EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME

Gülgün Yılmaz

EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME

Abstract

Edirne’deki Erken Osmanlı dönemi (yakl. 1400-1450) yapılarına bakıldığında çininin değişik teknik ve uygulamalar içinde kullanıldığı görülmektedir. Malzeme, üretim ve uygulama türlerinin yapılara göre dağılımı renkli sırlı çiniler (firuze), alçıya gömme (Yıldırım, Şah Melek Paşa ve Gazi Mihal Bey Camileri), taşa kakma (Şah Melek Paşa Camii), duvar kaplama elemanı olarak kullanma (Şah Melek Paşa ve Muradiye Camileri), sırüstü yaldız süsleme (Şah Melek Paşa Camii), sırlı tuğla olarak duvar örgüsü içinde kullanma (Beylerbeyi Türbesi ve olasılıkla Mezid Bey Camii minaresi), sıraltı boya bezemeli çiniler (Muradiye Camii, Üç Şerefeli Cami), çok renkli sır (cuerda seca) tekniğindeki çiniler, mihraplarda (Muradiye Camii), bordür çinisi olarak (Şah Melek Paşa, Muradiye Camileri) şeklindedir. Bu uygulamalar, Anadolu’nun diğer şehirlerindeki çağdaşları ile paralellikler göstermekte, en büyük benzerlikler ise Bursa yapılarında karşımıza çıkmaktadır.

Keywords

Erken Osmanlı Mimarisi,Çini Süsleme,Alçı Bezeme,Edirne Yapıları

References

Aslanapa, Oktay, Edirne’de Osmanlı Devri Abideleri, İstanbul 1949.
Ayverdi, Ekrem Hakkı, İstanbul Mimari Çağının Menşei: Osmanlı Mimarisinin İlk Devri (1230-1402), İstanbul 1966.
Bayrakal, Sedat, Edirne’deki Tek Kubbeli Camiler, Ankara 2001.
Çeken, Muharrem, “Selçuklu ve Beylikler Devri Çinilerinde Malzeme, Teknik ve Fırınlara Dair Bazı Tespitler”, Anadolu Toprağının Hazinesi Çini: Selçuklu ve Beylikler Çağı Çinileri, İstanbul 2007, s. 13-23.
Demirsar-Arlı, Belgin, “Edirne Yapılarında Çini Bezeme”, Edirne Serhattaki Payitaht, İstanbul 1998, s. 413-427.
Ersoy, Bozkurt, “Edirne Şah Melek Camii’nin Tanıtımı ve Mimari Özellikleri Hakkında Düşünceler”, Arkeoloji – Sanat Tarihi Dergisi VI, İzmir 1992, s. 47-61.
Gök-Gürhan, Sevinç, “Bursa ve Edirne Eserleri Işığında Çiniler”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, İstanbul 2007, s. 215-227.
Gökbilgin, Tayyip, “Edirne”, İslam Ansiklopedisi, C. 8 (1988), s. 121.
Kuran, Abdullah, “Edirne’de Yıldırım Camii”, Belleten, C. XXVIII/111 (1964), s. 419-428.
Kuyulu, İnci, “Üç Şerefeli Cami”, Akdeniz’de İslam Sanatı: Erken Osmanlı Sanatı Beyliklerin Mirası, İstanbul XXXX, s. 185-186.

