Arif Kale (Arykanda) Piskoposluk Kilisesi Templon Kuruluşuna Dair Bir Restitüsyon Önerisi

Arif Kale Settlement (Arykanda) is located within the boundaries of Arif Village in Finike district, Antalya province, 1.5 km southeast of the ancient city center of Arykanda, approximately 35 km along the Finike-Elmalı highway, and just south of the road. The Late Antique settlement, covering an area of approximately 22 acres, is surrounded by walls. It is believed that the transition from the ancient city of Arykanda, which was continuously inhabited from the Hellenistic period to the Early Byzantine period, to Arif Kale began in the 4th century AD and continued throughout the 5th century. Numismatic data from coins found in the Arif Kale excavations also point to approximately these dates. The bishop's church and baptistery, which are the subject of our study and contain liturgical architectural elements, are located at the southeastern end of the Arif Kale settlement, within the bishop's complex. The liturgical architectural elements identified during the excavations in both the church and the additions belonging to the second phase of the baptistery exhibit similar characteristics. The data partially revealed by the excavations and the scattered architectural elements provide important information about the establishment of the church's templon.

Arif Kale Yerleşimi (Arykanda), Antalya ili Finike ilçesi Arif Köyü sınırları içerisinde, Antik Arykanda kent merkezinin 1,5 km güneydoğusunda, Finike-Elmalı karayolunun yaklaşık 35. kilometresinde ve yolun hemen güneyinde yer alır. Yaklaşık 22 dönümlük bir alanı kaplayan Geç Antik Çağ yerleşiminin etrafı surlarla çevrilidir. Hellenistik Dönem’den Erken Bizans Dönemi’ne kadar kesintisiz yerleşim gören Arykanda Antik Kenti’nden Arif Kale’ye geçişlerin MS 4. yüzyıldan itibaren başladığı ve 5. yüzyıl süresince devam ettiği düşünülmektedir. Arif Kale kazılarında ele geçen sikkelerin sunduğu numizmatik veriler de yaklaşık bu tarihleri işaret etmektedir. Çalışmamızın konusuna kaynaklık eden liturjik işlevli mimari elemanların bulunduğu piskoposluk kilisesi ve vaftizhane, Arif Kale yerleşiminin güneydoğu ucunda, piskoposluk yapı topluluğu içerisinde yer almaktadır. Kazı çalışmaları sırasında hem kilisede hem de vaftizhanenin ikinci evresine ait eklemelerde tespit edilen liturjik işlevli mimari elemanlar birbirine benzer özellikler göstermektedir. Gerçekleştirilen kazılarla kısmen açığa çıkarılan templona dair veriler ile dağınık durumda bulunan yapısal elemanlar, kilisenin templon kuruluşu hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.