.
- ALPASLAN, Sema (2000), “Antalya İli ve Likya Bölgesinde Bizans Dönemine Ait Mimari Plastik Eserler”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 24-28 Mayıs 1999, 17/1, KTB Yayınları, Ankara, 29-38.
- ARIKAN, Suna Çağaptay (2001), The Church at Choma (Hacımusalar-Elmalı-Antalya) and İts Materials, Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi, Ankara.
- ARMAĞAN, Muhsine Eda (2010), Kuşadası Kadıkalesi’ndeki Bizans Dönemi Taş Eserleri, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
- ASANO, Kazuo (2001), “The Survey And Excavation Gemiler Adası Kaya Area Near Fethiye (1999 Season)”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 22-26 Mayıs 2000, 18/1, KTB Yayınları, , Ankara, 31-40.
- BOYD, Susan (2007), “The Champlevé Revetments”, Ed. Arthur Hubert Stanley MEGAW, Kourion, Excavation İn The Episcopal Precint, Dumbarton Oaks Studies 38, Harvard University Press, Washington, 235-320.
- BUCHWALD, Hans (2015), “Churches Ea And E At Sardis”, Ed. Katherine KİEFER ve Andrew RAMAG, Archaeological Exploration Of Sardis, Report 6, Harvard University Press Cambridge, Massachusetts London, England.
- DEMİR, Çağlar (2020), Andriake Antik Kenti A Kilisesi Mimari Plastik Eserleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.