Tekerlekli Sandalye Basketbolcularında Kas Dinamikleri: Şut Performansı ile İlişkili İzokinetik Faktörler
Öz
Bu çalışmanın amacı, tekerlekli sandalye basketbolcularında statik ve dinamik şut performansı ile üst ekstremiteye ait zirve torka ulaşma süresi (TPT) ve zirve torka ulaşma açısı (PTA) arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya Türkiye Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi’nde mücadele eden 15 gönüllü sporcu katıldı. Sporcuların dirsek fleksiyon/ekstansiyon ve omuz horizontal abdüksiyon/addüksiyon hareketlerine ait izokinetik ölçümleri 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda değerlendirildi. Statik ve dinamik şut performansı, 24 saniyelik testlerde isabetli şut sayısının toplam şut sayısına oranlanmasıyla hesaplandı. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalarda Benjamini–Hochberg FDR düzeltmesi uygulandı. Bulgular, statik şut performansının baskın olmayan taraf dirsek ekstansiyon TPT ve PTA değerleri, baskın taraf horizontal abdüksiyon TPT değeri ve baskın taraf dirsek fleksiyon PTA değeri ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koydu. Dinamik şut performansı ise özellikle baskın taraf dirsek ekstansiyon, dirsek fleksiyon ve horizontal abdüksiyon hareketlerine ait TPT değişkenleriyle ilişkili bulundu. Bu sonuçlar, tekerlekli sandalye basketbolunda şut performansının yalnızca tork büyüklüğüyle değil, tork üretiminin zamansal ve açısal özellikleriyle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ancak çalışma ilişkisel tasarıma sahip olduğundan bulgular nedensel biçimde yorumlanmamalıdır.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Etik Beyan
Kaynakça
- Borg, G. (1982). Psychophysical bases of perceived exertion. Med Sci Sports Exerc, 14(5), 377-381. https://doi.org/10.5271/sjweh.1815
- Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2. bs; J. Cohen, Ed.). New York: Lawrence Erlbaum Associates. Geliş tarihi gönderen https://utstat.utoronto.ca/brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
- Collins, B. K., Watson;, M. D., Davies, G. J., & Riemann, B. L. (2021). Relationship between closed kinetic chain upper extremity stability test and isokinetic shoulder flexion and elbow extension work. Athletic Training & Sports Health Care, 13(1). https://doi.org/10.3928/19425864-20210401-03
- de Oliveira Silva, H. V., de Sá, K. S. G., Gorla, J. I., Costa e Silva, A. A., & Bertoncello, D. (2025). Analysis of the kinematic pattern of free throw by wheelchair basketball athletes: a systematic review. PLoS ONE, 20. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0317495
- Freitas, P. S., Santana, T. S., Manoel, L. S., Serenza, F. de S., & Riberto, M. (2019). A comparison of isokinetic rotator cuff performance in wheelchair basketball athletes vs. non-athletes with spinal cord injury. The Journal of Spinal Cord Medicine, 44(4), 557. https://doi.org/10.1080/10790268.2019.1603489
- Hernández-Beltrán, V., Ibáñez, S. J., Espada, M. C., & Gamonales, J. M. (2023). Influence of game space on the design of wheelchair basketball tasks. Applied Sciences 2023, Vol. 13, Page 11024, 13(19), 11024. https://doi.org/10.3390/APP131911024
- Iturricastillo, A., Garcia-Tabar, I., Reina, R., Garcia-Fresneda, A., Carmona, G., Perez-Tejero, J., & Yanci, J. (2022). Influence of upper-limb muscle strength on the repeated change of direction ability in international-level wheelchair basketball players. Research in sports medicine (Print), 30(4), 383-399. https://doi.org/10.1080/15438627.2021.1888110
- Neto, F. R., Loturco, I., Lopes, G. H., Dorneles, J. R., Gorla, J. I., & Costa, R. R. G. (2021). Correlations between medicine ball throw with wheelchair mobility and isokinetic tests in basketball para-athletes. Journal of Sport Rehabilitation, 31(1), 125-129. https://doi.org/10.1123/JSR.2020-0437
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Antrenman
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
8 Haziran 2026
Kabul Tarihi
26 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1-UESBK-2025-KONGRE ÖZEL SAYISI