Research Article

Edirne Kentsel Kimliğinde Az Bilinen Bir Yapı: Haşim İşcan Konağı (Ahmed Cevdet Paşa Konağı)

Volume: 16 Number: 31 January 19, 2026
TR EN

Edirne Kentsel Kimliğinde Az Bilinen Bir Yapı: Haşim İşcan Konağı (Ahmed Cevdet Paşa Konağı)

Öz

Edirne şehir merkezinde yer alan konak, mimari planı, yapım tekniği ve iç mekânda bulunan kalem işi süslemeleriyle geç dönem Osmanlı sivil mimarisinin özgün örneklerinden biridir. Yapının kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte, mimari detaylar ve kullanılan damgalı harman tuğlalar dikkate alındığında, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarında inşa edildiği söylenebilir. Zemin kat üzerine iki katlı olarak inşa edilen konak, geleneksel Türk konut mimarisinde sıkça rastlanan iç sofalı plan tipine sahiptir. Bu tipoloji hem mekânsal organizasyon hem de sosyal yaşantının mekâna yansıması açısından önem arz etmektedir. Yapı günümüzde kullanılmamaktadır. Konağın batı ve doğu cephelerine sonradan eklenmiş birimler tespit edilmiştir. Doğu cephesine bitişik olarak inşa edilen bölümde bir hamam yer almaktadır. Söz konusu hamam konak hamamları içerisinde değerlendirilebilir. İç mekânlarda yapılan incelemelerde, sofa ve odaların beden duvarlarında sıva üzeri kalem işi süslemeler tespit edilmiştir. Bu bezemeler, dönemin estetik anlayışını yansıtan önemli öğelerdir. Genel mimari özellikleri ve süsleme repertuarıyla konak, Neoklasik üslubun etkilerini taşımakta olup, geç Osmanlı dönemine ait konut mimarisi açısından dikkate değer bir yapı olarak değerlendirilmektedir. Edirne kent dokusu içerisinde önemli bir yer tutan bu konak, mimari özellikleri ve süsleme detaylarıyla hem dönemin estetik anlayışını yansıtmakta hem de Osmanlı konut mimarisinin geç dönemine ışık tutan değerli bir kültürel miras örneği olarak korunması gereken yapılar arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Edirne Kültürel Mirası , Osmanlı Mimarisi , Haşim İşcan Konağı , Mimari Süsleme

References

  1. AHMET, Bâdi Efendi (2014), Riyâz-ı Belde-i Edirne 20. Yüzyıla Kadar Osmanlı Edirne’si, 1, Haz. Niyazi ADIGÜZEL ve Raşit GÜNDOĞDU, Trakya Üniversitesi Yayınları, Edirne.
  2. AKANSEL, Sennur (2013), “Edirne Kaleiçi Tarihi Konutları”, Edirne Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri II, Trakya Kalkınma Ajansı Yayınları, Edirne, 3-11.
  3. ARSLAN, Şilan (2004), Geleneksel Edirne Evlerinde Mimarlık ve İçmimarlık Olgusu, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  4. ATİK, Damla ve ERDOĞAN, Nevnihal (2007), “Geleneksel Konut Mimarlığını Etkileyen Sosyo-Kültürel Faktörler: Edirne’de Şinasi Dörtok Evi”, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8.1, s. 21-27.
  5. BEKTAŞ, Cengiz (2016), Türk Evi, YEM Yayınları, İstanbul.
  6. ÇAPKU, Ahmet (2020), Edirne, İlke Yayıncılık, İstanbul.
  7. DARKOT, Besim (1993), “Edirne”, Edirne: Edirne’nin 600. Fetih Yıldönümü Kitabı, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1-12.
  8. DENİZ, Emel (2016), Kırklareli Konut Yapılarında Kalemişi Süslemeler, Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
  9. Edirne Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri (2013), 2, Edirne Valiliği, Edirne.
  10. ELDEM, Sedad Hakkı (1984), Türk Evi Osmanlı Dönemi 1, Taç Vakfı Yayınları, İstanbul.
APA
Sarımeşe, F. (2026). Edirne Kentsel Kimliğinde Az Bilinen Bir Yapı: Haşim İşcan Konağı (Ahmed Cevdet Paşa Konağı). Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16(31), 379-411. https://doi.org/10.33207/trkede.1775354