BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ

Sevde Köksal; Melek Zubaroğlu Yanardağ

doi:10.46218/tshd.1156461

BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve sosyal destek düzeylerinin sosyodemografik değişkenlere göre değerlendirilmesidir. Çalışma 305’i (%74,9) kadın, 102’si (%25,1) erkek öğrenci olmak üzere 407 katılımcıyla gerçekleştirilerek ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Sosyodemografik Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanarak veriler, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H ve Sperman Korelasyon analizleri yapılmıştır. Sonuçlar psikolojik iyi oluşun algılanan sosyal desteğin aile alt boyutuyla pozitif yönde orta (r=,311;p<.05), arkadaş alt boyutu pozitif yönde düşük (r=,298;p<.05), özel kişi alt boyutuyla pozitif yönde orta (r=,336;p<.05) düzeyde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Kadın öğrencilerin erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde ailelerinden daha yüksek düzeyde sosyal destek algıladıkları; gelir düzeylerini, aileyle ilişkilerini ve sosyal ilişkilerini değerlendirme düzeylerine göre psikolojik iyi oluş ve sosyal destek düzeylerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Sonuçlar alanda yapılan çalışmalarla tartışılarak; sosyal politika ve sosyal hizmet uygulamalarına yönelik önerilerle desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aydın, A., Kahraman, N. ve Hiçdurmaz, D. (2017). Determining the perceived social support and psychological well-being levels of nursing students. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 8(1), 40-47.
Aydındoğmuş, A. ve Yılmaz, M. (2018). Sağlık alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin ruhsal durumları ile sosyal destekleri arasındaki ilişki. Researcher: Social Science Studies, 6(4), 28-47.
Baran, M., Küçükakça, G. ve Gülsün, A. (2014). Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinde algılanan sosyal destek düzeyinin sigara kullanımı üzerine etkisi. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 15(1), 9-15.
Bore, M., Pittolo, C., Kirby, D., Dluzewska, T. ve Marlin, S. (2016). Predictors of psychological distress and well-being in a sample of Australian undergraduate students. Higher Education Research & Development, 35(5), 869-880.
Brannon, L., Feist, J. ve Updegraff, J. A. (2013). Health psychology: An ıntroduction to behavior and health. Cengage: CA.
Christensen, L. B., Johson, R. B. ve Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. (A. Alpay, Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.
Cohen, S. (2004). Social relationships and health. American Psychologist, 59(8), 676–684.
Cohen, S. ve Wills, T. A. (1985). Stress, social support and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.

