Araştırma Makalesi

Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler

Cilt: 9 Sayı: 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI 11 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler

Öz

Bu çalışmanın amacı, tekerlekli sandalye basketbolcularında statik ve dinamik şut performansı ile üst ekstremiteye ait zirve torka ulaşma süresi (TPT) ve zirve torka ulaşma açısı (PTA) arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya Türkiye Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi’nde mücadele eden 15 gönüllü sporcu katıldı. Sporcuların dirsek fleksiyon/ekstansiyon ve omuz horizontal abdüksiyon/addüksiyon hareketlerine ait izokinetik ölçümleri 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda değerlendirildi. Statik ve dinamik şut performansı, 24 saniyelik testlerde isabetli şut sayısının toplam şut sayısına oranlanmasıyla hesaplandı. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalarda Benjamini–Hochberg FDR düzeltmesi uygulandı. Bulgular, statik şut performansının baskın olmayan taraf dirsek ekstansiyon TPT ve PTA değerleri, baskın taraf horizontal abdüksiyon TPT değeri ve baskın taraf dirsek fleksiyon PTA değeri ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koydu. Dinamik şut performansı ise özellikle baskın taraf dirsek ekstansiyon, dirsek fleksiyon ve horizontal abdüksiyon hareketlerine ait TPT değişkenleriyle ilişkili bulundu. Bu sonuçlar, tekerlekli sandalye basketbolunda şut performansının yalnızca tork büyüklüğüyle değil, tork üretiminin zamansal ve açısal özellikleriyle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ancak çalışma ilişkisel tasarıma sahip olduğundan bulgular nedensel biçimde yorumlanmamalıdır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

2023/244

Etik Beyan

Tüm sporcular çalışma hakkında bilgilendirildi ve çalışmanın olası yararları ile riskleri açıklandı. Sözlü bilgilendirmenin ardından, tüm katılımcılardan Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak hazırlanmış yazılı bilgilendirilmiş onam alındı. On sekiz yaşın altındaki sporcular için ebeveynleri veya yasal vasileri ayrıca bilgilendirildi ve yazılı onamları alındı. Çalışma, Helsinki Bildirgesi ve ilgili etik ilkeler doğrultusunda yürütüldü (World Medical Association, 2013). Araştırma, Ordu Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylandı (2023/244).

Kaynakça

  1. Borg, G. (1982). Psychophysical bases of perceived exertion. Med Sci Sports Exerc, 14(5), 377-381. https://doi.org/10.5271/sjweh.1815
  2. Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2. bs; J. Cohen, Ed.). New York: Lawrence Erlbaum Associates. Geliş tarihi gönderen https://utstat.utoronto.ca/brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
  3. Collins, B. K., Watson;, M. D., Davies, G. J., & Riemann, B. L. (2021). Relationship between closed kinetic chain upper extremity stability test and isokinetic shoulder flexion and elbow extension work. Athletic Training & Sports Health Care, 13(1). https://doi.org/10.3928/19425864-20210401-03
  4. de Oliveira Silva, H. V., de Sá, K. S. G., Gorla, J. I., Costa e Silva, A. A., & Bertoncello, D. (2025). Analysis of the kinematic pattern of free throw by wheelchair basketball athletes: a systematic review. PLoS ONE, 20. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0317495
  5. Freitas, P. S., Santana, T. S., Manoel, L. S., Serenza, F. de S., & Riberto, M. (2019). A comparison of isokinetic rotator cuff performance in wheelchair basketball athletes vs. non-athletes with spinal cord injury. The Journal of Spinal Cord Medicine, 44(4), 557. https://doi.org/10.1080/10790268.2019.1603489
  6. Hernández-Beltrán, V., Ibáñez, S. J., Espada, M. C., & Gamonales, J. M. (2023). Influence of game space on the design of wheelchair basketball tasks. Applied Sciences 2023, Vol. 13, Page 11024, 13(19), 11024. https://doi.org/10.3390/APP131911024
  7. Iturricastillo, A., Garcia-Tabar, I., Reina, R., Garcia-Fresneda, A., Carmona, G., Perez-Tejero, J., & Yanci, J. (2022). Influence of upper-limb muscle strength on the repeated change of direction ability in international-level wheelchair basketball players. Research in sports medicine (Print), 30(4), 383-399. https://doi.org/10.1080/15438627.2021.1888110
  8. Neto, F. R., Loturco, I., Lopes, G. H., Dorneles, J. R., Gorla, J. I., & Costa, R. R. G. (2021). Correlations between medicine ball throw with wheelchair mobility and isokinetic tests in basketball para-athletes. Journal of Sport Rehabilitation, 31(1), 125-129. https://doi.org/10.1123/JSR.2020-0437

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Antrenman

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2026

Kabul Tarihi

26 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI

Kaynak Göster

APA
Yücelsoy, B., & Ölmez, C. (2026). Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI), 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537
AMA
1.Yücelsoy B, Ölmez C. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. TSBD. 2026;9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI):40-41. doi:10.46385/tsbd.1966537
Chicago
Yücelsoy, Büşra, ve Cengiz Ölmez. 2026. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9 (1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI): 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537.
EndNote
Yücelsoy B, Ölmez C (01 Eylül 2026) Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI 40–41.
IEEE
[1]B. Yücelsoy ve C. Ölmez, “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler”, TSBD, c. 9, sy 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI, ss. 40–41, Eyl. 2026, doi: 10.46385/tsbd.1966537.
ISNAD
Yücelsoy, Büşra - Ölmez, Cengiz. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi 9/1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI (01 Eylül 2026): 40-41. https://doi.org/10.46385/tsbd.1966537.
JAMA
1.Yücelsoy B, Ölmez C. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. TSBD. 2026;9:40–41.
MLA
Yücelsoy, Büşra, ve Cengiz Ölmez. “Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler”. Türk Spor Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI, Eylül 2026, ss. 40-41, doi:10.46385/tsbd.1966537.
Vancouver
1.Büşra Yücelsoy, Cengiz Ölmez. Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler. TSBD. 01 Eylül 2026;9(1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI):40-1. doi:10.46385/tsbd.1966537

TÜBİTAK-ULAKBİM DERGİPARK AKADEMİK bünyesinde kurulan Türk Spor Bilimleri Dergisi Doçentlik başvurusu Ulusal Makale b maddesi kapsamındadır.