Sinema, Yeni Seyir Deneyimleri ve Çocuk İzleyici

Öz

Çalışma, sinemanın filmler yoluyla seyircisiyle kurduğu ilişkiye odaklanırken, kentli çocuk izleyici ölçeğinde günümüz sinema-izleyici ilişkisini anlamayı ve tartışmayı amaçlamaktadır. Sinema deneyimimizin ilk olarak gerçekleştiği ve şekillendiği yılların çocukluk dönemi olduğu, bu deneyimin bireyin gelecekte kuracağı izleyici/seyirci kimliğini şekillendireceği düşüncesinden hareketle, çocuk izleyici üzerine çalışmanın gerekliliğine inanılmaktadır. Filmin tamamlayanı olarak izleyici, bu çalışmada merkezî bir konumda ele alınmaktadır. Çalışma, seyircinin film izleme deneyimlerinin tarihsel olarak toplumsal, ekonomik, kültürel ve teknolojik gelişmeler sonucu farklılaştığını vurgular. Bu çerçeveden hareketle çalışma, yeni iletişim teknolojilerinin sunduğu olanaklar ve kanallar sayesinde sinema-izleyici ilişkisinin değiştiğini; kent yaşamının izleyicisine farklı olanaklar, alternatifler sunarak izleme deneyimlerini zenginleştirdiğini ve yeni seyir biçimlerinin; dijital/sayısal tabanlı sinema deneyimlerinin ortaya çıktığını savlamaktadır. Tüm bu dönüşümlere paralel olarak küresel ve yerel özelliklere sahip olan sinema kültürümüz içinde izleyici ve deneyimleri de değişmektedir. Çalışma bu çok yönlü değişimlerin izlerini, belirli sınırlar içinde kalarak çocuk izleyici deneyimleri üzerinden sorgulamayı hedefler. Çalışma, Ankara şehrinde yaşayan ilk ve ortaokul çağında, 7-14 yaş aralığındaki çocukların film izleme deneyimleri, algıları ve anlam üretme biçimleri üzerinden çözümlemeler yapar. İngiliz Kültürel Çalışmalar geleneğinden yararlanan çalışma, izleyici deneyimlerinin ve anlamın sosyokültürel koşullar içinde inşa edildiği ve koşullara bağlı olarak değişebildiği fikrini benimsemektedir. Çalışmanın veri toplama aşamasında gözlem ve derinlemesine görüşme teknikleri bir arada kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sinema,Çocuk İzleyici,Anlamlandırma,Filmler,İzleyici Etnografisi

Cinema, New Viewing Experiences and Children’s Spectator

Abstract

The aim of the study is to understand and discuss today’s cinema-viewer relationship in children’s spectator scale, while cinema focuses on the relationship established with the viewer through films. It is believed that it is necessary to work on children’s spectators, as the experience of the first time that our cinematic experience is formed and shaped is childhood, and the idea of this experience will shape the future viewer identity. As a complement to films, the viewer is treated in a central location in this study. The study emphasizes that the spectators experience of watching movies is historically different from that of social, economic, cultural and technological developments. This frame-by-motion study shows that the cinema spectator relationship has changed with the opportunities and channels offered by new communication technologies; That urban life enriches the viewing experience by offering different possibilities and alternatives to the spectator, and that new forms of navigation; digital cinema experiences. Parallel to all these transformations, the spectator and experiences has changed in our cinema culture, which has global and local characteristics. The study seeks to question the traces of these multifaceted changes through their child’s spectator experiences, staying within certain boundaries. In the first and middle school age children living in Ankara, children in the age group of 7-14 responded to their experiences of film watching, their perceptions and ways of producing meaning. The study, which is based on the tradition of British Cultural Studies, embraces the idea that spectator experience and meaning can be built up in socio-cultural conditions and change depending on circumstances. Observation and in-depth interview techniques are used together in the data collection phase of the study.

Keywords

• Cinema,Children Spectator,Signification,Movies,Ethnography of the Audience

References

1. Akbulut, Hasan. (2014). Televizyon ve Sinemada İzleyici Çalışmak: Alımlama Çalışmaları. Kocaeli Üniversitesi 2237 İletişim Bilimlerinde Araştırma Projesi Yazma Eğitimi. Betton, Gerard. (1990). Sinema Tarihi. Şirin Tekeli (çev.). Yeni Yüzyıl Kitaplığı. İstanbul: İletişim Yayınları. Buyan, B. (2006). Dijital Sinema: “Sayısal mı?, Pelikül mü?. Yeni İletişim Ortamları ve Etkileşim Uluslararası Konferansı içinde. İstanbul: Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi, s. 57-62. Casetti, Francesco. (1998). Inside the Gaze. The fiction film and its spectator. USA: Indiana University Press. Erkılıç, H. (2006). Elektronik/Dijital Sinema: Değişen Üretim Tarzında Olanaklar ve Sınırlılıklar. Yeni İletişim Ortamları ve Etkileşim Uluslararası Konferansı içinde. İstanbul: Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi, s. 62-69. Gripsrude, Jostein. (2011). Sinema İzleyicileri. Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar içinde. İstanbul: Derin Yayınları. İçin Akçalı, Selda. (2014). Tüketim Toplumunda Çocukluğun Yitişi. Çocuk ve Medya. Önce Çocuklar Düşlesin Diye… içinde. Ankara: Nobel Yayınları. İnal, Kemal. (2014). Türkiye’de Çocukluk: Nereye!. Çocuk ve Medya. Önce Çocuklar Düşlesin Diye… içinde. Ankara: Nobel Yayınları. İri, Murat (Der.) (2011). Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar. İstanbul: Derin Yayınları. Jarvie, I. C. (1993). Sosyal Bir Kurum Olarak Sinemaya Gitme. Gülseren Güçhan (çev.). 25. Kare, Sayı 5, s. 22-25. Towards A Sociology of the Cinema içinde. (İlk baskı 1970). London: Routledge and Keganpaul. Karabağ Sarı, Çağla. (2013). 2000’lerin 12 Eylül Filmlerinin Üniversiteli Gençler Tarafından Alımlanması. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 4 (2). 9-39. Kırel, Serpil. (2010). Kültürel Çalışmalar ve Sinema. İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınları. Kuhn, Annette. (2002). An Everyday Magic: Cinema and Cultural Memory. London, New York: I. B. Tauris. Mayne, Judith. (1993). Cinema and Spectatorship. London, New York: Routledge. Öğüt, S. (2004). Interactivity In New Media. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Yeditepe University Graduate Institute Of Social Sciences. Özsoy, Aydan. (2011). Televizyon ve İzleyici. Türkiye’de Dönüşen Televizyon Kültürü ve İzleyici. Ankara: Ütopya Yayınevi. Pembecioğlu, Nilüfer. (2006). Türk ve Dünya Sinemasında Çocuk İmgesi. Ankara: Ebabil Yayınları. Stacey, Jackie. (1994). Star Gazing: Holywood Cinema and Female Spectatoship. London and NY.: Routledge. Staiger, Janet. (2000). Perverse Spectators: The Practices of Film Reception. New York: New York University Pres. Tay Öz, Perihan. (2012). Pelikülden Dijitale Sinemada Seyir Kültürü ve Seyircinin Değişen Konumu. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication TOJDAC, April 2012, Volume 2, Issue 2. Yüksel, Asiye ve Demir, Barış. (2014). 2000 Kuşağı’nın Sinema Filmleri İzleme Pratikleri. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırma Dergisi, (EJOIR), Cilt 2 Özel Sayı, Ağustos.