Deci, E. L. ve Ryan , R. M. (2008). Hedonia, eudaimonia, and well-being: An introduction. Journal of Happiness Studies, 9, 1-11.
Diener, E., E. ve Biswas-Diener, R. (2008). Happiness: Unlocking the mysteries of psychological wealth. Malden: Blackwell Publishing.
Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D.-w., Oishi, S. ve Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97, 143–156.
Dikmen, Y., Yılmaz, D. ve Yıldırım, Y. (2017). Hemşirelik öğrencilerinde algılanan sosyal destek ile boyun eğici davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. European Journal of Therapeutics, 23(1), 12-18.
Eker, D., Arkar, H. ve Yaldız, H. (2001). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin gözden geçirilmiş formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 12(1), 17-25.
Emadpoor, L., Lavasani, M. G. ve Shahcheraghi, S. M. (2015). Relationship between perceived social support and psychological well-being among students based on mediating role of academic motivation. International Journal of Mental Health and Addiction, 14(3), 284–290.
Erkan, S., Özbay, Y., Cihangir, Z. Ç. ve Terzi, Ş. (2012). Üniversite öğrencilerinin yaşadıkları problemler ve psikolojik yardım arama gönüllükleri. Eğiitim ve Bilim, 37(164), 94-107.
Gencer, N. (Çeviren) (2018). Öznel iyi oluş: Genel bir bakış. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2621-2638.
Gencer, N., Obuz, A. T. ve Babahanoğlu, R. (2021). Üniversite öğrencilerinde spiritüel iyi oluş ve toplumsal cinsiyet algısı. Hitit İlahiyat Dergisi, 20(2), 718-749.
Göller, L. ve Gürbüz, F. (2022). Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşları ile üstbilişsel (metakognitif) düşünme ve ruminatif düşünceleri arasındaki ilişkinin incelemesi. Humanistic Perspective, 4(1), 64-81.
Heitzmann, C. A. ve Kaplan, R. M. (1988). Assessment of methods for measuring social support. Health Psychology, 7(1), 75-109.
Holahan, C. J. ve Moos, R. H. (1982). Social support and adjustment: Predictive benefits of social climate indices. American Journal of Community Psychology, 10(4), 403–415.
Huppert, F. A. (2009). Psychological well-being: Evidence regarding its causes and consequences. Applied Psychology: Health and Well-Being, 1(2), 137-164.
İraz, R., Arıbaş, A. N. ve Özşahin, F. (2021). Algılanan Sosyal destek ve psikolojik iyi oluş ilişkisi: Üniversite Öğrencileri örneği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 363-376.
İşgör, İ. Y. (2017). Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(1), 494-508.
Kaplan, G. A., Shema, S. J. ve Leite, C. M. (2008). Socioeconomic determinants of psychological well-being: The role of ıncome, ıncome change, and ıncome sources during the course of 29 years. Annals of Epidemiology, 18(7), 531-537.
Kaşıkçı, M., Çoban, G. İ., Ünsal, A. ve Avşar, G. (2009). Üniversite son sınıf öğrencilerinde aileden ve arkadaştan algılanan sosyal destek ve benlik saygısı. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 17(3), 158-165.
Keyes, C. L., Shmotkin, D. ve Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6), 1007-1022.
Kim, O. (2001). Sex differences in social support, loneliness, and depression among Korean college students. Psychological Reports, 88(2), 521–526.
Malkoç, A. ve Yalçın, İ. (2015). Relationships among resilience, social support, coping, and psychological well-being among university students. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 5(43), 35-43.
Odgen, J. (2019). Sağlık psikolojisi. (G. Dirik, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Özen, Y. ve Gül, A. (2007). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi (15), 394-422.
Pakrosnis, R. ve Cepukiene, V. (2015). Solution-focused self-help for improving university students’ well-being. Innovations in Education and Teaching International, 52(4), 437-447.
Rani, K. (2016). Perceived social support and psychological well-being: Testing the unique association and gender differences among young working adults. The International Journal of Indian Psychology, 3(2), 98-113.
Ryff, C. D. (1989). Happiness Is everything, or ıs ıt? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081.
Ryff, C. D. ve Keyes, C. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719-27.
Sarason, I. G. ve Sarason, B. R. (2009). Social support: Mapping the construct. Journal of Social and Personal Relationships, 26(1), 113-120.
Sarı, E., Şanal, M. ve Kaya, C. (2019). Explaining social support and ıts effect on psychological well-being. OPUS–International Journal of Society Researches, 10(17), 1752-1761.
Schracile, S. B. ve Dougher, M. J. (1985). Social support as a mediator of stress: Theoretical and empirical issues. Clinical Psychology Review, 5(6), 641–661.
Seligman, M. E. (2001). Positive psychology, positive prevention and positive therapy. C. R. Snyder, ve S. J. Lopez (Ed.), Handbook of Positive Psychology (s. 3-9) içinde. New York: Oxford University Press.
Shumaker, S. A. ve Brownell, A. (1984). Toward a theory of social support: Closing conceptual gaps. Journal of Social Issues, 40(4), 11-36.
Siedlecki, K. L., Salthouse, T. A., Oishi, S. ve Jeswani, S. (2013). The relationship between social support and subjective well-being across age. Social Indicators Research, 117(2), 561-576.
Tay, L., Kuykendall, L. ve Diener, E. (2016). Satisfaction and happiness – the bright side of quality of life. W. Glatzer, L. Camfield ve V. Møller (Ed.), Global Handbook of Quality of Life (s. 839–853) içinde. Springer.
Taylor, S. E. (2018). Health psychology. New York: McGrawHill.
Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
Ünsar, S., Kurt-Sadırlı, S., Demir, M. ve Erol, Ö. (2009). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek düzeyleri ve etkileyen etmenler. DEUHYO ED, 1(1), 17-29.
Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64(4), 678-691.
WHO. (2020). Governance. Erişim tarihi: 01 Haziran 2022, https://apps.who.int/gb/bd/pdf_files/BD_49th-en.pdf
Yalçın, İ. (2015). İyi oluş ve sosyal destek arasındaki ilişkiler: Türkiye’de yapılmış çalışmaların meta analizi. Türk Psikiyatri Dergisi, 26(1), 21-32.
Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). Spss uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
Yılmaz, E., Yılmaz, E. ve Karaca, F. (2008). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Genel Tıp Dergisi, 18(2), 71-79.
Zimet, G., Dahlem, N. W., Zimet, S. G. ve Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30-41.
Zubaroğlu-Yanardağ, M. (2016). Çözüm odaklı kısa terapiye dayalı bireylerle sosyal hizmet müdahalesinin üniversite öğrencilerinin umutsuzluk ve stres düzeylerine etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
Zubaroğlu-Yanardağ, M. (2017). Üniversite öğrencilerinde pozitif - negatif duygu ve sosyal desteğin incelenmesi: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(22), 728-294.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevde Köksal ^*
0000-0002-1714-5391
Türkiye

Melek Zubaroğlu Yanardağ
0000-0002-3425-483X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

5 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

24 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 20

DOI

https://doi.org/10.46218/tshd.1156461

IZ

https://izlik.org/JA59KX35JL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Köksal, S., & Zubaroğlu Yanardağ, M. (2022). BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 20, 1-25. https://doi.org/10.46218/tshd.1156461

AMA

1.Köksal S, Zubaroğlu Yanardağ M. BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2022;(20):1-25. doi:10.46218/tshd.1156461

Chicago

Köksal, Sevde, ve Melek Zubaroğlu Yanardağ. 2022. “BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, sy 20: 1-25. https://doi.org/10.46218/tshd.1156461.

EndNote

Köksal S, Zubaroğlu Yanardağ M (01 Aralık 2022) BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 20 1–25.

IEEE

[1]S. Köksal ve M. Zubaroğlu Yanardağ, “BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ”, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, sy 20, ss. 1–25, Ara. 2022, doi: 10.46218/tshd.1156461.

ISNAD

Köksal, Sevde - Zubaroğlu Yanardağ, Melek. “BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 20 (01 Aralık 2022): 1-25. https://doi.org/10.46218/tshd.1156461.

JAMA

1.Köksal S, Zubaroğlu Yanardağ M. BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2022;:1–25.

MLA

Köksal, Sevde, ve Melek Zubaroğlu Yanardağ. “BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, sy 20, Aralık 2022, ss. 1-25, doi:10.46218/tshd.1156461.

Vancouver

1.Sevde Köksal, Melek Zubaroğlu Yanardağ. BELİRLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 01 Aralık 2022;(20):1-25. doi:10.46218/tshd.1156461

Cited By

ALGILANAN SOSYAL DESTEK, TRAVMATİK STRES VE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: DEPREMZEDELER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi

https://doi.org/10.46218/tshd.1364244