Mantran, Robert, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi I: Osmanlı Devleti’nin Doğuşundan XVIII. Yüzyılın Sonuna Kadar, Çev. Server Tanilli, İstanbul 2000.
Öney, Gönül, Beylikler Devri Sanatı: XIV.-XV. Yüzyıl (1300-1453, Ankara 1989.
---------------, İslam Mimarisinde Çini, İstanbul 1987.
Özer, Mustafa, “Edirne Yeni Saray Kazısı 2009 Yılı Çalışmaları”, Kültür ve Turizm Bakanlığı, 32. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, Ankara, 2011, s. 225- 244.
---------------, “Edirne Yeni Saray Kazısı 2009-2010 Yılı Çalışmaları”, Uluslar arası Katılımlı XV. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler, C. 2, s. 615- 626, Eskişehir, 2012.
---------------, “Edirne Yeni Saray’ın Avadis Benliyan Tarafından Hazırlanan 1905 Tarihli Vaziyet Planı Hakkında Düşünceler”, 14th International Congress of Turkish Art, Proceedings, (Ed. F. Hitzel), s. 559- 566, Paris, 2013.
---------------, “Edirne Yeni Saray Kazısı 2010 Yılı Çalışmaları”, 33. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, s. 287-312, Ankara, 2013.
---------------, “Edirne Yeni Saray Kazısı 2011 Yılı Çalışmaları”, 34. Kazı Sonuçları Toplantısı Bildirileri, C. 3, s. 347- 360, Ankara, 2013.
---------------, “Edirne Sarayı (Saray-ı Cedid-i Amire)’ndan Günümüze Ulaşabilen Yapılar Hakkında”, Turkish Studies, Vol. 9/10, Fall 2014, s. 809- 836, Ankara, 2014.
---------------, “Edirne Yeni Saray (Saray-ı Cedid-i Amire) Kazısı 2012 Yılı Çalışmaları”, 35. Kazı Sonuçları Toplantısı Bildirileri, C. 2, s. 382- 399, Ankara, 2014.
Porter, Venetia, Islamic Tiles, Londra 1995.
Rıfat Osman, Edirne Evkaf-ı İslamiyye Tarihi Camiler ve Mescidler”, Ankara 1999.
Selen, Hamit Sadi, “Yazma Cihannüma’ya Göre Edirne Şehri”, Edirne’nin 600. Fethi Yıldönümü Kitabı, Ankara 1993, s. 303-309.
Sözen, Metin, Devletin Evi Saray, İstanbul 1990.
Tanman, Baha, “Edirne’de Erken Dönem Osmanlı Camileri ve Özellikle Üç Şerefeli Cami Hakkında”, Edirne Serhattaki Payitaht, İstanbul 1998, s. 325-352.
Ünver, Süheyl (yay. haz.), Dr. Rifat Osman Edirne Sarayı, Ankara 1989.
---------------, “Edirne Medeniyetimiz ve Tezyini Misalleri”, Edirne’nin 600. Fethi Yıldönümü Armağan Kitabı, Ankara 1993, s. 233-253.
Yetkin, Şerare, Anadolu’da Türk Çini Sanatının Gelişmesi, İstanbul 1986.
Yıldırım, Savaş, Erken Osmanlı (1300-1453) Yapılarında Çini Süsleme, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2007.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Gülgün Yılmaz ^*
Türkiye

Publication Date

July 10, 2015

Submission Date

January 5, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 5 Number: 10

IZ

https://izlik.org/JA67TC53UY

APA

Yılmaz, G. (2015). EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(10), 59-80. https://izlik.org/JA67TC53UY

AMA

1.Yılmaz G. EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME. TUJFL. 2015;5(10):59-80. https://izlik.org/JA67TC53UY

Chicago

Yılmaz, Gülgün. 2015. “EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5 (10): 59-80. https://izlik.org/JA67TC53UY.

EndNote

Yılmaz G (July 1, 2015) EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5 10 59–80.

IEEE

[1]G. Yılmaz, “EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME”, TUJFL, vol. 5, no. 10, pp. 59–80, July 2015, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67TC53UY

ISNAD

Yılmaz, Gülgün. “EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5/10 (July 1, 2015): 59-80. https://izlik.org/JA67TC53UY.

JAMA

1.Yılmaz G. EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME. TUJFL. 2015;5:59–80.

MLA

Yılmaz, Gülgün. “EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 5, no. 10, July 2015, pp. 59-80, https://izlik.org/JA67TC53UY.

Vancouver

1.Gülgün Yılmaz. EDİRNE’NİN ERKEN OSMANLI DEVRİ YAPILARINDA ÇİNİ SÜSLEME. TUJFL [Internet]. 2015 Jul. 1;5(10):59-80. Available from: https://izlik.org/JA67TC53UY