Research Article

Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler

Volume: 9 Number: 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI September 11, 2026
TR EN

Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler

Abstract

Bu çalışmanın amacı, tekerlekli sandalye basketbolcularında statik ve dinamik şut performansı ile üst ekstremiteye ait zirve torka ulaşma süresi (TPT) ve zirve torka ulaşma açısı (PTA) arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya Türkiye Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi’nde mücadele eden 15 gönüllü sporcu katıldı. Sporcuların dirsek fleksiyon/ekstansiyon ve omuz horizontal abdüksiyon/addüksiyon hareketlerine ait izokinetik ölçümleri 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda değerlendirildi. Statik ve dinamik şut performansı, 24 saniyelik testlerde isabetli şut sayısının toplam şut sayısına oranlanmasıyla hesaplandı. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalarda Benjamini–Hochberg FDR düzeltmesi uygulandı. Bulgular, statik şut performansının baskın olmayan taraf dirsek ekstansiyon TPT ve PTA değerleri, baskın taraf horizontal abdüksiyon TPT değeri ve baskın taraf dirsek fleksiyon PTA değeri ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koydu. Dinamik şut performansı ise özellikle baskın taraf dirsek ekstansiyon, dirsek fleksiyon ve horizontal abdüksiyon hareketlerine ait TPT değişkenleriyle ilişkili bulundu. Bu sonuçlar, tekerlekli sandalye basketbolunda şut performansının yalnızca tork büyüklüğüyle değil, tork üretiminin zamansal ve açısal özellikleriyle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ancak çalışma ilişkisel tasarıma sahip olduğundan bulgular nedensel biçimde yorumlanmamalıdır.

Keywords

Project Number

2023/244

Ethical Statement

Tüm sporcular çalışma hakkında bilgilendirildi ve çalışmanın olası yararları ile riskleri açıklandı. Sözlü bilgilendirmenin ardından, tüm katılımcılardan Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak hazırlanmış yazılı bilgilendirilmiş onam alındı. On sekiz yaşın altındaki sporcular için ebeveynleri veya yasal vasileri ayrıca bilgilendirildi ve yazılı onamları alındı. Çalışma, Helsinki Bildirgesi ve ilgili etik ilkeler doğrultusunda yürütüldü (World Medical Association, 2013). Araştırma, Ordu Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylandı (2023/244).

References

  1. Borg, G. (1982). Psychophysical bases of perceived exertion. Med Sci Sports Exerc, 14(5), 377-381. https://doi.org/10.5271/sjweh.1815
  2. Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2. bs; J. Cohen, Ed.). New York: Lawrence Erlbaum Associates. Geliş tarihi gönderen https://utstat.utoronto.ca/brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
  3. Collins, B. K., Watson;, M. D., Davies, G. J., & Riemann, B. L. (2021). Relationship between closed kinetic chain upper extremity stability test and isokinetic shoulder flexion and elbow extension work. Athletic Training & Sports Health Care, 13(1). https://doi.org/10.3928/19425864-20210401-03
  4. de Oliveira Silva, H. V., de Sá, K. S. G., Gorla, J. I., Costa e Silva, A. A., & Bertoncello, D. (2025). Analysis of the kinematic pattern of free throw by wheelchair basketball athletes: a systematic review. PLoS ONE, 20. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0317495
  5. Freitas, P. S., Santana, T. S., Manoel, L. S., Serenza, F. de S., & Riberto, M. (2019). A comparison of isokinetic rotator cuff performance in wheelchair basketball athletes vs. non-athletes with spinal cord injury. The Journal of Spinal Cord Medicine, 44(4), 557. https://doi.org/10.1080/10790268.2019.1603489
  6. Hernández-Beltrán, V., Ibáñez, S. J., Espada, M. C., & Gamonales, J. M. (2023). Influence of game space on the design of wheelchair basketball tasks. Applied Sciences 2023, Vol. 13, Page 11024, 13(19), 11024. https://doi.org/10.3390/APP131911024
  7. Iturricastillo, A., Garcia-Tabar, I., Reina, R., Garcia-Fresneda, A., Carmona, G., Perez-Tejero, J., & Yanci, J. (2022). Influence of upper-limb muscle strength on the repeated change of direction ability in international-level wheelchair basketball players. Research in sports medicine (Print), 30(4), 383-399. https://doi.org/10.1080/15438627.2021.1888110
  8. Neto, F. R., Loturco, I., Lopes, G. H., Dorneles, J. R., Gorla, J. I., & Costa, R. R. G. (2021). Correlations between medicine ball throw with wheelchair mobility and isokinetic tests in basketball para-athletes. Journal of Sport Rehabilitation, 31(1), 125-129. https://doi.org/10.1123/JSR.2020-0437

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Training

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 11, 2026

Submission Date

June 8, 2026

Acceptance Date

July 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI

APA
Yücelsoy, B., & Ölmez, C. (2026). Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI), 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537
AMA
1.Yücelsoy B, Ölmez C. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Turk J Sport Sci. 2026;9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI):40-41. doi:10.46385/tsbd.1966537
Chicago
Yücelsoy, Büşra, and Cengiz Ölmez. 2026. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı Ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9 (1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI): 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537.
EndNote
Yücelsoy B, Ölmez C (September 1, 2026) Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI 40–41.
IEEE
[1]B. Yücelsoy and C. Ölmez, “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler”, Turk J Sport Sci, vol. 9, no. 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI, pp. 40–41, Sept. 2026, doi: 10.46385/tsbd.1966537.
ISNAD
Yücelsoy, Büşra - Ölmez, Cengiz. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı Ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9/1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI (September 1, 2026): 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537.
JAMA
1.Yücelsoy B, Ölmez C. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Turk J Sport Sci. 2026;9:40–41.
MLA
Yücelsoy, Büşra, and Cengiz Ölmez. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı Ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI, Sept. 2026, pp. 40-41, doi:10.46385/tsbd.1966537.
Vancouver
1.Büşra Yücelsoy, Cengiz Ölmez. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Turk J Sport Sci. 2026 Sep. 1;9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI):40-1. doi:10.46385/tsbd.1966537

TÜBİTAK-ULAKBİM DERGİPARK AKADEMİK bünyesinde kurulan Türk Spor Bilimleri Dergisi Doçentlik başvurusu Ulusal Makale b maddesi kapsamındadır. Türk Spor Bilimleri Dergisi (TSBD) Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.